Wgt Jakob Schneider (Nahe) bij Wijnhuis Tinto

Een van de verrassingen tijdens onze tocht door de Nahe enkele jaren geleden was de degustatie bij Weingut Jakob Schneider.


Niet alleen de ontmoeting met de legendarische Oma Liesel – een spraakwaterval vol aforismen – staat in ons geheugen geprent, ook de kwaliteit van de wijnen, met hun bescheiden prijskaartje, is bijgebleven.
Vorig jaar werd het wijngoed in GaultMillau 2017 terecht bekroond tot “Aufsteiger des Jahres” en kreeg voor het eerst vier “druiventrosjes” toegekend.
De motivatie van hoofdredacteur Joel B. Paine klonk als volgt: De grote toplocaties van de Nahe en 52 verschillende bodems vormen de basis voor de heerlijk expressieve wijnen van dit wijngoed. Van het eenvoudigste wijn tot aan de adembenemende topwijnen hebben alle wijn fruit, kruiden en sappigheid. Dit alles bovendien tegen zeer redelijke prijzen.

Zowel de huidige wijnmaker Jakob Schneider junior als zijn vrouw Laura zijn oenoloog. Jakob jr., vijfde generatie wijnmaker, studeerde in 2007 af in Geisenheim. Tijdens zijn studies ontmoette hij Laura, met wie hij later is getrouwd. Beide echtgenoten beheren samen met heel de familie momenteel het bedrijf dat 19ha beslaat, waaronder enkele hectaren in de mooiste wijngaarden van de Nahe: Rosenheck, Dellchen, Kertz en Hermannshöhle.
In een artikel in Frankfurter Allgemeine wordt de Jakob Schneider jr. beschreven als “een wijnmaker voor wie kwaliteit alles en roem niets betekent.

Het is dan ook heel goed nieuws dat de wijnen van Jakob Schneider sinds kort verkrijgbaar zijn bij Steven en Nathalie van Wijnhuis Tinto in Heusden (bij Gent).
Ik kreeg een voorproefje van de voorlopig beschikbare wijnen. Het gamma wordt binnenkort waarschijnlijk nog uitgebreid.

Informatie over de herkomst en de bodem van de besproken wijnen heb ik overgenomen uit de reeks over Weingut Jakob Schneider dat op deze blog eerder verscheen.

Grauschiefer Riesling trocken 2016
De druiven voor deze wijn staan op een deel van de Rosenheck Lage waar de ondergrond bestaat uit grijze leisteen.
Licht bleekgeel in het glas, met een gouden fonkeling.
Medium intense neus van bloemetjes, witte appel en peer, citrus. Nog heel gesloten en jong: het is zoeken naar de aroma’s. Bij opwarmen groene kruidigheid en litchi.
Aanzet met sap en citrus, goede balans met fijnfruitige materie, zachte aciditeit en voldoende vulling. Medium lengte in afdronk, met kleine bittertjes.

Melaphyr Riesling trocken 2016
Melafier is een vulkanisch basaltgesteente dat vooral in het Nahedal veel voorkomt en daar een bijzondere plaats inneemt.
Tikje meer kleur dan vorige wijn. Erg gesloten neus, mineraal en floraal, met witte perzik, appel en peer.
Veel sap en rijper fruit in de mond, iets bredere fruitschakering. Citrus, appeltjes, passievrucht. Mooi mondgevoel met fijne aciditeit. Goede lengte in afdronk.

 

Niederhäuser Hermannshöhle Riesling trocken 2016
Hermannshöhle is zonder twijfel de beste en bekendste wijngaard van de Nahe. De steile, snel opwarmende leisteen en rhyoliet (een vulkanisch stollingsgesteente) is ideaal voor grote, klassieke Rieslings. Voor deze “kleine” Hermannshöhle worden de jongere wijnstokken gebruikt.
Licht strogeel. Fijne neus met geel fruit, perzik, mineraliteit, citruszeste en wat peperigs. Nog ingetogen maar complexer.
Sappig, kruidig en mineraal in de mond. Meer zuurstructuur in het middenstuk wat voor meer complexiteit zorgt.
Goede afdronk met wit fruit, mineraliteit en kruidigheid. Heel mooie wijn.

Niederhäuser Rosenheck Riesling trocken 2016
De Rosenheck wijngaard is door de ligging en de zuidelijke oriëntatie van de steile helling ideaal om volrijpe, aromatische druiven te bekomen. Voor deze wijn wordt het deel met hoofdzakelijk leisteenbodem gebruikt.
Lichte kleur. Intense neus van wit fruit, bloemenwei, geel fruit en wat kruiden. Fijne onderliggende mineraliteit.
Sappig en lekker in de mond, met een goede materie. Spannende aciditeit, met een fruitigheid die de strakheid in toom houdt. Geel fruit, appel, citrus en peer.
Lange afdronk met veel materie, wit fruit en fijne bittertjes die wat tannineus aandoen. Grote wijn.

Niederhäuser Kertz Riesling feinherb 2016
Niederhäuser Kertz is een kleine (5ha) wijngaard, zuid tot zuidoost gericht, met leisteen en basalt (vulkanisch) in de bodem.
Licht bleekgeel. Mineraliteit en fijn wit en geel fruit en bloemetjes. Nog wat reductie, rokerigheid. Mooie en boeiende neus.
In aanzet zoetheid en rijp geel fruit en sinaas. Saliniteit op de lippen. Veel sappig boomfruit en citrus, de zuren komen pas laat voor wat tegenspel zorgen.
Afdronk met goede lengte en een sappigheid die naar een volgende slok doet verlangen.

Als ik mijn proefnotities vergelijk met die van twee jaar geleden, dan vallen een aantal gelijkenissen wel op. Dat is een goede zaak: de wijnmaker blijft trouw aan zijn stijl van wijnmaken: wit fruitig, bloemig, elegant met toch voldoende sérieux. Het zijn niet de meest complexe wijnen, maar zowel nu als twee jaar geleden waren de geproefde wijnen erg jong.
Misschien een leuk idee om binnenkort eens iets oudere wijnen van dit domein tegenover elkaar te zetten, om te zien hoe de evolutie ervan is.
Wordt (waarschijnlijk) vervolgd.

|m|

De Winos ontdekken Weingut Wittmann (Rheinhessen)

Tags

, , ,

Carl doet verslag van een “verticale” van de Westhofener van Weingut Wittman, met nog enkele pareltjes achteraan.

Wanneer je over grote, vooral droge, Duitse Rieslings spreekt kan je tegenwoordig niet meer om Rheinhessen heen. Ondanks het feit dat hun wijngaarden vroeger door de wijnaristocratie uit de aangrenzende Rheingau als aardappelakkers omschreven werden hebben de Rheinhessische wijnbouwers de laatste 15 jaar hun voet naast en misschien wel voor deze van hun buren geplaatst wanneer het op het maken van toprieslings aankomt. Niet toevallig heeft deze ommekeer in hierarchie te maken met het aantreden van een jongere generatie aan het begin van deze eeuw. Jonge, ambitieuze en goed opgeleide zonen en dochters van wijnbouwfamilies die stages gevolgd hebben bij gerenommeerde domeinen in binnen- en buitenland komen aan het roer te staan van hun familiedomeinen en besluiten om zich te verenigen in “Message in a bottle”.

Dit is een samenwerkingsverband van een 30-tal jonge wijnmakers waarbij het de bedoeling is om door samenwerking de kwaliteit van hun geproduceerde wijnen naar boven te krijgen. Ze staan open voor kritiek en tips van mekaar en ze komen op beurzen en naar het buitenland toe steeds samen naar buiten. Hun bedoeling is om het imago dat Rheinhessen reeds tientallen jaren meesleept als producent van de vermaledijde Liebfraumilch terug op te poetsen en te focussen op hun sterke punten en lekkere wijnen.

Eén van de voortrekkers in deze vereniging is Philipp Wittmann van het gelijknamige wijndomein Wittmann uit Westhofen. Dit talentvolle, gedreven Rieslinggenie heeft niet alleen grote terroirs met oude stokken ter zijner beschikking maar ook een idee waar hij met zijn wijnen en bij uitbreiding zijn gehele domein naartoe wil. Zijn vader heeft vanaf 1990 het domein op de biologische wijnbouw overgeschakeld. Onder het management van Philipp zijn ze sinds 2004 zelfs overgestapt op de biodynamische teelt. Hij bezit stokken in de beste wijngaarden rond zijn thuisdorp: Aulerde, Kirchspiel, Brunnenhäuschen en Morstein. Deze wijngaarden bevatten alemaal een hoog aandeel kalk in de onderbodem wat mineraliteit in de hand werkt. Qua klimaat is het in het Zuiden van Rheinhessen vrij droog en zijn ze de laatste jaren aan de meeste natuurrampen ontsnapt (helaas niet aan de vorst van april 2017). Dit alles zorgt ervoor dat zijn wijnen samen te vatten vallen als krachtig, zuurgedreven, uitgesproken mineraal en precies.

Zoals de meeste (VDP)-domeinen in Rheinhessen werkt Wittmann met de kwaliteitspiramide die er als volgt uitziet:
Onderaan de Gutsweine met druiven uit jonge wijngaarden,
daarboven de Ortsweine waarbij alle druiven uit één dorp (en bij Wittmann ook uit topwijngaarden) komen en aan top staan de Lagenweine van afzonderlijke wijngaarden die een specifiek karakter tentoonspreiden.

Omdat ik al verschillende jaargangen van zijn Riesling Ortswein Westhofener verzameld heb leek het me wel leuk om enkele vrienden, de Winos, rond de tafel te verzamelen en deze wijnen eens aan een nader onderzoek te onderwerpen. Om alles in perspectief te plaatsen zet ik er nog enkele GG’s achter en om af te sluiten kraken we nog een zoete Auslese van één van Wittmann’s topwijngaarden Morstein.

De Westhofener Riesling is steeds samengesteld uit jongere stokken van de GG-wijngaarden, spontaan vergist op grote houten foeders. De gebruikte wijngaarden zijn Morstein, Kirchspiel en een klein beetje Brunnenhäuschen. Enige uitzondering hierop is de 2015 die een kleiner aandeel Kirchspiel en een groter aandeel Brunnenhauschen bevat.

Notities zijn van Bert (B); een proever die liever anoniem wil blijven, de Mystery Guest (MG), die ook geen notities meer gemaakt heeft van de GGs; en Carl (C).

© Carl Verheyden

Wittmann Westhofener Riesling 2011
B : 2011: Petrol, gerijpt, geroosterd brood, hopfruitje, gekonfijte citroen, in de mond meer vol dan strak, prikkeltje, klein zoetje, afdronk is rijp, mist wat spanning, warm jaar? 13,5
MG : wijn 1 (2011, ik dacht 2007): eerder gesloten in de neus, roze pompelmoes, kaaskorst, ook honing, abrikoos. Sappig in de mond, rijp maar tegelijk ook wat vegetale impressies in de mond, groene takjes precies, ook onevenwicht van alcohol, ik mis in de mond mooi fruit, mis mooie zuren, de wijn komt “uitgedroogd” over. Wel kruidig. Niet (meer) goed.
C : Rijp steenfruit, was, petrole, zuren en ook wel bitters, pompelmoesvelletjes, venkel, zuren zijn wat gemaskeerd, rijpe peren, 87

Wittmann Westhofener Riesling 2012
B : 2012: Eerst gesloten, pepermunt, limoen, mineraal, strakke zuren, rechtdoor, speels evenwicht, warme afdronk, lengte, citroentaart, op dronk 16,5
MG : Wijn 2 (2012, ik dacht 2008): ingetogen citrusfruit, honing, pompelmoes, mooie fraicheur, mooie vulling van de wijn, gelaagd, complex, zeer mooie fase in zijn evolutie, prima om nu te drinken, dus na 5 jaar. De beste van de reeks met mooiste aroma’s en rijkheid en smaakvariatie.
C : Sinaasappel, mineraal, pepermunt, eerder gesloten, behoorlijke zuren, citruszuren, mondvullend, groene appel, licht bittertje, citroentaart, middellange afdronk 90

Wittmann Westhofener Riesling 2013
B : 2013: Rijpe neus: nougat, druiven, peer, appel, koude steen, contrast in de mond, zeer droog, strak, beetje groen zelfs bitterke, onrijp en bitter in afdronk, niet zo aangenaam, te jong? 13
MG : Wijn 3 (ik dacht inderdaad 2013): vers fruit in de neus van appel, druif, mandarijn, fruitsap. In de mond onrijp fruit echter, aroma’s niet vervolmaakt precies, zuren liggen bloot, veel appelzuur?
C : Jong en fris citrusfruit, koekkruiden, noga, geoxideerde appel, slankere en strakkere stijl, rijpe zuren, citruszuren, licht groenig, alcohol komt wat naar boven, 88

Wittmann Westhofener Riesling 2014
B : 2014: kumquat, citrus, geconcentreerd, melisse, evenwichtig, mooie zuren, diep, reliëf, strakke stijl, lang, kruidig, I like it, archetype droge Riesling 16
MG : Wijn 4 (ik dacht 2011, was 2014): ananassnoepjes, wat onaangenaam bitter, wel mooie zuren, speels
C : Duidelijk fruit, gesloten, ananas, sinaasappelsnoepjes, mineraal, rijpe citrus, ook in de mond sinaasappel, iets minder bestanddelen, ijler qua gevoel, karafage heeft goed gedaan, is iets breder geworden in de smaak, lange afdronk met kruidigheid 90+

Wittmann Westhofener Riesling 2014 Fass 12
Dit is een aparte botteling. Het gaat over één vat 2014 van 2400 L (Doppelstuck) waarvan de druiven afkomstig zijn uit het kernstuk van Morstein, een koeler perceel. De wijn is ook 6 maanden langer op vat gebleven ten opzichte van de normale botteling en dus ook een half jaar later gebotteld.

B : 2014 fass 12: Amandel, citrus, teenkaas, konfijt, floraal, heel strak, bittertje, kalk, mist wat fun, te jong, met toekomst 15
MG : Wijn 5 (2014, speciale cuvée): diepere tonen, mooie mineraliteit, kalk, sappig, mooi
C : Rijker neusgevoel, rijpe ananas, komt jong over, mineraal, mooie zuren, mooie lengte, floraal, finesse, heeft nog veel potentieel 89

Wittmann Westhofener Riesling 2015
B : 2015: Abrikoos, vlezig, konfijt, snoepje, bakken zuren, veel relïef, groene appel, nu wat jong, komt wel goed zegt Carl 14
MG : Wijn 6: nog wat snoeperig, piepjong, perzik, potentieel.
C : Abrikoos, koele aroma’s, appelsien, mineraal, magistrale zuren, rijke stijl qua fruit, kruidig, snoeperig, veel potentieel, 90++

© Carl Verheyden

Wittmann Kirchspiel Riesling GG 2015
B : Kirchspiel GG 2015: kruisbes, zeste, sterfruit, vol in de mond, robuust, veel zuren crispy, kruidig, volume, veel toekomst, TOP 16,5
C : Wit steenfruit, citrus, vol mondgevoel, strak, mooie lengte, compleet. Citruszuren, ananas, 93++

Wittmann Morstein Riesling GG 2010
B : Morstein GG 2010: Eerst wat muffig, rozijnen, brioche, rijpe appel, versmolten, zeer mooie zuren, toch zalvend en breed, complex, WAAW 18
C : Licht evolutie op de neus, rijk maar met zuren, krijgt wat breedte, lengte, rozijnen, gebak, botersnoep, heel mooi geevolueerd, klaar, perfect op punt 94

Wittmann Brunnenhäuschen Riesling GG 2012
B : Brunnenhausschen GG 2012: oxidatief fruit, citrus, hoge zuren, prikkeltje, evolutie, pompelmoes, bitterke, veel fruit in de mond, beetje restzoet, OK 16
C : mineraal, mooi geëvolueerd, koekenbrood, hars, goede zuren, beetje bittertje op de afdronk, pompelmoes, citrus, mandarijn, goede focus, Brunnenhauschen ? 2012 93

Wittmann Morstein Riesling Auslese Goldkapsel 2013
B : Morstein Auslese 2013: muggenmelk, melisse, appelstrudel, weergaloos fris in de mond, schitterend evenwicht 17
C : Wittmann Morstein Auslese Goldkapsel 2013 : Rijp Steenfruit, citrus, mooie zuren, yoghurt, superevenwichtig 95

|c|

De grote wijnen van Forst: een topdegustatie – deel 2

Tags

, , ,

Lees ook: De grote wijnen van Forst: een topdegustatie – deel 1

Negen popelende proevers rond de tafel bij Gerd, voor de degustatie waar al lang naar uitgekeken werd.
Koen en Gerd verzamelden wijnen afkomstig van de grote wijngaarden rond het dorpje Forst in de Pfalz. Klinkende namen van wijngaarden, maar evenzo klinkende namen van wijnmakers.
Dat verzamelen was geen sinecure. Oudere jaargangen te pakken krijgen al helemaal niet. “Zonde dat Acham-Magin ontbrak“, schrijft Gerd, “niet dat we geen moeite hebben gedaan. Ze waren alleen wat minder bereidwillig om eraan deel te nemen. En het was helaas niet mogelijk om ergens gerijpte jaren van hen te kopen.

Deel 1 eindigde met een kurkfles.
We vervolgen de reeks in schoonheid met d
rie wijnen van Weingut von Winning uit het jaar 2013.

Flight 5
“Top producers relied on careful selection in the vineyard to make rich and minerally wines”, vertelt Winespectator.
2013 was een jaar waarin Weingut von Winning excelleerde met zowat elke wijn.

10- von Winning JESUITENGARTEN GG 2013
Carl: Rijke citrus, thee, amandel, verleidelijk, gebalanceerd, mooie zuren, momenteel het meest klaar van de 3, mooie lengte, pikant kleine oxidatieve toets, mooi fruit in de mond
92+ 47€
Gerd: Jep, duidelijk een von Winning. Grafiet, stro, complex. Hout gedoseerd. Intense smaakbeleving. Opvallend sappig voor dit koele jaar. Gelaagd, wat filmend, tikje gefragmenteerd, heeft nog tijd nodig.
91
Marc: Fijne kruidige en fruitige neus, de finesse valt op. Rijpe citrus, amandel.
Romig, lang, met een goede structuur en mooi gebalanceerd. Elegante aciditeit en veel inhoud. Complexe fijnfruitige afdronk.

11- von Winning KIRCHENSTÜCK GG 2013
Carl: neus is momenteel een beetje houtgedomineerd, frisse citrus op de neus, kruidig, mond heeft veel meer inhoud, volume en strak, sinaasappel, mooie zuren, abrikoos, superevenwicht, lang, rechtdoor, pikant, groots, pompelmoeszuren, enorm potentieel
93++ 51€
Gerd: Hier het omgekeerde van Jesuitengarten: hout aanwezig in de neus, weinig in de smaak. Geeft enorme indruk: machtige neus van meibloesem, sinaaszeste en subtiele rokerigheid. Imponerend in de smaak. Grote rijkheid en toch iets vederlicht. Grote wijn.
94+
Marc: Complexe neus, rijper fruit en rijpe citrus. Complete wijn: aciditeit, fruit en materie vullen elkaar aan, sappig en geconcentreerd. Groots!

12- von Winning U500 2013
Geen GG, deze U500. De naam slaat op één vat van 500 liter, afkomstig van de Ungeheuer wijngaard.
Carl: Rijke stijl op de neus, geparfumeerd, rijp steenfruit, proeft heel jong, mooie citrus, noga, intens, zeer lang, netels
92+ 32€
Gerd: Klein zijsprongetje in de tasting. Een vatselectie van de Ungeheuer, geen officiële GG. Wat afwijkend van wat je van Riesling verwacht, maar knappe wijn. Eerder Bourgondische neus. Tikje gerookt en vuursteen. Vuursteen trekt door in de smaak. Hout gedoseerd. Strak en rijk tegelijk. Jong.
90+
Marc: Complexe neus met hout, vanille, rokerig, sinaas, abrikoos. Warme aanzet met gekonfijte indruk. Is dit té rijk en té groot?
In afdronk minerale vuursteen, ook rijp en rijk, en lang…

Een mooie reeks. Stefaan schrijft: “von Winning met eikgerijpte Rieslings, waarin de typiciteit van de druif een beetje verloren gaat maar soms wel iets heel bijzonders wordt gemaakt: Kirchenstück GG 2013, magnifiek“.
En Gerd is ook fan: “von Winning: voor de ene fantastisch, voor de andere vragenstellend over hun stijl. En dat is niet erg, de controverse blijft, ik ben fan. Maar feit is dat wat zij doen een alles-op-alles naar topkwaliteit is. En die Kirchenstück 2013 is inderdaad één van hun beste wijnen sinds 2008, het jaar dat von Winning een tweede leven kreeg. Die wijn is een monument uit de recente Duitse droge Riesling-geschiedenis.

Het programma is afgewerkt, er komen toch nog flessen te voorschijn.
We noemen het toch maar een flight, want het zijn niet de minste wijnen:

Flight 6:
13- von Winning PECHSTEIN 2010
Carl: Mineraal, vuursteen, ananas, evenwichtig, zuren zijn aanwezig maar trekken het geheel niet scheef, moet nog verder uitrijpen, niet voor doetjes, 10 gram zuren
91 40€

Gerd: Extreem jaar, geen wijn voor sissi’s. Knaldroog, hoog in zuren, geen spoor evolutie. Opvallend is wel de sappigheid van zuren, droogt niet uit. Komt heel jong en gesloten over. Te herproeven binnen 5 à 10 jaar. Moeilijk te boordelen momenteel. Voor durvers
(90)
Marc: Mineraal, rokerig, vuursteen, etherisch en complex in de neus. Aciditeit in aanzet, met de spitse zuren van 2010. Pompelmoes, peperig, racy, complex. Strakke afdronk, maar lang. Bijzondere mooi wijn.

14- Mosbacher UNGEHEUER 2015
Carl: Druivig, kruidig, eerder fruitige stijl, gedegen zuurstructuur, salami, groene groenten, groene appel, klein zoetje achterop, nog te jong, duidelijke zuren met potentieel
89+ 25€

Gerd: Primair in het kwadraat. Een festijn aan rijp geel fruit. Daardoor overvleugelt dit de mineraliteit en andere meer complexe componenten. Super sappig in de smaak, nu al zo lekker. Mooie zuren voor de rijpheid.
90+
Marc: Zuivere citrus en zeste van citroen / limoen. Koele neus, springerig. Fris in aanzet met fijne citrus en materie. Strak, streng en metalig, maar ook sappig fruitig en nog veel te jong. Ik vind dit heerlijk.

 

Subliem gerechtje van Gerd: zalm op gravad lax wijze, met citruszeste in plaats van dille

De zoete wijnen:

15- Von Buhl FREUNDSTÜCK Spätlese 1975
Carl: Firne, rijpe boomgaardfruit, was, saffraan, melkchocolade, smaak is vrij droog, gedroogde vruchten, dadels, vijgen, spatlese van 25 jaar of oudere auslese, ik mis hier een beetje zoet 
89
Gerd: Saffraan, thee, sinaasschil, boenwas. Heerlijke evolutie. Gedroogd fruit, nat hout, ceder. Geen oxidatie. Knap voor deze leeftijd.
Marc: Nootjes, evolutief, firne, Bortytis, vijgen en dadels. Ver geëvolueerd, met rozijnen en noten. Mooie zuren.

Stefaan: Koen had nog een von Buhl Riesling Spätlese Freundstück 1975 mee: ik vind dat om vingers en duimen af te likken. Je moet wat voor die verouderingstonen (firne) zijn, maar ik ben er gek op.

16- Grans-Fassian Trittenheim Apotheke Auslese *** 1990 (Moezel)
Carl: k
weepeer, gekookte groenten, asperges, rabarber, in de mond betere balans tussen zoet en zuur, iets minder complex
88
Marc: Gekonfijt, amandel, firne. Vermoeiende neus voor mij, te veel evolutie, met vegetale tonen, onzuiver. Moeilijke balans, ik ben hier geen fan van…

 

 

17- Von Buhl Ungeheuer Auslese 2001
Carl: peer, lijm, cider, mosterd, in de mond komt er meer abrikoos en perzik naar voor, gedoseerde zuren, mooie zoet-zuur balans, groots
89
Marc: nootjes, licht oxidatief, gegiste appel, mineraal, gedroogd fruit, kruidigheid. Fijn en complex in de mond, saliniteit, mineraal. Zalvend evenwicht, groots. Hier ben ik dan weer wel fan van.

 

18- Dr. Loosen Erdener Prälat 2001 (Moezel)
Carl:  Geparfumeerd, steenfruit, munt, mineraal, hier iets meer zuren, gebalanceerd, springerig, nerveuzer
90
Marc: gedroogde abrikoos, rijp fruit, mooie neus. Rijpe aanzet, evolutief maar met bewaarde finesse, zoet/zuur structuur is mooi. Heel lange afdronk, rijp en exotisch. 

 

19- Ratzenberger Steeger St Jost Auslese 1993 (Mittelrhein)
Carl: Firne, aards, cassis, donker fruit, rabarber, zwaar gevoel in de mond, mist een beetje fun, goede zuren, behoorlijk fruit en serieuze bittere ondertoon
88 

Marc: Kruidige neus, zolderfruit, macedoine, gedroogd fruit, heel breed. Pikant in de mond, rijpe sinaas, moeilijk en tegenstribbelend. Ik ben niet zo’n fan hiervan, in tegenstelling tot
Stefaan: Ook Ratzenberger (Mittelrhein) Riesling Auslese 1993 vond ik heel bijzonder, intrigerend zelfs met zijn zwarte fruit.

.
Hoe kan ik zo een mooie degustatie besluiten?
Met de woorden van Gerd, misschien: “Was prachtig om zien dat er eigenlijk geen wijnen echt uit de toon vielen. Elk domein presteerde en zette prachtige wijnen op tafel. De discussies gingen daardoor niet echt over de kwaliteit, eerder over stijl. En dat maakte het net zo boeiend.
Stefaan zegt hetzelfde: “De kwaliteitsconsistentie in de geproefde reeks wijnen was indrukwekkend, geen mindere goden, alleen iets minder perfect.

Een voorkeur aanduiden is zelfs een beetje oneerlijk. De gegeven scores spreken voor zich.
Als het moet, dan toch een top drie:
Voor Stefaan: “…kregen van mij een score van 94/100: groots dus, bij het beste dat ik in Riesling al geproefd heb“:
– Von Buhl Pechstein GG 2008
– von Winning Kirchenstück GG 2013
– Von Buhl Pechstein GG 2007

Voor Gerd ziet de rangschikking er zo uit:
– von Winning Kirchenstück GG 2013
– Von Buhl Pechstein GG 2008
– Bürklin-Wolf Pechstein GC 2011

Mijn persoonlijke rangschikking, met nauwelijks verschil in appreciatie:
– Von Buhl Pechstein GG 2008
– Bürklin-Wolf Pechstein GC 2011
– von Winning Kirchenstück GG 2013

Nog enkele interessante opmerkingen:
Stefaan: “Vooral von Buhl maakte bij mij indruk. De stijl van de wijndomeinen verklaart volgens mij meer van de verschillen tussen de wijnen dan de aparte wijngaarden. Mosbacher heeft bijvoorbeeld een heel sappige-fruitige, brede stijl, los van de wijngaard.
Met toch deze aanvulling van Gerd: “von Buhl presteerde in 2008 ongelooflijk sterk (en dan spreek ik ook over hun andere GG’s uit die jaargang). Voor wie nu massaal von Buhl wil inslaan: hun stijl tegenwoordig is echter totaal anders. Zo ontzettend strak en slank. Het zou goedkomen met bewaren, zeggen ze. We zullen zien.

“Forst heeft het met deze tasting echt bewezen: het is een topdorp voor Duits droog.”

Met oprechte dank aan alle proevers voor de  fijne sfeer, aan Gerd en Koen voor de selectie van de wijnen, en specifiek aan Gerd voor de uitnodiging, de ontvangst en de heerlijke gerechtjes.

|m|

De grote wijnen van Forst: een topdegustatie – deel 1

Tags

, , , , , ,

Negen popelende proevers rond de tafel bij Gerd vorige dinsdag, voor de degustatie waar al lang naar uitgekeken werd.
Samen met Koen verzamelde hij wijnen afkomstig van de grote wijngaarden rond het dorpje Forst in de Pfalz. Klinkende namen van wijngaarden, maar evenzo klinkende namen van wijnmakers.

Dank aan Gerd en Carl om hun uitgebreidere proefnotities te willen delen. 

De wijnen worden koel geserveerd, wat perfect is, vermits we graag wat tijd nemen om de wijnen te kunnen proeven, en we dus bij opwarming de evolutie van de wijn in het glas kunnen volgen.
Na de degustatie verwent gastheer Gerd ons met twee heerlijke gerechtjes, die wonderwel passen bij de restjes van de geserveerde wijnen.

Het wijnlijstje leert ons dat de wijnen in “flights” zullen geserveerd worden. Te beginnen met een reeks oudere wijnen. Dat is de beste volgorde, hoorde Gerd van niemand minder dan Tim Fröhlich. Als jongere rieslings eerst geschonken worden, lijken de oudere wijnen die erna komen ouder dan ze zijn. De betere volgorde is dus: eerst oud, dan jonger.

Flight 1:
In de eerste reeks zitten drie wijnen van het jaar 2007. Een klassiek jaar, met rijp en complex fruit, leert Winespectator ons.
De drie wijnen vallen op met hun intense citroengele kleur met een gouden schittering.

1- Dr Bürklin-Wolf UNGEHEUER GC 2007
De GC-vermelding is geen fout: nog voor de VDP met zijn classificatie kwam deelde men hier al sinds 1990 de wijnen in als Gutsriesling, Ortswein, PC (Premier Cru) en GC (Grand Cru).
Carl:  Honing, rijp steenfruit, exotisch fruit,verse kruiden, zuren zitten vooraan, eerder strak dan filmend in de mond, verfijnde stijl, citruszuurtjes, precisie.
92 32€
Gerd: 
Discrete neus, groeiend in het glas. Duidelijk boenwas, ook limoen. Knappe gebalde smaakstructuur, fijn bittertje. Goede zuren, fruit komt terug. Heeft nog potentieel.
90+
Marc: Zuivere neus van rijpe perzik, gele appel, sinaaszeste, mandarijn, en kruidigheid. Flinke zuren en veel materie. Mooie korrelige indruk. Goede lengte in afdronk. Boeiende wijn, je bent er met plezier even mee bezig.

2- Mosbacher FREUNDSTUCK GG 2007
Carl: kweepeer, lijkt al wat verder geëvolueerd, zeer kruidig, gecompoteerde geur, behoorlijke zuren, toch eerder filmend qua mondgevoel, goede maaltijdbegeleider, appelsien op de afdronk
89 27€
Gerd: Eerste neus: iets vluchtig? Napoleonbonbon? Nadien winnend aan complexiteit en mooie fruitigheid: zelfs nog abrikoos en ananas. Lekker sappig in mond. Niet heel diep, wel charmant. Mooi.
88-89
Marc: heel rijp, meer in evolutie, compote, kweepeer. Bij opwarmen komt het fruit in verdrukking door de kruidigheid. Iets minder zuurspanning, rijp fruitig, groene kruidigheid. In afdronk wat uitwaaierend, met weer die kruidigheid. Op dronk.

3- Reichsrat von Buhl PECHSTEIN GG 2007
Carl: Firnetoets, petrolé, ananas, rijpere citrus, rijkere stijl, natte steen, zuren in de aanzet, middenpallet en afdronk valt wat weg, komt een beetje onbehouwen over, pikant, munt, wijn wordt duidelijk beter met openstaan
90 33€
Gerd: Meest gesloten, wat rokerig. Rijp in de mond, veel bestanddelen. Vettigheid en power. Duidelijk ook tijd nodig in het glas. Leek wat in disharmonie in begin, maar ontwikkelde zich tot knap glas.
90
Marc: Petrolé, citroenzeepjes, ingetogen maar grote zuiverheid. Komt bij opwarmen helemaal open en wordt groots. Goede balans met wat meer restzoet, sappig, weer die kruiden. Ananas, citrus, groene appel. Wat lichter mondgevoel, maar daardoor delicater.

De eerste drie wijnen zijn al onmiddellijk een schot in de roos.
Wat opvalt is de kruidigheid in de drie wijnen. Dat heeft te maken met de leeftijd, of de jaargang, neem ik aan.

De Bürklin-Wolf Ungeheuer wordt als meest precieze aangeduid, Mosbacher Freundstück als meer kruidige, en, na wat discussie, wordt de von Buhl Pechstein als meest complete wijn van deze reeks genomineerd.
Opvallend: er wordt nergens de term “mineraliteit” gebruikt.

Flight 2
Hier worden twee wijnen uit de Pechstein van 2008 tegenover mekaar gezet. 2008 gaf vibrante Rieslings met een sappige aciditeit, volgens Winespectator.

4- Reichsrat von Buhl PECHSTEIN GG 2008
Carl: Munt, paté, saline toets, kruidnagel, theekruiden, citrus, duidelijk fijne stijl, precieze aanzet waarbij fruit en zuren in balans zijn, doorspekt met zuren, lange afdronk, evenwichtig, groots
94 29€
Gerd: O la la! Dat is het! Wat een prachtige expressie: puristisch fruit, fijne verouderingstonen, munt. In de smaak bijzonder levendig, heel diep, gelaagd en lang. Top zuren. Machtige wijn, zonder één spoortje zwaarte. Groots.
94
Marc: lichtere kleur dan de 2007 wijnen. Schitterende neus met mooie mineraliteit, rokerig, elegant. Jonge indruk. Witte perzik, munt, witbuikkersen, citrus. Later ook laurier, vlezig.
Finesse en precisie in de mond, veel materie. Sappigheid, aciditeit en materie maken hier een complete wijn. Afdronk met grote lengte, fijn. Heerlijk wijn, absolute top.

Stefaan schrijft op Facebook: De von Buhl Pechstein 2008 (fantastische jaargang!) is voor mij hét voorbeeld van witte topwijn: weelderig en precies tegelijk, vol en delicaat tegelijk, meerlagig, voldragen mooi gedefinieerde aroma’s, grote precisie, minerale afwerking, diep, lange afdronk, maakt stil en emotioneel.

5- Mosbacher PECHSTEIN GG 2008
Carl: Geconfijte citroen, goede focus. Iets rijker qua mondgevoel maar ook mooie zuren, lang, beetje bitter, sappig
92 29€
Gerd: 
2008 is duidelijk een sterke reeks. Ook hier een opvallend jeugdige neus. Limoen, gedroogde ananas, tikje munt. In de smaak minder focus dan de von Buhl, maar echt hele mooie structuur. Schoon!
90+
Marc: Intensere maar iets minder precieze neus. Fijnfruitig met citrus, zeste, munt. Later vuursteen, groene kruiden, rood fruit ook. Complex en rijk in de mond, intens, krachtig en sappig. Lange afdronk. Dit is ook grote wijn!

Flight 3: 
Twee wijnen van Dr Bürklin-Wolf

6- Dr Bürklin-Wolf KIRCHENSTÜCK GC 2009
Carl: gefonceerde gele kleur, dadels, honing, abrikozen, rozengeur, petrolé, rijk, krachtig met zuren, mandarijn, bittertjes op de afdronk, Rubensiaans, goed maar niet groots, valt wat plat naar het einde toe
90 123€
Gerd: Ondanks het warme jaar een aangename frisheid in de neus. Duidelijk mineraal, zeste van citrus. Op achtergrond ontwaart zich amandel. Schitterende neus. In de smaak minder imponerend. Bittertje van het rijpe jaar, maar ook verre van versleten. Toch nog te jong?
89+
Marc: nog gesloten bij inschenken, fijne citrus, abrikoos, dadels. Rijp tot overrijp fruit, cacaoboter. Veel kruiden en heel rijp fruit in de mond. Bredere stijl, voor mij minder interessant en wat vermoeiender. Bittertjes in afdronk. 

Stefaan zegt hierover: “Meest indrukwekkende wijn maar daarom niet de beste: Dr. Bürklin-Wolf Kirchenstück GC 2009: uitzonderlijke rijkdom, barok, Rubensiaanse aroma’s, kortom een kathedraal van een wijn (92). Kost over de 100 euro…

7- Dr Bürklin-Wolf PECHSTEIN GC 2011
Carl: stinkie winkie, putteke, laurier, fijne kruidigheid, citrus, energetische wijn, mooie kruidigheid, pompelmoesbitters, munt, potentieel
92+ 42,7€
Gerd: In de neus eerst wat gesloten, maar toont grote complexiteit. Ook in de mond een knap staaltje van samenhang. Zeer lange afdronk, en ondanks de rijpe structuur geen gebrek aan fraicheur. Top!
93
Marc: Levendig, rijp, kruidig, met wat meer evolutieve tonen. Later ook laurier, stoverij. Fijne aanzet met groene citrus, delicaat, strakke zuren, goed evenwicht. Lange, olieachtige afdronk

Gerd vat de drie wijnen van Dr Bürklin-Wolf als volgt samen: “Bürklin-Wolf was in hun majestueuze stijl, en ondanks hun ‘warme’ jaren toch 3 prachtige wijnen met voorop (voor mij) de Pechstein 2011.

Flight 4:
De volledige naam van de wijngoed is Geheimer Rat Dr. von Bassermann-Jordan.
Twee wijnen uit 2012: een moeilijker jaar, zegt Winespectator.

8- Bassermann-Jordan FREUNDSTÜCK GG 2012
Carl: Abrikoos, pompelmoes, fruitige stijl, kruidige toets, bittere aanzet met lichtere zuren, steenfruit, pikant, perzikpit, mandarijn, makkelijke stijl, eerder korte afdronk
88 51,8€ (Versteigerungswein)
Gerd: Het rijpe gele fruit springt zo uit het glas. Sap van abrikoos. Primair. In de mond mooi sappig, maar mist wat diepte. Mooi fruit, tikkeltje “easy”. Goed.
88
Marc: Intrigerende neus met ananas, gekonfijt fruit, geeft zich eerst niet prijs. Fruitige stijl komt door bij opwarmen, met witte appel. Wat eenstijlig. Steenfruit en fruitzuren in aanzet, wat pikantigheid, ook hier wat rechtlijnig zonder veel complexiteit. Afdronk is voor deze klasse van wijn te kort.

9- Bassermann-Jordan KIRSCHENSTÜCK GG 2012
Kurk… Dure kurk, dat wel. 54€

Gelukkig eindigt de degustatie niet met deze kurkfles. Er komen nog schitterende wijnen, en een interessant  reeksje zoete wijnen. Zie hiervoor deel 2 (volgt)

 

 

 

 

 

Lees ook: De grote wijnen van Forst: een topdegustatie – deel 2 (volgt)

|m|

Blog je nog?

Precies vijf jaar geleden berichtte ik over een artikeltje in Sabato, de weekendbijlage van de krant DeTijd, waarin deze blog werd vermeld.
Filip Salmon schreef een kort stukje over de wijnblogs in Vlaanderen.
Misschien was dit wel de aanleiding tot wat later zou leiden naar een compleet naslagwerk over wijn in België, maar daarover gaat het nu niet.

Wie blogt er nog?
Als we gaan kijken naar de activiteiten van de blogs die in het artikel van april 2012 werden vernoemd, is het bedroevend om vast te stellen dat nagenoeg iedereen van de virtuele radar is verdwenen.

Ikwilwijn.be was een verzameling van bloggers en gelegenheidwijnschrijvers, waar men nieuws, een forum, gerechten en recepten,… wilde bundelen. Nu is elke link die je aanklikt dood, de verhalen zijn oud en uitgelezen.
Puregrapes.be? “…kan de server niet vinden…” Dood…
Jelle de Roeck emigreerde naar Canada, einde van jellederoeck.tumblr.com.
Wine-itch.com? “Parse error: syntax error, unexpected T_STRING…” Kaat startte haar eigen wijnshop, en bericht nu enkel daarover nog. Jammer, want ik las haar wijnverhalen graag. Nu blijft haar schrijfactiviteit beperkt tot de wijnen die ze – knisperknetterend – zelf verkoopt.
Bevine.wordpress.com: het meest recente artikel is van 2012. Dood en begraven.

Zelfs de blog van Vinejo krijgt amper nog een update. Zoals hij zelf zegt in het wijnboek van Filip Salmon: “Mijn blog is vandaag iets minder actief, omdat mijn aandacht vooral naar het wijnforum (www.vinejo.freebb.be) gaat.” Wel jammer dat daar niet zo diepgravend over wijn wordt gepost. Wel interessant voor de proefnotities, natuurlijk.

CSP, ChateauSansPretention (csp.skynetblogs.be) nam op 23 mei 2015 noodgedwongen afscheid van de alcoholische blogwereld.
Goed nieuws is dat Erik de Keersmaecker recent een niet-alcoholische versie van zijn blog startte. Razend interessant, en misschien geeft hij hiermee wel een voorzetje voor meer aandacht aan kwalitatieve niet-alcoholische dranken, ook op restaurant. En wie weet op andere wijnblogs, af en toe.
Zijn eigen Frivo, ZoS en smileys score geven aan met welk type drankje je te doen hebt. Frivo staat voor “Frisdank voor volwassenen“. Leuk! cafezonderbier.skynetblogs.be

Daarmee zijn we rond. Alle blogs (*) die Filip Salmon vernoemde in het artikeltje zijn gestopt, verdwenen of hopeloos verouderd.
Vijf jaar blijkt een eeuwigheid in de internetwereld te zijn.

Blogs kwamen en verdwenen weer in de afgelopen vijf jaar.
365dagenwijn beloofde veel goeds, maar het opzet om elke dag iets over wijn te schrijven bleek uiteindelijk toch wat te hoog gegrepen voor sommelier Stijn Van der Beken. Tot dag 132 kregen we posts, dan hield het op.

Maar gelukkig zijn er nog blogs die de moeite van het lezen waard zijn.

De blog van Peter Vergote is niet nieuw. Met een tiental artikels per jaar is het niet de meest actieve blogger, maar wat hij schrijft is goed gestoffeerd en je steekt er altijd wel iets van op. wijnblog.be

Ook niet nieuw maar nog steeds actief is vinama, de blog van Olaf Leenders. Weinig  frekwent, slechts twee artikels in 2016, maar dikwijls gestoffeerde, lange artikels, geschreven door een sommelier die weet wat hij schrijft. Interessant.

Meer recent, maar toch van oktober 2014 online, is de blog van Peter KupersThe Wine Analyst.
Diepgravend? Check. Zinnig? Check. Eigenzinnig? Ook check.
Peter schrijft in een schitterend Engels. Ik moet evenwel bekennen dat ik daar af en toe een vertalend woordenboek voor nodig heb om alles te begrijpen. “On mistaking marketing ploys“, iemand?
Proefnotities in “Wine of the week”, een meer uitgewerkte analyse van een wijnregio in “Special reports”, en uitgespitte artikels over de diversiteit van de wijnwereld in “Wine talk”. Momenteel met voorsprong mijn favoriete blogger.

Geen blog, maar desalniettemin het volgen waard: alles – of toch veel – wat Stefaan Soenen met de wijnwereld deelt. Op Facebook is hij heel actief, maar hij publiceert ook in Perswijn en in de rubriek Winetales op winetasting.be.

Waarschijnlijk vergeet ik nog blogs, of zijn er die het volgen waard zijn die ik nog niet ken. Een berichtje volstaat zodat ik dit bericht kan bijwerken. Bij gelegenheid ga ik ook “Links en websites” op deze blog eens een update geven.

En Filip Salmon zelf? Die ging professioneel een andere richting uit, verhuisde van bij Davidsfonds naar een marketingbureau waar hij senior communicatieadviseur werd.
Die update van de wijnbijbel zal er waarschijnlijk niet onmiddellijk van komen, dus…

(*) Alle blogs, behalve eentje, natuurlijk: die welke u nu aan het lezen bent…
Waarvoor dank!

|m|

A.J. Adam Riesling trocken 2015 (Mosel)

Vorig jaar in juli waren we op bezoek bij wijnmaker Andreas Adam van Weingut A.J. Adam in Dhron (Moezel).
Een verslag hiervan kan je hier lezen.

We kregen toen als eerste wijn zijn basisriesling in het glas. Dat was meteen een voltreffer. Een van de mooiste instapwijnen die we al voorgeschoteld kregen. De proefnotitie van toen klonk zo:

“Strakke, minerale neus, nog gesloten, lichte rokerigheid, kleine lactische toets ook. In aanzet strak, mineraal en verfijnd. Precieze zuren, met in het middenstuk een delicaat zoetje dat nét voor evenwicht zorgt. Dense structuur met ziltigheid. Wat een schitterende riesling…”

Stefaan Soenen schreef op Facebook: “Als instap-Riesling krijgt deze wijn van mij 9,5/10, ik noteer ook stalig maar vriendelijk staal, uitgepuurd, dens, je blijft er aan ruiken. WAUW.

De wijn kon ondertussen een klein jaar rijpen op fles, en onderging een gedaanteverandering.
Geproefd over drie dagen kon ik deze impressies noteren:

Lichte citroenkleur.
Intense neus van mineraliteit, gist, citrus, perzik, peer en appel. Kruiden, hennep, zeste. Rokerig. Citroen, mandarijn, pompelmoes. Heel veel impressies. Je blijft eraan ruiken.
Op dag drie meer pompelmoes, zeste en groene appel. Heel zuiver.
Nog strak in aanzet maar met toch wat zoet merkbaar in middenstuk. Dens, krachtig, prikkelend. Mooi evenwichtig en vol mondgevoel. De wijn komt in laagjes, wat heel boeiend is. Citroenaciditeit, groene appel, groene kruiden, sappig. Heel veel reserve nog.
Afdronk lang en geschakeerd. Saliniteit in de mond. Mooie fijne bitters ook.

Het stalige en extreem strakke is verdwenen, en heeft plaats gemaakt voor een fruitgedrevenheid en gelaagdheid die deze wijn optilt tot een hoog niveau.
Benieuwd naar zijn “grotere” wijnen. Die ga ik nog wat tijd gunnen…

|m|

Forst en zijn Grosse Lagen (Pfalz)

Tags

, , , , , , ,

Forst. Een dorpje “an der Weinstraße” in de Mittelhaardt, Pfalz.
Het verkeer wordt rondgeleid, met een wijde bocht over de L516. Het dorpje, één straat eigenlijk maar: de WeinstraBe, kasseitjes, de hoofdstraat.
Veel bloemen tegen de oude gevels, uithangbordjes: “Gästehaus”, “Restaurant”. Hier en daar een bordje “Gutausschank”: een wijnbouwer combineert in het seizoen met een drankgelegenheid.

Maar het is niet de hoofdstraat waar Forst bekend en beroemd voor is. Het is ook niet de L516, die naar links draait als je vanuit het Noorden, vanuit Wachenheim, Forst nadert.
Nee, wandel even mee, parkeer je auto op het pleintje voor het dorp waar in de lente de amandelbomen bloeien.
We gaan rechtsaf, het eerste kleine straatje in nog voor je het dorp binnengaat, een beetje naar boven. Het valt niet onmiddellijk op, maar hier loop je al tussen twee van de beroemdste en beste wijngaarden van de Pfalz en van heel Duitsland. Aan je rechterkant Pechstein, links Jesuietengarten. En dat is nog maar het begin.

© Marc Roovers

Niet voor niets is de slogan van het dorp: “Forst, mit den besten Weinlagen der Pfalz“. En dat Forst ook wel eens de “Puligny Montrachet” van Duitsland wordt genoemd is misschien ook niet overdreven.
Het landbouwpaadje draait naar links, en als wat later de kerktoren aan je linkerkant boven de wijnranken verschijnt, wandel je voorbij de ommuurde topwijngaard Kirchenstück.
Even verderop aan je linkerkant, omgeven door lagere muurtjes: Freundstück.
En je hebt heel de tijd aan je rechterkant de grote Ungeheuer wijngaard te zien gekregen.

© VDP.de

Van noord naar zuid zijn we dus volgende Grosse Lage wijngaarden tegengekomen:

  • Pechstein
    15 ha groot, met een lichte, zuidoostelijk gerichte hellingsgraad. Hoogte van 120 tot 160m.
    Typisch hier is het hoge aandeel basalt in de bodem, die verder uit zandsteen en klei bestaat.
    De samenstelling van de bodem zorgt voor optimale omstandigheden voor de druivenstokken: klei slaat water op en het zwarte basalt geeft de zonnewarmte weer af aan de planten. Door de oost-westelijke luchtstromen heerst er een mild klimaat in de wijngaard.
    Pechstein-riesling kan als geen ander een vuursteenmineraliteit vertonen.

    © Marc Roovers

  • Jesuietengarten
    7 ha in oppervlak, met een bodem van zandsteenkeien, zandig leem en basalt. Een lichte helling naar het oosten, de hoogte van 120 tot 150m.
    Van oudsher wordt Jesuietengarten, na Kirchenstück, als de tweede beste wijngaard van de Pfalz beschouwd.
    De wijngaard is niet ommuurd, en er is relatief weinig beschutting tegen de koude winden. Dat geeft de rieslingwijnen een krachtige en volle smaak, met eerder florale aroma’s.

    © Photo: James Wright 2012

  • Ungeheuer
    29 ha groot. Buntsandstein, kalksteenkeien en basalt.
    Ongetwijfeld een van de bekendste Lagen van de Pfalz, gekenmerkt door een hoog percentage rode zandsteen en dichtere lagen van klei en zand. De mineraliteit krijgt de wijn door een aandeel kalksteen in de bodem.
    Door de zuidoostelijke helling (tussen 120 en 170m) worden de zonnestralen en het bijna mediterrane klimaat van de Mittelhaardt optimaal benut.

    © Forster Winzerverein eG

  • Kirchenstück
    3,67 ha, bodem met rode zandsteenkeien, kalksteenkeien, zandige leem en basalt.
    De majesteit van de Pfalzer wijngaarden.
    De hooggewaardeerde wijngaard bevindt zich net achter de kleine dorpskerk.
    In de Beierse Bodemclassificatie van 1828 stond Kirchenstück bovenaan, direct gevolgd door de Jesuitengarten.
    Met een hoogte tussen 120 – 150m is de helling verwaarloosbaar te noemen.
    Omgeven door een hoge zandstenen muur wordt de warmte van de zon opgeslagen en afgeleverd aan de wijnstokken. De muur zorgt ’s avonds vaak voor een warme, droge atmosfeer die de vochtigheid wegblaast.

    © Marc Roovers

  • Freundstück
    3,5 ha, rode zandsteen en kalksteenkeien.
    Met slechts 3,5 ha is Freundstück een van de kleinste beschermde wijngaarden van de Pfalz. Het is een vlakke wijngaard, met amper 10 meter hoogteverschil (van 120 tot 130m).

Het zo typische basalt dat hier in de verschillende wijngaarden voorkomt (Pechstein, Ungeheuer, Jesuietengarten, Kirchenstück) is afkomstig van de Pechsteinkopf, een oude vulkaankrater. Die ligt een eindje in het Pfälzerwald en de basaltgroeve die eeuwenlang werd uitgebaat is nog duidelijk zichtbaar.
Het basalt werd in de oudheid reeds opgegraven. Later, nog voor het asfalt bestond, werd het gesteente gebruikt als straatbedekking. Er ontstond een bloeiende basaltindustrie in Deidesheim en Forst an der Weinstraße.
Nog niet zo lang geleden, rond 1985, toen het niet meer rendabel was om basalt te ontginnen, werd de groeve en de industrie gesloten.
Het gebied rond de Pechsteinkopf is nu een natuurparadijs.
Het basalt dat voorkomt in de wijngaarden is dus aangevoerd, de bodem zelf van de wijngaarden is niet vulkanisch van aard.

Pechsteinkopf   © http://www.buerklin-wolf.de

|m|

Bronnen:
TAZ.DE
Weinbilliger.de
Een overzicht met plan van de Forster Weinlagen hier.

Scriptie van Lars Daniels
http://www.germanwineroute.com/central-haardt-forst.html 

Parkers Wine Buying Guide, 7th edition
Der große Johnson: Die Enzyklopädie der Weine, Weinbaugebiete und Weinerzeuger der Welt
VDP Lagenkarte Pfalz
riesling.de
VDP: Pfalz Lagentexte
Linguavini Weinlagen
Forst Pfalz Lagenplan
Guildsomm.com
Germanwineroute.com
Vitisynth.com

“Laat goede en grote Rieslingwijnen rijpen”

Tags

, ,

Serendipity… Het is een ietwat enigmatische term, en een romantisch maar toch onderhoudend filmniemendalletje uit 2001. Je zoekt iets, en je vindt iets anders, en dan blijven de verwijzingen je om de oren vliegen.

Zo ging het ook met dit artikel.
In aanloop naar een komende rieslingdegustatie wilde ik de streek en de eigenheid van het thema – dat ik hier nog niet ga verklappen – een beetje uitwerken.
Ik kwam toevallig terecht bij een artikel van “Moderne Topfologie”, de wijn- en foodblog van journalist Kai Brückner, met als intrigerende titel: “Lasst die guten und großen Rieslinge reifen – ein Plädoyer für mehr (Zu)Gelassenheit” (Laat goede en grote Rieslingwijnen rijpen – een pleidooi voor meer gelatenheid / gemoedsrust).

Even later op de proeverij bij Langbeen meldt wijnmaker Georg Breuer (Rheingau) dat hij een van zijn Grosse Gewächse, de Rüdesheim Berg Roseneck 2015, pas in 2020 op de markt zal brengen. De wijn is nu al te bestellen, wordt op het domein bewaard, en in 2020 bij levering mag je betalen. “Want, zo zegt Georg Breuer, mijn wijnen worden veel te snel geopend en gedronken, en dat is zo jammer, want dan heb je niet in je glas wat ik wil dat er in het glas komt.

En hoe zat dat ook alweer in de Mosel? Dr Loosen introduceerde een GGRGrosses Gewächs Reserve: “Voor wijnmaker Ernst Loosen betekent het GGR concept enerzijds GG (Grosses Gewächs), met daarbij “Ruhe” (rust) en “Reife” (rijpheid). Om dit te bekomen, vergisten de wijnen met eigen gisten in grote neutrale foeders, en blijven dan 24 maanden op de fijne droesem, zonder bâtonnage. Na botteling rusten ze nog 12 maanden in de fles voordat ze vrijgegeven worden.
Dit concept is het resultaat van een oude lokale traditie, waar wijnen soms 20 tot 30 jaar in vat werden bewaard alvorens te bottelen. Ernst Loosen bottelde in 2008 een wijn van 1981. De wijn was puur en fris, en overtuigde de wijnmaker dat dit meer kon zijn dan een eenmalig experiment. De Urziger Würzgarten GG 2012 kreeg 12, 24 en 36 maanden vatrust. Bij vergelijken van de 12- en 24-maanden versies bleek de laatste een meer geïntegreerde aciditeit en meer frisheid te vertonen.
Een artikel over deze wijnen in AFR Magazine heeft als titel: “…his serendipitous sip of dry Mosel…”. Weer serendipiteit, dat kan geen toeval zijn.

Maar nu terug naar het artikel van Kai Brückner.
Rode wijn wordt beter met langere bewaring, terwijl witte wijn snel moet gedronken worden” is de gangbare opvatting, niet alleen in Duitsland.
Dat is voor 95% onzin”, zegt Felix Prinz zu Salm-Salm, oenoloog en bedrijfsleider van Weingut Prinz Salm in Wallhausen an der Nahe.

© modernetopfologie.blogspot.be

De jonge wijnmaker – hij is 35 jaar – van het oudste familiewijngoed in Duitsland heeft een zwak voor ouderdom: zijn stokpaardje is gerijpte wijnen, en meer in het bijzonder gerijpte Rieslings. Hij kwam hiermee in aanraking door wijnen te proeven die door zijn vader in de schatkamer van het domein in Schloss Wallhausen bewaard werden. Bij het proeven van deze gerijpte wijnen stelde hij vast dat de lange bewaartijd de smaak van de wijn had veranderd, maar dat ze zeker niet slecht waren.
Een ervaring die Kai Brückner onlangs kon delen, want tijdens de afgelopen wijnvoorstelling werd ook een seminarie “Gereifte Weine – Was kann ein Riesling?” (“Gerijpte wijn – tot wat is Riesling in staat?”) aangeboden. Gemodereerd door Felix Prinz zu Salm-Salm zelf, bood dit seminarie de deelnemers de gelegenheid een staalkaart van de  “VDP.Grossen Lagen” en “VDP.Ersten Lagen” van dit wijngoed uit de Nahe te proeven en te vergelijken. Negen rieslingwijnen, de jongste uit 2015, de oudste uit 1994, vormden de ruggengraat van deze vinologische reis naar het verleden.
Voor gedetailleerde proefnotities verwijs ik graag naar het originele artikel.

Riesling vom Weingut Prinz Salm in Wallhausen an der NaheRiesling vom Weingut Prinz Salm in Wallhausen an der Nahe

 

 

 

 

 

 

 

 

De vier peilers voor rijping: zuur, suiker, tannine, alcohol

Welke factoren bepalen of een wijn kan bewaren? Volgens Felix Prinz zu Salm-Salm zijn hiervoor vier inherente kenmerken belangrijk: zuren, suikers, looizuur (tannines) en alcohol. Hoe hoger het gehalte van een van deze bestanddelen is, des te groter is het rijpingspotentieel van de wijn.
Bij rode wijnen zijn vooral het gehalte aan tannine en alcohol belangrijk, terwijl die relatief minder zuren en suikers hebben. Hier komt Riesling dan op het voorplan. Rieslingwijnen hebben natuurlijk minder tannine en dikwijls ook minder alcohol, maar geen andere druif kan door de excellente zuurstructuur tot op het allerhoogste niveau van restzoet het suikergehalte integreren, zonder zijn elegantie en eigenheid te verliezen.

„Die Rieslingweine erhalten ihre völlige Entwicklung erst auf dem Lager. Kein Wein erhält sich so lange auf dem Lager, wie der Rieslingwein, Gehalt und Aroma verliert er niemals.“
Johannes Metzger – Abhandlung über den „Rheinischen Weinbau“ von 1827

Gerijpte wijnen, gerijpte Riesling… “In de jaren ’20 van vorige eeuw kwamen de Rieslingwijnen pas op de markt als ze vijf tot tien jaar oud waren“, zegt Felix Prinz zu Salm-Salm. In de loop van de volgende decennia is die traditie beetje bij beetje verloren gegaan. Maar het seminarie toonde aan: niet alleen voor wijnen met restzoet, maar ook voor de grote droge rieslingwijnen geldt: drie, vier, vijf of meer jaren rijpheid doen de wijnen meer goed dan kwaad.

Langer laten liggen

Deze vaststelling heeft ook bij Wgt Prinz Salm gevolgen. Een deel van de GG wijnen zal ook hier, net als bij Breuer, vijf jaar in de kelder blijven alvorens vrijgegeven te worden.
En enkele van de 2015 VDP.Erste Lage, zoals de Dalberger Ritterhölle en de Sommerlocher Steinrossel worden in 2016 niet verkocht, maar komen pas in april 2017 op de markt. Later dus dan de GG’s van dat jaar…

Ik vind dat we de hoogwaardige Rieslingwijnen moeten presenteren zoals grote witte wijnen uit Bordeaux of Bourgogne. Daar brengen de wijnmakers hun grote wijnen ook pas na enkele jaren vat- en flesrijping op de markt“, zegt Felix.
Kai Brückner besluit: “Je suis d’accord… Daarom mijn pleidooi voor meer gemoedsrust: laat de grote en goede rieslingwijnen liggen.

Bronnen:
Moderne Topfologie
AFR.com
Mosel Fine Wines

 |m|

 

von Winning Reiterpfad 2012: de revanche

Tags

, ,

von Winning Ruppertsberger Reiterpfad 2012

Een korte proefnotitie deze keer, maar misschien wel relevant, na de “off-day” die deze wijn vertoonde op de jubileumdegustatie in november vorig jaar.
Want toen ik gisteren een eerste slok van deze fles nam, moest ik even het etiket controleren of ik toch niet per vergissing de 2013 uit de kelder had gehaald. Niet, dus, het was wel degelijk de 2012.

In november schreven Carl en ik over deze wijn:


von Winning Reiterpfad 2012 (Pfalz, Duitsland)
|m|: Licht strogeel. Pétrolé, mineraal, limoen, wat vanille? Bij opschudden wat sinaas, kleine kruidigheid. Aanzet met wat restzoet, impressies wat vlak. Later toch wat meer diepgang, meer materie ook. Sappig maar minder precies. Medium afdronk met wat geel fruit en een klein bittertje. Toch twijfel hier. 
|c|: Licht petrole, von winning?, ananas, limoen, mineraal, start licht zoet, volle stijl, goed droog, sappig, mist wat definitie, crowdpleaser, ietwat anoniem, 86

Een off-day voor von Winning? Deze Ruppertsberger Reiterpfad is een Erste Lage, en valt een beetje tegen. We discussiëren hier even over, maar komen er niet echt uit. Er wordt geopperd dat de wijnen van von Winning, door het gebruik van hout bij deze wijnmaker, misschien niet zo goed kunnen ouderen. Misschien gewoon een mindere fles. Te herproeven binnenkort.


Te herproeven binnenkort, schreef ik toen dus.
De fles die nu open ging presteert weer op niveau.

|m|: Intens fonkelend licht citroengeel. 
Medium intense neus van limoenzeste, pompelmoesschil, citroen, beetje groene kruiden. Heel zuiver en strak. Bij opschudden en wat opwarmen: tikje boter, wat hout, en nog meer kruiden.
Evenwichtig mondgevoel met veel materie. Krachtig, power, met explosie van citrustonen. Goede balans en precisie met zuiver strak citrus- en pitfruit. 
Op het einde komen fijne bittertjes tot in de afdronk meespelen. Citrus blijft lang hangen. 

Mooie wijn, deze fles. Het anonieme, vlakke en licht zoete van de vorige proefnotitie zijn hier niet te bespeuren. De wijn is krachtig en mondvullend, fris, precies en krachtig. Een plezier om in het glas (en in de mond) te hebben.
De wijn heeft ook nog reserve, dus ook de woorden “…misschien niet zo goed kunnen ouderen” zijn hier niet van toepassing.

Waar ligt de oorzaak van de verschillende notities? Het korte karaferen van vorige keer kan amper een rol gespeeld hebben, vermits ik de wijn over twee dagen heb gevolgd, en de zuurstofinvloed geen afbreuk deed aan de impressies.
Flesvariatie, misschien? Mogelijk. De flessen werden in dezelfde kelder op dezelfde manier, naast elkaar, bewaard.
Voer voor discussie. Uw inbreng wordt gewaardeerd, beste lezer…

|m|

De fenomenale Kabinett-degustatie – deel 2

Tags

, , , ,

Lees ook: De fenomenale Kabinett-degustatie – deel 1

Is Kabinett het kleine, verwaarloosde broertje van de Duitse wijnproductie?

Kabinett is, zoals eerder al gezegd, de eerste stap van het Prädikat-systeem, waarbij de ongegiste most van de druiven minstens 73° Oechlse moet bedragen (in het zuidelijke Baden afhankelijk van de druivensoort 76° tot 85° Oechsle) en de wijn mag niet met suiker aangerijkt worden. Dit althans volgens de officiële Duitse wijnwet. De VDP.producenten hebben een nieuwe classificatie ingevoerd, waarbij Kabinett niet langer staat voor de rijpheid van de druiven, maar waarbij de wijn een zekere graad van zoetheid moet vertonen. Enkel wijnen die een restsuikergehalte bevatten mogen als Kabinett verkocht worden. Hier is Kabinett ook de eerste stap binnen de wijnen met restzoet.

De eerste stap in het klassement: is het daarom dat de gemiddelde wijnliefhebber neerkijkt op dit type wijnen? Verwacht men dat de volgende predikaatstappen Spätlese en Auslese meer kwaliteit bieden?

Onterecht, zo blijkt uit deze proeverij. Kabinett heeft wel degelijk zijn plaats in de wereld van de Duitse wijnen. Meer nog: deze delicate wijnen met laag alcohol en subtiel spel tussen zoet en zuur zijn vrijwel ongeëvenaard in de internationale wijnwereld.


Na de korte pauze worden we uitgenodigd om drie glazen klaar te houden. De volgende wijnen hebben dus waarschijnlijk iets met elkaar gemeen.

Zilliken Saarburger Rausch Riesling Kabinett 2007 (Saar) (8° Alc):
Stefaan: fantastische neus, zeer puur en prachtig gedefinieerd fruit, mango, gedroogde abrikoos, licht petrolé, aanzet filmend, zacht, complexe wijn, kaaskorst, compleet, bijzonder lekker en verfijnd tegelijk.  92
Carl: Cremeux, lactisch, rijp steenfruit, kaaskorst, herbaal, bessen, zoet-zuur op afdronk, fijne zuren, zachte kruidigheid, drinkt vlot weg, lichte evolutie, 2008? 91+
Marc: ingetogen fijnfruitige neus, appel en licht exotisch, met een kleine mineraliteit. Koel en precies. Mooi spanningsveld in de wijn, met veel sappigheid. In afdronk wat rijper fruit. Mooie wijn ! 92

Zilliken Saarburger Rausch Riesling Kabinett 2015 (Saar) (7,5° Alc):

Bij het eerste snuffelen aan deze wijn klinkt er een paar keer “Oei” rond de tafel. Vergeleken bij de 2007 is deze wijn inderdaad nog verrassend primair, en dat hebben we vandaag nog niet in het glas gehad. De meningen worden snel bijgesteld als de wijn wat lucht heeft gekregen.
Stefaan:  piepjong, licht geel van kleur, ijzer, fruitstukjes op siroop, snoeperig, bijzonder lekker, peer, perzik, veel variatie en materie, hele fijne zuren, blozende baby, veel potentieel. 90+
Carl: Metalig, primair exotisch fruit, lijkt recht uit vat te komen, heeft nog tijd nodig, limonade-like, rijpe citrus, 88+
Marc: Intense neus van primair fruit, bijna onaf, zoals een vatstaal. Mineraal, kruidig, wierook. Lijkt te eenvoudig nu, moet zich nog ontwikkelen. Aanzet met fruitzoet, onderliggend heel zuivere zuurstructuur. Lekker, maar moeilijk nu. 88++

Zilliken Saarburger Rausch Riesling Kabinett 2003 (Saar) (9° Alc):
Stefaan: interessante neus, rijper, kruidig, petrolé, exotisch fruit, breder, iets minder zuren. 88
Carl: Kruidig, rijpe stijl, rubber, beetje exotisch fruit in de mond, bessen, mist misschien wat zuren 89
Marc: Licht petrolé, prikkelend in de neus, mineraal. Moeilijk definieerbaar fruit, bij opschudden citrus en sinaaszeste. Wat meer evolutief in de mond, met druivenpitbitters, romig en zalvend mondgevoel. Talmende afdronk. 89

Ook Zilliken kennen we, het is en blijft een van onze lievelingswijnmakers. Hanno en Dorothee bevestigen hier met een sterke verticale.
En we leren geen grotere les als deze: Kabinett: laten liggen, minstens vijf jaar afblijven, en dan opvolgen!

Bij de volgende wijn komt er gemompel van herkenning. De wijnmaker heeft dan ook een signatuur: Sponti, of spontane vergisting.
Schäfer-Fröhlich Schiefergestein Bockenauer Riesling Kabinett 2011 (Nahe) (8% Alc.):
Stefaan: sponti-neus, stinkie winkie, petrolé, indrukwekkende neus, kaas, groenig, tropisch vol fruit, concentratie, na een dag open minder sponti-neus, wel zuiver fruit, voor mijn smaak iets te weinig zuurspanning, afdronk met vuursteen. 90
Carl: Stinkie winkie, kaas, groenig, wit boomgaardfruit, licht petrole, kruidig, romig mondgevoel, goede zuren, vuursteen, like it 92
Marc: Mineraliteit en wilde gisten, stalig, strakke, koele neus. Wit fruit en pompelmoes, schitternd gebald en krachtig mondgevoel, strak, mooie aciditeit. Fijnfruitig, mineraal. Wijn met een rock ’n roll gevoel, groots. 92+

Keller Nierstein Riesling Kabinett -H- 2014 (Rheinhessen) (8% Alc):
De “H” staat voor Hipping, de wijngaard in Nierstein waar Klaus Peter Keller op een perceel enkel deze Kabinett maakt. In View from the Cellar zegt John Gillman hierover: …der Kabinett aus dem Hipping tänzelt über die Zunge”.
Stefaan: snoeperig, munt, peer, perzik op siroop, gras, wel uitgepuurd, gaat van zoetig naar mooie zuren, beetje één-dimensionaal in de neus, rijker in de mond, meer plezier op dag 2, potentieel. 88
Carl: Citrus, gerookt, passievrucht, tropisch gevoel, ananas, dens gevoel, munt, heel mooi evenwicht tussen zuur en zoet, netel, elegant. 90++
Marc: Heel fijne neus, licht tropisch, heel subtiel fijnfruitig, moet nog helemaal openkomen. Complex en fijn mondgevoel, met veel materie en gelaagdheid. Sappig en fruitig, met lange complexe afdronk. Grote wijn. 92+.
De eerste wijn die een grotere spreiding in de scores vertoont: van 88 naar 92+. We proeven dan ook deze wijn in zijn prille jeugd. Of is het omdat we met deze wijn wat zuidelijker zitten, weg van de koele Moezel, Saar en Nahe?

Dönnhoff Oberhäuser Leistenberg Riesling Kabinett 2015 (Nahe) (9,5% Alc):
We konden deze wijn vorige zomer al op het domein proeven, toen in een nòg jongere fase.
Stefaan: prachtige delicate neus van citroen, limoen, mandarijn, nog wat snoeperig. In de mond fantastisch delicaat, zuren als fijngeslepen diamanten, gewichtloos, bescheiden en vriendelijk, bijzonder verfijnd, heel lang, fruitzuren blijven nog minuten in de mond spelen, rokerig, veel potentieel. 94
Carl: Rode appel, munt, heel goede balans in de mond, frisheid blijft merkbaar, veel bestanddelen, duidelijke zuren, rokerig, mineraal, groots 93
Marc: Jong, exotisch fruit, citrus en mineraliteit. Opwekkende neus, verfijning. Hoge densiteit in aanzet, klasse en lengte. Gebalanceerde finesse en sublieme fruitigheid. 93 
Geen commentaar nodig hier. De scores spreken voor zich. Gerd spreekt van een “ontroerend mooi spanningsveld”.

Er staat een mooie kaasschotel op ons te wachten. Erbij ontkurkt Stefaan nog twee Kabinetts.

Ansgar Clusserath Trittenheimer Apotheke Riesling Kabinett 2007 (Moezel) (8,5% Alc):
Stefaan: Erg mooi aroma van rijpe appel, kaneel, medicinale pleister, ook perzik en thee,  beetje lactisch, sappig-doordrinkbaar, appelsap, lang, heerlijk. 88+
Carl: Licht lactische toets, ietwat bredere stijl kabinett, licht groene toets, firne, sinaasappel, goede zuren, 89
Marc: Mooie neus van zuiver fruit, citrus, appel, wilde gisten, lichte firne al. Zoete citrus en sinaas in de mond, goede balans en sappigheid. Kruidige toets, munt. 88

Dr Wagner Saarburger Kupp Riesling Kabinett feinherb 2007 (Saar):
Stefaan: lichte petrolé, limoenschil, fijn, stalig van zuren, typisch Saar, concentratie, rokerig, licht. 88​
Carl: Lichte petrole, gistig, droger mondgevoel, kruidig, beetje korte afdronk, ik heb wat weinig emotie bij deze wijn . 86
Marc: wat eenvoudigere, lichtere en zachtere stijl. Koele neus, met gedroogd fruit en perzikpit. Bitters in afdronk. 86


Later, in de opvolgende e-mails, spreken enkele proevers zich uit over hun voorkeuren.
Peter zegt: “Voor mij Zilliken 2007, Dönnhoff 2015, S-F 2011 als absolute uitschieters, heel heel knap ook: Martin Müllen, Van Volxem en Fritz Haag.”
Gerd geeft door: “Ik heb er niet onmiddellijk punten opgekleefd, maar ik zou ze alle vier rond de 91-92 scoren: Fritz Haag 85Zilliken 07Schäfer-Fröhlich 11Dönnhof 15.
Gezien het prijsniveau van de wijnen een beresterke prestatie.”

Zilliken 2007, Dönnhoff 2015 en Schäfer-Fröhlich 2011 krijgen ook in de proefnotities van Carl, Stefaan en Marc de hoogste scores, net als de rijpe maar fantastische Fritz Haag Brauneberger Juffer-Sonnenuhr Riesling Kabinett 1985.
Het is, zoals Peter opmerkt, inderdaad indrukwekkend hoe vlot deze wijnen hun ouderdom kunnen verteren.
Peter mag ook afsluiten:
“Kabinetts uit Duitsland: wijnen die uniek zijn, hun gelijke nergens kennen en toch miskend zijn door het grote publiek.
Opvallend ook: grote wijnmakers met naam maken het verschil, en veel homogeniteit in de appreciatie van de wijnen deze keer.”

Oprechte dank aan iedereen voor de onvergetelijke degustatie in alweer een ongedwongen en fijne sfeer. Speciale dank aan Stefaan voor de uitstekende selectie van de wijnen en de warme ontvangst.

Lees ook: De fenomenale Kabinett-degustatie – deel 1

En lees ook:
Kabinett, een kleine geschiedenis…
Het Kabinett-probleem: wijnbouw en de opwarming van het klimaat

|m| |s| |c|

De fenomenale Kabinett-degustatie – deel 1

Tags

, , , ,

De proeftafel van Stefaan Soenen krijgt stilaan een mythische reputatie. Ettelijke memorabele proeverijen hebben hier al plaatsgevonden. Nu nodigt Stefaan ons uit om Kabinettwijnen te komen proeven.
De mensen rond de tafel zijn vrienden, met de meeste van hen trokken we al op ontdekkingstocht tussen de Duitse wijngaarden.
Stefaan kennen we: hij koestert oude rieslings, en houdt van de evolutietonen die deze wijnen kunnen etaleren. De verwachtingen zijn hoog, de nieuwsgierigheid om de jaartallen van de etiketten af te lezen na het proeven maakt deel uit van de spanning.

Verrassing dus als Stefaan de eerste wijn niet blind schenkt.
Markus Molitor Wehlener Klosterberg Kabinett 2009 (Moezel) (11,5° Alc) is gebotteld met een witte capsule. De consument moet dan weten dat het hier om een droge wijn gaat bij dit wijnhuis. Bij Wgt Markus Molitor bottelt men héél veel verschillende wijnen elk jaar. Het domein bezit momenteel 14 wijngaarden, waarvan telkens verschillende wijnen worden geproduceerd. Om een beetje door de bomen het bos te zien werkt men met gekleurde capsules die de wijnstijl aangeven. Wit staat dus voor droog, grijsgroen voor halfzoet, en goud voor edelzoet. Deze Klosterberg Kabinett zou dus droog moeten zijn.
Carl: rijpe geconfijte citrus, steenfruit, licht petrole, blauwe kaas, ananas, behoorlijk strakke citruszuren, licht bittertje, ietwat monotoon, vief, valt weg op de afdronk 85+
Stefaan: gekonfijte citroen, kaarsvet, rokerig, pompelmoes, geen mooi fruit, weinig concentratie, waterig in korte afdronk, aan het verslijten. 82
Marc: wat “gewoontjes” in de neus: mineraal en citrus, kaas, is er Botrytis?. Zoete ananas in de mond, rijpe citrus, maar kort en drogend in afdronk, minder gedefinieerd. 84.

Uitzonderlijk zet ik een puntenscore bij de wijnbeschrijving. Omdat zowel Carl als Stefaan mij die zo hebben doorgestuurd, maar ook om de wijnen in perspectief te kunnen plaatsen. Ik kan alvast verklappen dat het een sublieme degustatie wordt.
Let ook op de alcoholpercentages die telkens vermeld worden.

Ook de tweede wijn wordt zonder verhullende verpakking rondgegeven. Het is dezelfde wijn, maar drie jaar jonger.
Markus Molitor Wehlener Klosterberg Kabinett 2012 (Moezel) (11,5° Alc):
Carl: rijper fruit, amandel, biscuit, sinaasappel, saffraan, zuren en body zijn meer in evenwicht, stijl nog steeds aan de strakke kant, mooi om nu te drinken, gebrande toetsen, perzik 87
Stefaan: droog met wellicht wat grammen restzoet, rijper fruit van mandarijn, sinaasappel, ook nectarine, mooie gedefinieerd fruit, amandel, biscuit, sappig, saffraan, strak, voldoende afdronk, geen hoogvlieger maar goed. 87
Marc: wat meer ingetogen neus, sinaas, mandarijn en bloedappelsien, amandel, wat gebrand. Ook hier Botrytisindrukken. Rijpe citrus, wat dunner mondgevoel maar wat meer evenwichtiger, met beter gedefinieerd fruit. Op dronk. 87.

Interessante vraag van Gerd: welk nut heeft de vermelding “Kabinett” op dit etiket? De term “trocken” wordt niet vermeld, tenzij op het achteretiket, waar men het over een “ein trocken schmeckende Wein” heeft. Wordt met de aanduiding Kabinett toch niet een ander verwachtingspatroon vooropgesteld? De wijnliefhebber die de term kent, verwacht een lichte wijn met een delicate maar speelse zoet/zuur balans en licht in alcohol. Hier wordt waarschijnlijk enkel naar het mostgewicht van de druiven bij de oogst verwezen. Op die manier is het uitermate verwarrend voor de consument.

De volgende wijn komt wel blind, perfect geserveerd aan 12°C, wat de ideale temperatuur is voor dit type wijnen.

Fritz Haag Brauneberg Juffer-Sonnenuhr Riesling Kabinett 1985 (Moezel) (7,5° Alc – AP 11 86):
Carl: Lijkt wat kurk te hebben maar onze vrees is ongegrond, natte gazetten, firne, boenwas, balans zuur-zoet is messcherp in de mond, fijne citrus, licht lactische toets, zeste, appel, licht, lange afdronk, perzik, filigraan, lekker, blijft doorgaan op de afdronk, 93
Stefaan: bij openen sterke firnetonen die even aan kurk doen denken, binnenkant van okkernootschaal, mooie vegetale toets, heel licht okkernoot ook, geraspte appel, boenwas, honing, appelsienschil, munt en natuuryoghurt. Ongelofelijk verfijnde mond, perfect versmolten, ragfijne aroma’s, bijzonder aangename body, namelijk gewichtsloos zoals een pluim, zuren als vlinders tot in een ellenlange finale, licht maar prima concentratie, delicatesse, perfect. 93+
Marc: donkergeel in het glas. Boenwas, gekonfijte citrus, bij opschudden rijpe appel, zeste, perzik. Heel zuiver en fijn. Finesse in de mond ook: lichtvoetig en speels, fijn balancerend, bijna emotioneel mooi mondgevoel. Grote lengte in afdronk, heel zuiver en fijn. Grote wijn, met nog wat reserve. Gewichtloze wijn, als een pluim. 93+

Weer worden we op het verkeerde been gezet door Stefaan, die met een gerijpte wijn inzet, terwijl je de jongere wijnen eerst zou verwachten. Maar wat voor een fles om te beginnen! Al direct een van de wijnen van de avond. En 31 jaar op de teller, bijna niet  te geloven.

Piedmont Filzener Pulchen Riesling Kabinett 1990 (Saar) (8,0% Alc) is vijf jaar jonger maar lijkt tien jaar ouder.
Carl: Geeft wat indruk van oloroso sherry, gekonfijt fruit, noten, licht oxidatief, lijkt beetje op Jura-wijn, de zoete component is bijna volledig opgenomen, licht zoute component, bredere stijl met frisse zuren, denkelijk is dit niet de stijl die met deze wijn bedoeld werd maar het maakt hem wel breder inzetbaar aan tafel, 89
Stefaan: neus gelijkt op Oloroso, kleur is oudgoud/oranje, ver geëvolueerd, oxidatief met rozijnen en okkernoten, aardappelkelder, maar ook bloedappelsien, sinaasschil, honing, gekonfijte abrikoos, erg mooie zuren, bijzonder interessante wijn, breed maar niet mollig, vol maar zeer fris, dens, complex, niet voor iedereen maar ik kan dit wel pruimen, hoek af. 90
Marc: Donker oker/goudgeel. Olie en witte chocolade, noten, karamel, boerenjongens (rozijnen op alcohol), kaarsvet, gedroogde abrikoos, met een oxidatieve toets. Ook oxidatief in de mond, maar wel boeiend, doet aan Jura denken, ook wat ziltigs. De zoetheid is opgenomen in het geheel, mooie aciditeit, mooi ook in afdronk. Dit is misschien in feite een foutieve wijn, maar lekker en boeiend. Verrassende wijn. Wel voor maar één glas, wordt snel vermoeiend. 87

Van Volxem Wiltinger Braunfels Riesling Kabinett 1990 (Saar) (9,2° Alc):
Weingut Bernd Van Volxem, de voorloper van het huidige Wgt Van Volxem, waarvan we onlangs de recente jaargang konden doorproeven.
Carl: Blauwe bes, cassis, licht petrolé, licht vegetaal gecombineerd met kruidigheid, pruimentaart, munt, mond is iets sterieler, thee-aroma’s, strak, licht gistig, pompelmoes, zoete component is ietwat vervlogen, blijft fijn, mooie lengte. 90+
Stefaan: veel cassis, in combinatie met gestoofde paprika doet dit wat aan Chileense Carmenère denken, pruimentaartje, basilicum en munt, erg delicaat en lichtvoetig in de mond, wat petrolé, in de mond, zelfde mondgevoel als thee, druppeltje citroen, mooi zwart fruit,  thee-aroma’s, strak, iets strengere zuren als Moezel, sappig, delicaat, pompelmoes, zoete component is ietwat vervlogen, blijft fijn, mooie lengte. 91
Marc: rood fruit en violetjes, abrikoos, mineraal, rokerig/fumé. Verse basilicum. heel mooie neus. Fijn en delicaat met speels zuren, sappig. pompelmoesbittertje, zolderappeltjes, sinaas, perzik. Zoet enkel in aanzet, later strakker. Mooie, cleane afdronk. 90
Het etiket is versleten en stuk, de wijn duidelijk niet.

Künstler Reichestal Riesling Kabinett 2005 (Rheingau) (7,5% Alc) is weer een heel stuk jonger. En een ander type van Kabinett, zo blijkt.
Carl: Honing, geconfijte citrus, exotisch fruit, munt, lactisch, big boy qua stijl, niet als Kabinett te klasseren, bieraroma, fruit overheerst de zuren een beetje, spanningsboog is iets minder, 89
Stefaan: oudgeel, geëvolueerde kleur, weelderig exotisch fruit, druivensap, rozijn, kaneel, apfelstrudel, honing, supersappig, filmend, bijzonder lekker, munt, lactisch, toch heel fris tegelijk, mooie balans, bijzonder type Kabinett! 88
Marc: donkere kleur. Kruiden, groeten, firne, boenwas, yoghurt, tropsch fruit, licht pétrolé. In de mond ook tropisch en exotisc, met honing, ananas, rode druivensap. Veel zoet in deze wijn. Minder complex maar lekker, en uitgesproken sappig. In afdronk veel honing. 89
Wat meer verdeeldheid over deze wijn, die minder complexiteit heeft, maar die gewoon goed is zoals hij is. Soms moet het ook niet méér dan dat zijn.
2005 was een warm jaar, de Reichestal heeft een klei- en leisteenbodem. Dat verklaart waarschijnlijk de rijkere stijl.

Martin Müllen Kröver Paradies Riesling Kabinett 2000 (Moezel) (8,5% Alc):
Carl: Hars, kaarsvet, botrytis?, saffraan, opvallend droog, veel bestanddelen, gedroogde abrikozen, appelsienschil, mooie zuren, yoghurt, 89+
Stefaan: sinaasappelschil, bloedappelsien, abrikoos, thee, citroen, hele fijne zuren, yoghurt, precies nog te jong, zal nog mooier evolueren, kaarsvet, saffraan, mooie zoet-zuur, veel bestanddelen, gedroogde abrikozen, appelsienschil, mooie zuren, yoghurt, 90
Marc: licht goudgeel, fonkelend. Fijnfruitige, jonge indruk, perzik, pitfruit, amandel, cacaoboter, beetje lactisch. In aanzet wat pompelmoesbittertjes, delicaat evenwicht, bijna droog, geconcentreerd. Abrikoos en gedroogd fruit. Dense wijn met goede aciditeit. Afdronk met nog veel reserve. Heel lang. 90+

Een interessante wijn, dit. Je moet er wat moeite voor doen. Op de degustatie van gerijpte wijnen bij de wijnmaker afgelopen jaar beschreef ik deze wijn als ““één van de toppers van de degustatie, een schoolvoorbeeld van dé klassieke Kabinett, zoals die enkel in de Mosel kan gemaakt worden.”
De wijn is nu bijna 17 jaar oud, en wordt nog als “jong” omschreven. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Kerpen Graacher Himmelreich Riesling Kabinett feinherb 2009 (Moezel) (11°Alc):
Martin Kerpen is geen onbekende van ons. Onze eerste uitstap naar de Moezel, vijf jaar geleden, bracht ons tot bij hem. Toen waren we nog zo onwetend dat we ons enkel tot de droge wijnen beperkten.
Opvallend meer alcohol in deze wijn. Het mag dan ook niet verbazen dat er lager gescoord werd hier.
Carl: Exotisch fruit, ananas, gerookt, rubber, mineraal, zeer strakke zuren met fruit wat op de achtergrond, zoete component is amper waarneembaar, pompelmoesbitters, mist nog wat evenwicht, bitter op de afdronk, 85
Stefaan: intrigerende neus, wilde aroma’s, veel rokerige mineraliteit, natte stenen, exotisch, ananas, petrolé, in de mond wat ruw, alcohol niet in balans, bitter, minder precies, minder plezier, te lang gelegen? 84
Marc: mineraal, leisteen, rubber en wit fruit in de neus. Strak en mineraal karakter, zoet is amper merkbaar. Warme alcohol. Mist daardoor evenwicht en balans. Uitgesproken bitters in afdronk. 85
Deze wijn had waarschijnlijk enkele jaren eerder meer appreciatie gekregen.

Stefaan last een pauze in, om even over de voorbije wijnen te kunnen praten. Mooi initiatief, waar dikwijls te weinig aandacht aan gegeven wordt. De uitwisseling en verhalen maken deel uit van de sfeer.

Lees ook: De fenomenale Kabinett-degustatie – deel 2 (volgt)

En lees ook:
– Kabinett, een kleine geschiedenis…
– Het Kabinett-probleem: wijnbouw en de opwarming van het klimaat

|m| |c| |s|

Het Kabinett-probleem: wijnbouw en de opwarming van het klimaat

Naar aanleiding van het vorige artikel op deze blog, “Kabinett, een kleine geschiedenis“, ontspon zich een interessante discussie op Facebook.
Stefaan Soenen stelde de vraag of het moeilijker zou zijn geworden om Kabinett te maken omwille van de opwarming van de aarde.

Het probleem is niet nieuw.
In 2010 schreef Eric Asimov in The New York Times hierover, in een artikel waarin hij met lof spreekt over de 2008 Kabinett. Hij beklaagt er zich over dat, als hij een Kabinett bestelt op restaurant, de sommelier de wijn soms aanprijst als een “gedeclasseerde Spätlese“, daarmee alluderend op een combinatie van hogere kwaliteit aan lagere prijs. “Verkeerd !”, schrijft Asimov. De term “gedeclasseerd” nog daargelaten, impliceert dit antwoord een kompleet gebrek aan appreciatie voor de eigenheid van een Kabinett, en het belang van context bij de selectie van de wijnkaart. “De bescheiden zoetheid, de lichtheid en de verfrissendheid die een Kabinettwijn kan bieden verdient het om gewaardeerd te worden, en mag niet gedenigreerd te worden.
Maar dan komt het: “…Ware Kabinett is schaars in de laatste jaren, omwille van de opwarming van de aarde. Door de toegenomen warmte wordt de suikeraanmaak in de druiven versneld. Op het moment dat andere elementen in de druif zich nog moeten ontwikkelen, is het suikergehalte al op Spätleseniveau, of hoger.

Terry Theise vertelde aan Asimov hetzelfde, al enkele jaren eerder. “Niemand maakt ze nog, het is onmogelijk. De druiven zouden geoogst moeten worden alvorens ze fysiologisch rijp zijn.

 © Tony Cenicola/The New York Times

© Tony Cenicola/The New York Times

Ook Mosel Fine Wines schrijft over deze problematiek in hun editie No28 van juni 2015. Onder de titel “Winemaking in the Age of Climate Change” belichten ze het standpunt van de wijnmakers in de Mosel. De klimaatverandering zorgt daar inderdaad ook voor kopzorgen. In tegenstelling tot wat men zou kunnen denken – dat “beter weer” en “warmer” juist voor betere oogsten zorgt – moeten wijnbouwers ingrijpen tegen een toenemende plaag van rot en moeten ze drastische oogstreducties doen om de kwaliteit te kunnen behouden.
Het bepalen van het meest ideale tijdstip voor de oogst zorgt ook voor spanning en stress. Enkele wijnmakers geven toe dat ze in 2014 een verkeerde keuze hebben gemaakt. “We hadden moeten beginnen oogsten eind september, maar het fruit leek nog niet perfect rijp, dus hebben we nog wat gewacht. Dat was een vergissing.” Bij Karthäuserhof vertelde men aan MFW: “Overrijpe druiven kunnen goed zijn om Beerenauslese en Trockenbeerenauslese te produceren, maar droge wijnen, Kabinett en Spatlese worden onnodig zwaar als we die druiven er voor gebruiken.” Op dit domein is men al enkele jaren veel vroeger gaan oogsten, met goed resultaat volgens de wijncritici.

Stefaan Soenen stuurt een mail naar Martin Müllen, en krijgt een gelijkluidend antwoord. Vrij vertaald luidt het daar: “Vooral in de zuidelijke wijnregio’s van Duitsland, zoals Baden, Würtemberg, de Südlichen Weinstrasse (Pfalz) en ook in Franken is het moeilijker geworden om Kabinett te maken. Dikwijls is daar te veel alcohol in deze lichte wijnen. Als dan de druiven in deze gebieden vroeger geoogst worden, dan heeft men minder alcohol, (misschien 11,5 % vol of 12,0 % vol.), maar de druiven zijn nog niet klaar en dan zijn er daadwerkelijk problemen met de fenolen. Dit is een echt probleem voor deze wijngebieden. Men kan hier geen goede wijn met weinig alcohol maken, omdat de druiven pas bij een alcoholpotentieel van 13% rijp zijn ! Bij ons in de Mosel speelt het probleem nog niet. Wij hebben mooi rijpe druiven bij 9,0 bis 9,5% vol. Alc. 
Op dit moment wil de markt weer meer wijn met zeer weinig alcohol.

Gerd Brabant pikt hier graag op in, en vult aan:
Ik kan alleen maar (…) Müllen onderstepen. Fenolische rijpheid bij lage alcohol lukt maar in bepaalde stukken. Schäfer-Fröhlich neemt voor zijn Kabinett een perceel van Felseneck om de bocht, met een koelere ligging.
Verder gaat het ook om een regionale traditie om deze lichtvoetige en restzoete Kabinett stijl te maken. Martin Müllen spreekt van de Sudliche Weinstrasse, maar in feite is het daar een stukje koeler dan in de Mittelhaardt, in bepaalde jaren zou het daar eigenlijk wel kunnen. Maar er is daar amper traditie voor. In de Mittelhaardt is er daarentegen wel een beperkte traditie van restzoete Kabinett (Bassermann-Jordan, Weegmüller,..), maar daar lukt het niet altijd meer.
Belangrijk in dit verhaal: het is niet omdat een regio minder geschikt is in Duitsland voor dit lichtvoetige type, dat ze daar geen andere prachtige dingen maken. (…)”

Riesling klettert die Hänge hinauf” (Riesling klimt de helling op) lezen we op traubenshow.de.
Bij magazin.wein.com zegt Gerhard Roth van het gelijknamige bio-Weingut in Franken: “We kunnen in veel regio’s de hoogte in gaan. Per 100 m hoogteverschil is de temperatuur 0,5 tot 0,6 °C lager.” Roth heeft ook de snoei en groei aangepast. Hij blijft met de druivenzone 20 cm hoger boven de bodem. “Daardoor blijven de druiven ook wat koeler en kunnen we acht tot tien dagen later oogsten“.

Dat dit van belang is, toont Matthias Pettgen van DLR Rheinpfalz. Hij heeft over 30 jaar de verschillende tijdstippen van de stadia in de ontwikkeling van de druif in kaart gebracht. Zowel de evolutie van knopaanzet, knopuitloop, begin van de bloei en begin van rijpheid en druifgrootte vertoont een duidelijke trend: alsmaar vroeger. Tussen 1970 en 2005 vertoont de fenolische ontwikkeling van de druif al een vervroeging van 20 dagen.

Huglin-index: klimaat in cijfers

De Huglin-index (Lars Daniels MW vertelt er u meer over) geeft met een getal aan welke druiven waar optimaal rijp kunnen worden. Het is een klimaatindex die een verband legt tussen temperatuur en druivenras. De Huglin-index voor Riesling bedraagt ongeveer 1600, andere bronnen spreken van 1700-1800.
In 2005 gaf Dr. Manfred Stock van het Potsdam-Institut für Klimafolgenforschung een voordracht, waarbij hij onder andere de evolutie van de Huglin-index voor Duitsland in kaart bracht.

Duidelijk is te merken dat in 50 jaar het groene gebied, waarin Riesling optimaal gedijdt, is opgeschoven. Opmerkelijk zijn de gele en oranje gebieden, met een Huglin-index van  1800-2000. Chardonnay, Merlot en… Cabernet Sauvignon voelen zich hier het best.

Moeten we vrezen voor de toekomst van Riesling in Duitsland?
De wijnbouwers breken zich volop het hoofd hierover. Onder andere aan de universiteit van Geisenheim worden strategieën ontwikkeld om de toenemende opwarming van de aarde te kunnen benaderen met aangepaste wijnbouwtechnieken. Bodembeheer, bladsnoei, keuze van onderstokken, keuze van druivenklonen,… zullen een grote rol gaan spelen.
En eventueel zal in de verre toekomst een ander druivenareaal moeten gekozen worden. Tenminste, als de wijnbouwers niet blind blijven voor de veranderingen.
Dr. Manfred Stock bevroeg wijnbouwers uit Frankrijk, Italië en Duitsland over de klimaatverandering en hoe ze daarmee omgingen. De resultaten zijn opmerkelijk…

bevraging_klimaat_stock

© Manfred Stock – PIK

De grote meerderheid verklaart al de effecten van de klimaatopwarming waargenomen te hebben, en zegt ook dat er meer ziektes veroorzaakt worden, en geeft aan een invloed op opbrengst en kwaliteit te bemerken.

nieuwe_nodig_stock

© Manfred Stock – PIK

Zijn er omwille van de klimaatverandering nieuwe druivensoorten nodig?
Twijfel.
De meer traditionele Fransen vinden van niet, in Italië is het 50/50, in Duitsland een lichte voorkeur om andere druiven aan te planten.

zelf_nieuwe_stock

© Manfred Stock – PIK

Maar wie is zelf van plan om andere druivensoorten aan te planten?
Frankrijk, Italië: een duidelijk neen. In Duitsland is er meer bereidheid om zich aan te passen.

En de wijnliefhebber? Die zal wel moeten volgen, neem ik aan.
De verandering zal niet snel gaan, zoveel is waarschijnlijk. De nabije toekomst van riesling in Duitsland is hopelijk nog niet onmiddellijk in gevaar.

|m|

Kabinett, een kleine geschiedenis…

De Rheingau speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van de wijnbouw, niet alleen in Duitsland maar in heel Europa.
Bij de stichting van de Benedictijnse abdij Johannisberg in 1106 en de Cisterciënzer abdij (Kloster) Eberbach in 1136 werd van in het begin nadruk gelegd op de wijnbouw. Onder impuls van de geestelijken ontstond een bloeiende traditie van wijnmaken. Vooral Kloster Eberbach stond bekend om het introduceren van innovatieve en winstgevende wijnbouwmethodes.

 Bron: Wine Atlas of Germany, Dieter Braatz,Ulrich Sautter,Ingo Swoboda

© Wine Atlas of Germany, Dieter Braatz, Ulrich Sautter, Ingo Swoboda

Ook wat de ontwikkeling van Riesling betreft spelen de abdijen een sleutelrol.
In 1435 maakt Kloster Eberbach melding van “Riesling in de wijngaard”, en in 1720 was “Rissling” de voornaamste aanplant van de 294.000 nieuwe wijnstokken bij Johannisberg.

Monniken in kloosters en abdijen over heel Europa speelden ook een belangrijke rol in het bewaren en doorgeven van de toenmalige Westerse cultuur. Voor de uitvinding van de boekdrukkunst werd die kennis handgeschreven doorgegeven. De abdijen hadden hiervoor een of meerdere schrijfkamers of “skriptoria”. Het skriptorium was in die tijd het enige uitgangspunt voor de verspreiding van kennis in de vorm van boeken of handgeschreven materialen.

In het jaar 1245 gaven de Cisterciënzermonnikken opdracht om in Kloster Eberbach de schrijfkamer, “Fraternei“, om te bouwen en uit te breiden zodat die als schatkamer kon gebruikt worden. In een speciaal gebouwd keldergewelf hiervan zouden de beste wijnen van het wijngoed van het klooster bewaard worden. Dat gewelf kreeg later de naam “Cabinetkeller”.

 © kloster-eberbach.de

© kloster-eberbach.de

De eerste vermelding van de term Cabinet met betrekking tot een wijn dateert van het jaar 1712. Alweer Kloster Eberbach heeft de primeur, en gaf de chique Franse benaming “Cabinet” aan de meest prestigieuze wijnen van het wijngoed, die baat hadden bij wat bewaring.
Een Franse term: het was immers de hoogtijd van de barok, en het gebruik van de Franse taal was volop in de mode en stond heel voornaam.
Deze benaming “Cabinet” betekende dus dat de wijn uitzonderlijke kwaliteit had, en recht had om in de schatkamer bewaard te worden.

cabinettkeller

De Cabinetkeller van Kloster Eberbach

Vòòr 1970 kon de term Cabinet gebruikt worden om een uitzonderlijke wijn te benoemen, te vergelijken met de benaming “Réserve” of “Riserva” in Frankrijk en Italië.
Er werd niet noodzakelijk een zoetheidsniveau mee aangeduid. Zo was het bijvoorbeeld mogelijk om op een etiket de aanduiding “Auslese Cabinet” of “Trockenbeerenauslese Cabinet” te vinden.
Om een wijn met natuurlijke zoetheid, dus zonder aanrijking, aan te duiden, werd de term “Naturwein” of “Naturrein” op het etiket toegevoegd.
Op de foto hieronder: de 1953 Staatsweingut Kloster Eberbach, Rauenthaler Wulfen Riesling Auslese, Cabinet, Rheingau, geproefd in juni 2015 en beschreven op de wijnblog Hogheads.

1953auslesecabinet

© hogsheadwine.wordpress.com

In 1971 werd “Cabinet” op het etiket verboden, en werd de term “Kabinett” officieel gedefinieerd in de Duitse wijnwetgeving, en kreeg vanaf toen zijn huidige betekenis als een van de Prädikaten.
De huidige betekenis van Kabinett verschilt dus enorm van zijn etymologische oorsprong, die aangeeft dat het om een reservewijn gaat.

Prädikatsweine

Op de website van duitsewijnen.be vinden we overzicht van de predikaten:

Voor Prädikatsweine gelden de strengste eisen ten aanzien van duivenras, rijpheid, harmonie en elegantie. Bij deze wijnen mag geen suiker toegevoegd worden. Er zijn zes verschillende predikaten, telkens met verschillende minimum mostgewichten per druivenras en gebied. In zuidelijke gebieden is in de regel sprake van hogere minima dan in noordelijke.
De Prädikate zijn, in oplopende volgorde:
Kabinett: fijne, lichte wijnen uit rijpe druiven met weinig alcohol.
Spätlese: rijpe, elegante wijnen met mooi fruit, die wat later geoogst worden.
Auslese: edele wijnen uit volrijpe druiven; onrijpe druiven worden verwijderd.
Beerenauslese: volle, fruitige wijnen uit overrijpe druiven met edele rotting; de botrytis (edele rotting) draagt bij aan de kwaliteit; dergelijke wijnen kunnen niet ieder jaar geoogst worden, maar ze kunnen tientallen jaren bewaard worden.
Trockenbeerenauslese: uit verschrompelde, rozijnachtige druiven met edele rotting, top van de kwaliteitspiramide, zoet en honingachtig, extreem lang te bewaren.
Eiswein: gemaakt van druiven met eenzelfde minimum mostgewicht als een Beerenauslese, in bevroren bij minimaal 7 graden onder nul geplukt en in bevroren toestand geperst, zodat alleen het fruitconcentraat overblijft.

Bij Deutscheweine.de vinden we dan weer de overeenkomstige mostgewichten die voor de predikaten vereist zijn:
Kabinett: 70 – 82 °Oechsle
Spätlese: 76 – 90 °Oechsle
Auslese: 83 – 100 °Oechsle
Eiswein / Beerenauslese: 110 – 128 °Oechsle
Trockenbeerenauslese: 150 – 154 °Oechsle

En wat mostgewicht en graden Oechsle nu weer juist is, kan u lezen in een artikel dat we enkele jaren geleden publiceerden: Over mostgewicht en graden Oechsle.

|m|

Bronnen:
– Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Kabinett
– Wine Atlas of Germany: https://books.google.be/books?id=4UagCgAAQBAJ&pg
– Duitsewijn.be en Deutscheweine.de
– Wein-Plus.eu

 

VDP.On Tour 2017: Köln – deel 2 (Pfalz – Rheinhessen)

Tags

, ,

In januari en februari 2017 reizen een aantal belangrijke VDP.wijngoeden naar zes Duitse steden om er hun VDP.GROSSE LAGE voor te stellen: jaargang 2015 voor wit, en jaargang 2014 voor rood. Eventueel kunnen ze ook enkele oudere jaargangen en zoete wijnen presenteren.
Op 6 februari waren de regio’s Nahe, Rheinhessen, Pfalz en Ahr te gast in hartje Köln, aan de voet van de indrukwekkende Dom.

Als we van het zaaltje van de Nahe naar de grotere zaal van de Pfalz verhuizen, zien we een ware mensenmassa op elkaar gestapeld. zaal_druk

Niet onmiddellijk ideale proefomstandigheden. Gelukkig wisten Carl, Bert en Rudi wel het hoofd – letterlijk soms – koel te houden en stuurden ze hun notities door.
Onderstaande notities zijn van de hand van Carl, Rudi vult af en toe aan.

PFALZ

Wgt Knipser is éen van die domeinen uit de Pfalz dat een breed scala aan wijnen produceert en met hun rieslings alleszins een gevoelige snaar raakten bij mij.
Steinbuckel Riesling GG 2015: stinkertje, mineraal, spanning met vulling, focus, knap, sinaasappel.
Mandelpfad Riesling GG 2015: stenig, steenfruit, goede focus, licht plantaardig, potentieel.

Wgt Bürklin-Wolf: biodynamische pionier die mij met deze collectie niet kon overtuigen. In rekening te nemen dat de echte toppers (Kirchenstuck, Pechstein) niet vertegenwoordigd waren op deze proeverij.
Gaisbohl Riesling GG 2015: herbaal, kruidig, zachte aanzet, lichte citrus, zuren blijven wat ruw.
Hohenmorgen Riesling GG 2015: citrus, ook hier zuren wat ruw, wel lange afdronk, eerder flauw.
Reiterpfad Riesling GG 2015: mineraal, nougat, fijner, zuren meer afgerond, voldoende precisie, lekker om jong te drinken.

Wgt Rings, jonge wolven uit het Noorden van de Pfalz die me aardig verrasten met hun volwassen stijl van Riesling. In het oog te houden.
Weilberg Riesling GG 2015: gesloten, gerookt, fruitige aanzet, zuren komen zacht door, lang.
Saumagen Riesling GG 2015: kruidig, geel fruit, krachtige zuren maar niet hard, nog jong

Wgt Rebholz: de godfather van de wijnbouw in de Sudpfalz heeft in 2015 niet ontgoocheld. Mooie selectie Rieslings in een aparte stijl.
Im Sonnenschein Riesling GG 2015: appel, exotisch, rijke neus, mooie zuren, lange afdronk.
„Ganz Horn“ Im Sonnenschein Riesling GG 2015: materie van wit fruit, strakkere zuren, munt, veel bestanddelen.
KastanienbuschRiesling GG 2015: fijne neus, fruit zit wat op achtergrond, lang en diep, top.

Bij Wgt A.Christmann is het over de koppen lopen. Enkel Rudi ziet kans om één wijn te proeven: IDIG Riesling GG 2015, complexe, fijne neus. Vanille, toast, mandarijn zeste, citrusfruit en fijne kruidigheid. Terugkerende fijne kruiden in de mond, mooie zuren, sappig, romig , finesse, vol, puur. Mooie lengte met romig einde. Groots!

rudi_koln

RHEINHESSEN

Wgt Winter, één van de jongere leden van de VDP Rheinhessen die in 2015 sappig-minerale wijnen heeft afgeleverd. Op te volgen!
Leckerberg Riesling GG 2015: fruitig, limoen, munt, sappig, strakke zuren op afdronk, niet hypercomplex maar wel lekker.
Kloppberg Riesling GG 2015: mineraal, wit fruit, beetje gesloten, bloedappelsien, citrusschil, sappig, lengte.
Geyersberg Riesling GG 2012: petrole, kaaskorst, minder fruit, structuur neemt de overhand, speelse boet wat in.

Wgt Wagner-Stempel, een domein dat qua wijnstijl meer bij Nahe aanleunt dan bij Rheinhessen en in 2015 twee heel mooie, precieze wijnen heeft geproduceerd.
Hollberg Riesling GG 2015: fijne fruitstijl, citrus is dominant, mond heeft focus met goede vulling, top.
Heerkretz Riesling GG 2015: fijne fruitstijl met kruidigheid, zuren zijn rijp, mooie lengte, versmolten. Supertop.

Wgt Schätzel: hier worden ook twee wijnen uit 2014 gepresenteerd. Over het algemeen blijft dit domein wat onder mijn, misschien te hoge, verwachtingen.
Hipping Riesling GG 2014: pepermunt, beetje off-geur, mond mist wat body, strakke stijl, ziltig, zuren zijn wat hard.
Pettenthal Riesling GG 2014: vlezig, gesloten, munt, eerder droog om droog te zijn,bruut, mist plezier.
Ölberg Riesling GG 2015: rijker van neus, meer fruit, mineraal, duidelijk beter dan de vorige, blijft wat ruw.
Hipping Riesling GG 2015: mest, munt, veel structuur, blijft wat plezier ontbreken.

Wgt St Antony, dit legendarisch domein uit de Roter Hang is duidelijk terug aan de weg naar boven bezig met een degelijke collectie 2015.
Hipping Riesling GG 2015: cannabisgeur, gedroogd hooi, zachte zuren, mond valt wat weg, toegankelijk.
Orbel Riesling GG 2015: donkere kleur, zuren zijn iets presenter, weeïg fruit, mist echte diepgang.
Pettenthal Riesling GG 15 : spannende neus, lichte houtindruk, munt, klein bittertje, lang, knap.

Wgt Wittmann.
Eén van de vaandeldragers van de Duitse wijnbouw en niet onterecht. Met deze collectie van Rieslings in een krachtigere stijl speelt hij helemaal bovenaan mee in mijn klassement.
Aulerde Riesling GG 2015: krijt, koel, exotisch fruit, citrus retronasaal, pikant, reeds benaderbaar.
Kirchspiel Riesling GG 2015: citrus, kalk, geel fruit, vuursteen, goede focus met opnieuw citrus, pikant, groots.
Morstein Riesling GG 2015: natte steen, munt, groenkruidig, veel bestanddelen, nog jong, grootse lengte, veel potentieel.


Tenslotte stuurt Carl nog enkele notities van andere wijnen, die we dankbaar overnemen. Geen Riesling, maar dat vergeeft u ons wellicht…

WEISSBURGUNDER
Rebholz:
Mandelberg GG 15 : floraal, zachter fruit, zuren zijn zacht, mist een beetje spanning.

SPÄTBURGUNDER
Meyer-Nakel
Sonnenberg GG 14 : peperkoek, boterig, aardbeien, zachte aanzet, sappig, niet hypercomplex
PfarrWingert GG 14 : kruidig, fijn fruit, mist beetje body, OK maar niet top.
Krauterberg GG 14 : herbaal, kruidig, intense neus, meest evenwichtige van de 3, meditatieve wijn, zeer mooi, lange afdronk.
Stodden
Hardtberg GG 14 : beetje onrijp , takjes, rood fruit, viooltjes, zet zacht aan, mooi rijp fruit, like it.
Sonnenberg GG 14 : hout komt beetje door, fijn rood fruit, beetje meer gesloten in de mond, potentieel
Herrenberg GG 14 : kruidig, rijp fruit, mond heeft veel bestanddelen, hout komt nog wat door, nu toch al mooi om te drinken.
Knipser
Burgweg GG 12 : chocolade, houtindruk, caramel, heeft nog tijd nodig, mond is mooi versmolten, vlot drinkbaar.
Kirschgarten GG 12 : kruidig, mineraal, stenig, goed fruit in de mond, lengte, drinkklaar, hout domineert momenteel de geur en smaak.
Mandelpfad GG 12 : lijkt licht kurk te hebben, mineraal, rijp fruit, mooie lengte, potentieel.
Rebholz
Im Sonnenschein GG 11 : rijpe neus, gebrand, op dronk, mooi rijpe tannines.


Lees ook: VDP.On Tour 2017: Köln – deel 1 (Nahe)

Lees ook: VDP.On Tour 2017: Düsseldorf – deel 1
Lees ook: VDP.On Tour 2017: Düsseldorf – deel 2
Lees ook: VDP.On Tour 2017: Düsseldorf – deel 3

|c|  |m|

VDP.On Tour 2017: Köln – deel 1 (Nahe)

Tags

, ,

In januari en februari 2017 reizen een aantal belangrijke VDP.wijngoeden naar zes Duitse steden om er hun VDP.GROSSE LAGE voor te stellen: jaargang 2015 voor wit, en jaargang 2014 voor rood. Eventueel kunnen ze ook enkele oudere jaargangen en zoete wijnen presenteren.

Op 6 februari waren de regio’s Nahe, Rheinhessen, Pfalz en Ahr te gast in hartje Köln, aan de voet van de indrukwekkende Dom.
Proeven kan hard werken zijn, we moeten het jullie waarschijnlijk niet vertellen. Zeker als de proefomstandigheden niet helemaal zijn wat ze zouden moeten zijn.
In tegenstelling tot vorige week in Düsseldorf (grote, ruime zaal; veel plaats; niet te druk, licht en lucht) was het hier over de koppen lopen in veel te kleine en veel te warme zaaltjes. In de loop van de namiddag kregen andere geuren (transpiratie, parfums,…) dan ook de overhand op de wijnaroma’s. We zijn wat vroeger afgehaakt.
Wel leuk om daar Carl en Bert te ontmoeten (zie onder andere dit artikeltje), en nog leuker om hen te horen vertellen dat ze hun proefnotities met ons zouden delen. Het aantal te proeven wijnen is immers veel te groot om op een middag afgewerkt te krijgen.the-first-zwiesel

Rudi en Marc beginnen in een nog rustig klein zaaltje met het proeven van de aanwezige Nahe-wijnen.
Carl en Bert (C/B) nemen een ander parcours. De notities zijn dus niet simultaan en onder dezelfde omstandigheden genoteerd.

De VDP.organisatie heeft wel voor schitterende proefglazen gezorgd: het degustatieglas uit de reeks “The First” van Zwiesel is bijna net zo licht als een Zaltoglas, en proeven is een waar genot met dit glas. Wel duur, blijkt na opzoeking.

De Nahe, dus, en de eerste stand is voor Wgt Dr. Crusius uit Traisen.
Mühlberg Riesling GG 2015 heeft kruidige citrus en groene perzik in de neus. Fruitig palet van perzik, abrikoos en limoen, fijne kruiden en minerale toets, rijp fruit, veel zuren, vief, sappig. Frisse afdronk met kruidige toets (munt).
Carl/Bert (C/B): rijpe citrus, stenig, fruitige neus, licht botertje, rondeur.
Felsenberg Riesling GG 2015 vertoont in de neus citrusfruit, stekelbes, fijne kruiden met fijne mineraliteit. Sappige fruitaroma’s van geel steenfruit, citrus en appelsienzeste. Eerder ingetogen fruit (minder expressief), verfijnd, levendige zuren, rond, een weinig restsuiker, minst volle mondgevoel. Mooie lengte van gekonfijt fruit. Rond mondgevoel, toegankelijk. Iets minder intensiteit.
(C/B): Ijl op de neus, citroen, zuren zijn eerder mild, mooi gemaakt, klaar om te drinken.
Traisen Bastei Riesling GG 2015 is meer ingetogen, met gedroogd gras, fijne kruiden en vanilletoets in de neus. In de mond mooi sappig fruit, geel steenfruit, peer, fijne kruiden, fijne mineraliteit, mooie structuur, evenwichtig, finesse, vol. Mooie minerale afdronk met opkomend fruit. Sappig en krachtig, maar wat alcohol merkbaar. 
(C/B): Strakkere neus, exotisch fruit, toegankelijk, marsepein op de afdronk.

Zoals we vroeger al konden vaststellen, maakt Wgt Dr. Crusius wijnen die vaak jong al charmeren.

dielVoor Schlossgut Diel stelt Sylvain Taurisson drie GG’s voor.
Al van de eerste slok is duidelijk een andere stijl ten opzichte van Dr. Crusius merkbaar. De mineraliteit eist hier terug zijn plaats op.
Pittermännchen Riesling GG 2015: gesloten neus, hints van vuursteen en munt. Strakke stijl, subtiele fruitaroma’s op de achtergrond, geel steenfruit, perzik, dun, fijne mineraliteit, mooie frisse zuren, puur, zuiver. Mooie lengte.
(C/B): koele stijl, leisteenbodem, mond valt een beetje weg, mist wat vulling.
Goldloch Riesling GG 2015 is gesloten in de neus, mineraal. Strak en sappig in de mond, puur, zuiver, materie, nauwelijks fruit, aangenaam, mooie zuren, fijne mineraliteit, vol. Zeer strakke afdronk met opkomend steenfruit.
(C/B): kiezelsteen, floraal, fijnere stijl, ook hier is mond een beetje mager.
Burgberg Riesling GG 2015 heeft een fijne neus, rokerig, hennep, mineraal. In de mond sappig, strak, fijnfruitig, geel steenfruit, pittige groene citruszuren, fris, vol, meer volheid dan de Goldloch, fijne mineraliteit. Mooie lengte, uitdrogend. Veel reserve voor de toekomst.
(C/B): Quatziet, mooie neus met fruit en mineraal, veel structuur met toekomst, voldoende vulling in de mond, lang.
Goldloch Riesling GG 2010: 2010 was ook hier een koel jaar. Evolutie in de kleur. Krachtige neus van boenwas, firne en fijne kruiden. Intense snuffelwijn. Terugkerende firne in de mond, karamel, sinaasappelzeste, sappig, romig, evenwichtig, vol, fris, mooie aciditeit. Gelaagde volle afdronk. Top!
(C/B): intense gele kleur, rijpe neus met honing, gekonfijte citrus, rondeur met voldoende focus, lang.

Meningsverschil hier, toch over de 2015-wijnen. Rudi en Marc zijn wel te vinden voor de strakkere, minerale stijl, en de finesse. Carl en Bert schrijven: “Domein dat ook bij de toppers in deze regio wordt gerekend maar dat ons toch niet helemaal kon overtuigen.” Komt dat omdat Rudi en Marc de wijnen van Diel na die van Dr Crusius proefden, en Carl en Bert net voordien de Dönnhoff wijnen in het glas hadden?

christinadonnhoffBij Wgt Dönnhoff staat de zus van wijnmaker Cornelius Dönnhoff achter de tafel. Christina stelt als eerste de Felsenberg “Felsentürmchen” Riesling GG 2015 voor. Intense neus, een komen en gaan van geuren, fruitig, citrusfruit, fijne mineraliteit, complex. Fijn fruit in de mond, zuiver, sappig, rond, aangename frisheid, mooie citruszuren, fijne mineraliteit, steenfruit, pompelmoes, klein bittertje. Mooie lengte.
(C/B): Rijpe stijl, exotisch, kiwi, banaan, afdronk is fijn met vulling, pompelmoesbittertje, finaal zuurtje houdt het fris.
Dellchen Riesling GG 2015: g
esloten neus, met perzik en fijne mineraliteit. Droger dan de Felsenberg, sappig, fijnfruitig, aangename citruszuren, geel steenfruit, zuiver, complex. Al toegankelijk. Mooie lengte.
(C/B): Eerder gesloten op de neus, krijtig, perzikyoghurt, licht gerookt, mond is meer op dronk dan neus, mooie lengte.
Hermannshöhle Riesling GG 2015. Het paradepaardje van het wijngoed en een referentie voor de Nahe. De wijn kreeg onlangs 97+ van Parker.
Intense neus, complex en verfijnd, mineraal, citrus. Deze wijn is duidelijk voller, evenwichtiger en heeft meer finesse; goede structuur, sappig, vol, mooie aciditeit. Mooie lengte. Minerale afdrong met fijn fruit, droog maar opwekkend. Mooie wijn.
(C/B): stenigheid, natte kiezel, gerookt, groene kruiden, abrikoos, evenwicht moet nog komen, rijpe zuren, potentieel.

De wijnen van Dönnhoff zijn opmerkelijk fruitiger dan de wijnen van Schlossgut Diel, maar vertonen meer diepgang en complexiteit dan Dr. Crusius.

Bij Wgt Emrich-Schönleber staat de wijnmaker achter de proeftafel. Hier slechts twee wijnen, maar ze kregen beide hoge waardering in de gespecialiseerde pers.
Frühlingsplätzchen Riesling GG 2015
(C/B): Duidelijk wild en kruidig, lactische ondertoon, witte perzik, goede fruitdefinitie in de mond, mooie lengte
Halenberg Riesling GG 2015
(C/B): mineraal, druivig, peperig, ook wit steenfruit, zeer lang, citrus a gogo, groots.

Bij Wgt Gut Hermannsberg proeft Rudi alleen verder. Uit de afwijking tussen de proefnotities van Rudi en Carl / Bert blijkt dat de omstandigheden het proeven al moeilijker maken.
Steinberg Riesling GG 2015Minerale neus, uit het glas springend. Rokerig en lichte “putjesgeur”. Terugkerende rokerige mineraliteit in de mond, duidelijk aanwezige zuren, fruitige materie, sappig, hoekig, mist complexiteit en finesse.
(C/B): sinaasappel, munt, licht bittertje, fijnere stijl, citrus op afdronk, gaat lang door, amandel, wijn met diepte.
Rotenberg Riesling GG 2015Minerale neus, gebrande toets, putje. Terugkerende mineraliteit in de mond, veel citruszuren, sappig, mist complexiteit en finesse. Normale lengte, uitdrogend.
(C/B): Mineraal, licht abrikoos, zuren zijn nog niet versmolten.
Carl en Bert proefden ook de Kupfergruhe GG 2014: 2 jaar gistrijping, mineraal, groenkruidig, mond valt beetje tegen , focus ontbreekt.

Gut Hermannsberg is een domein dat aan de weg naar boven bezig is maar nog wat afstand af te leggen heeft eer ze echt bij de toppers uit de regio gerekend mogen worden.

De drukte neemt toe, en we maken gebruik van een rustig moment om bij Mats Genheimer de wijnen van Wgt Schäfer-Fröhlich te proeven.gg_s_f15_ijs

Felsenberg Riesling GG 2015 vertoont onmiddellijk de karakteristieke kenmerken van wilde gisten in de neus. Nochtans in minder overheersende mate dan we vroeger al konden meemaken bij deze wijnmaker, de Sponti-neus in alle wijnen is delicater, terughoudender, meer in balans met de andere aroma’s.
Wilde gisten en wat reductie. Fijn wit fruit, hooi, citrus. Sappig en fruitig, gebalanceerde strakke zuren, aangenaam mondgevoel. Sappige wijn met mooie fruitexpressie, finesse, mooi spel tussen fruit, aciditeit, mineraliteit en frisheid. Mooie wijn.
(C/B): Duidelijk gistig, wit fruit, vollere stijl, goede focus desondanks.
Frühlingsplätzchen Riesling GG 2015 is meer terughoudend, primair steenfruit en Sponti. Sappig, goede materie, fijne bitters die bijdragen tot het geheel. Gelaagde wijn met finesse in afdronk.
(C/B): stinkkaas, kaaskroket, eerder eenvoudig, wijn valt snel weg, munt.
Stromberg Riesling GG 2015 is krachtig, expressief, complex fijnfruitig, mineraal. In de mond kracht en materie, met tegelijk veel finesse. Meer strakheid hier, mineraliteit waardoor fruit wat op achtergrond blijft. Lange afdronk.
(C/B): Mooie mineraliteit, exotisch fruit, strakkere stijl met hint restzoet, wijn moet nog loskomen.
Felseneck Riesling GG 2015: complexe, rokerige neus, wit fruit en zeste met wat rood fruit op achtergrond (cuberdon). Veel finesse en volheid in de mond, mooi strak, fijn fruit op de achtergrond, vief, fijne mineraliteit, aangename frisheid tegenover materie. Mooie lengte, verfijnde afdronk. Groots!
(C/B): witte perzik, sinaasschil, milde zuren, balans, zeer knap, gaat lang door, grote wijn.

Carl vult nog aan: “Zoals wel vaker zijn de wijnen van deze producent minder geschikt om op jonge leeftijd te proeven. Het potentieel is evenwel duidelijk merkbaar. Later zeker te herproeven.
Dit zijn inderdaad wijnen voor de toekomst. Mats Genheimer vertelt me dat hij onlangs GG’s van 2004 en het warme jaar 2006 dronk. Die komen nu pas open, zegt hij. De 2011 die hij recent ook opende was nog veel te jong. Te drinken vanaf het zevende of achtste levensjaar, raadt hij ons aan.

Lees ook: VDP.On Tour 2017: Düsseldorf – deel 1
Lees ook: VDP.On Tour 2017: Düsseldorf – deel 2
Lees ook: VDP.On Tour 2017: Düsseldorf – deel 3

Lees ook: VDP.On Tour 2017:Köln – deel 2

|m| |r| |c|