“Wijnland Duitsland”: reserveer alvast een exemplaar van ons boek of bestel een cadeaubon!

Tags

,

Reserveer alvast je exemplaar of bestel een cadeaubon! 

Wijnland Duitsland
Ontdekken, proeven en beleven

Gerd Brabant • Marc Roovers

Gerd Brabant en Marc Roovers werken sinds enkele maanden aan hun eerste boek over Wijnland Duitsland. Een inspirerend boek, dat niet alleen heel wat achtergrond biedt over de wetgeving, geschiedenis en de regio’s, maar ook elke wijnregio afzonderlijk belicht. Daarin vind je portretten van wijnbouwers en persoonlijkheden die hen in al die jaren hebben geïnspireerd. En voor de oenotoerist of wandelaar is er in elke regio een uitgebreide wijnwandeltip, adressen van aanbevolen domeinen, restaurants en hotels.

Kortom, een uniek boek om Duitsland als wijnland te begrijpen en te beleven.
Voorziene publicatie is april-mei 2021 • ca. 380 pagina’s, hard cover • €45


A. RESERVEER alvast je exemplaar

>> Via deze link reserveer je een exemplaar (google form).

Je betaalt nog niets. Wanneer het boek klaar is (april-mei 2021), ontvang je per mail meer informatie over de afhalings- en verzendmogelijkheden. We broeden ook op een plan om een pop-up wijnbar in Merchtem te openen, waar je het boek zal kunnen komen afhalen, van een glas Duitse wijn zal kunnen genieten en een babbel kan doen met de auteurs. De prijs van het boek zal €45 bedragen, exclusief verzendingskosten.

RESERVEER JE EXEMPLAAR

B. Doe het boek cadeau in de vorm van een PRIMEURBON

>> Via deze link bestel je een cadeaubon (google form), het ideale geschenk voor de komende feesten.

Hoe werkt het?

  1. Vul alle gegevens in het bestelformulier in, zowel van jou (schenker) als van de gelukkige ontvanger.
  2. Wij sturen per mail de factuur (€45) naar jou. Na ontvangst van de betaling zenden we de bon per post naar jou (schenker).
  3. Je overhandigt de bon aan de gelukkige ontvanger.
  4. Zodra het boek klaar is (april-mei 2021) nemen we contact op met de ontvanger en spreken we verder af. De waarde van de bon is exclusief verzendingskosten van het boek. We voorzien echter ruime mogelijkheden om het boek af te halen. Zo denken we aan een pop-up wijnbar in Merchtem en enkele extra afhaalpunten. Daar zal het mogelijk zijn om van een glas Duitse wijn te kunnen genieten en een babbel te doen met de auteurs.
BESTEL ALS CADEAUBON

Over de auteurs: 

GERD BRABANT – info@vinikus.be – +32 (0)478 34 69 84

Gerd is al meer dan 20 jaar actief in de Duitse wijnwereld, thans als medewerker van het Duits Wijninstituut, docent bij Syntra, spreker voor heel wat wijnverenigingen, gastschrijver van toeristische Duitslandbijdragen voor het online lifestyle magazine www.june.be en als organisator van evenementen/wijn(wandel)reizen rond Duitse wijn. Drie jaar geleden werd hij door VDP (Verband deutscher Prädikatsweingüter) in Berlijn bekroond voor zijn jarenlange inzet om Duitse wijn te promoten in België. Hij had ook 10 jaar lang een wekelijkse wijnrubriek in De Morgen en importeerde 18 jaar lang Duitse wijn. De wijnzaak (Vinikus&Lazarus) liet hij in 2018 over aan zijn vennoot Jeroen om zich te focussen op de kern van de passie: Duitse wijn, maar dan als ambassadeur met nadruk op marketing, toerisme en educatie. Zijn grootste passie is een wijnregio al wandelend te ontdekken, de beste manier om een landschap in detail te ontdekken. Partner in crime daarvoor is zijn VW busje, waarmee hij maandelijks naar Duitsland trekt. Van kinds af aan kwam Gerd in contact met Duitsland, zijn moeder is er geboren en een deel van de familie woont er nog steeds.


MARC ROOVERS – marc.roovers@skynet.be – +32 (0)499 534 827

Marc zette zijn eerste stappen als wijnliefhebber in 1984. Vele jaren later kruiste Duitse wijn zijn pad, en samen met zijn wijnvriend Rudi startte hij in 2011 de wijnblog Vrienden van de Riesling. Met oog voor detail en zin om zich te verdiepen inzake Riesling uit Duitsland groeide de wijnblog uit tot een community van gepassioneerde Rieslingliefhebbers die regelmatig samen Duitse wijnen proeven. Zo werd ervaring en kennis opgebouwd, die beslist uniek mag genoemd worden in België. Uiteraard dragen de regelmatige trips naar Duitsland daar aan bij. Naast de eigen wijnblog is Marc ook gastschrijver voor Ken Wijn (het magazine van de Vlaamse Wijngilde) en schreef hij een stukje rond Riesling en Sekt in het boek “Mousserende Wijn, de praktijk” van Koen Podevijn (uitgave 2020). 

Op bezoek bij Weingut Fritz Wassmer (Baden)

Tags

, , , , ,

De mooiste degustaties komen als je ze het minst verwacht.
Op onze terugreis uit Italië planden we een tussenstop, het toeval leidde ons naar zuid-Baden, waar we een overnachting vonden op een boogscheut van Schlatt, een klein gehuchtje van Bad Krozingen. Het was onmogelijk om aan de verleiding te weerstaan om even langs te gaan bij Weingut Fritz Wassmer, waarover Peter in lovende bewoordingen verslag deed naar aanleiding van zijn persreis naar Baden vorige zomer.
Toen we in de late namiddag aan de vinotheek arriveerden stak de sleutel al in het slot, maar Fritz Wassmer zelf zei dat we gerust nog binnen konden gaan. Eigenlijk wilden we gewoon weten of we enkele flesjes konden kopen. Maar daar hadden ze bij Weingut Fritz Wassmer geen oren naar. We moesten een paar wijnen proeven, en van het een kwam het ander. Twee en een half uur later stonden we verbluft terug buiten, nadat een myriade aan wijnen in ons glas waren gepasseerd. Zeker toen kersverse kracht in de vinotheek Allessandro afgelost werd door Lisa Wassmer, dochter van vader Fritz, werd het echt interessant.

Schlossberg Staufen, met complantation van chardonnay en pinot blanc; tegenwoordig staat hier ook cabernet sauvignon aangeplant. Foto © Weingut Fritz Wassmer

Maar eerst even over het domein zelf.
Het Weingut Fritz Wassmer ligt in het Markgräflerland, een van de negen districten (Bereiche) van Anbaugebiet of wijnregio Baden. De meeste wijngaarden van het domein liggen echter een dertigtal kilometer noordelijker, in Bereich Breisgau.
Wijnbouw was niet de enige activiteit van de familie Wassmer, en nu nog steeds heeft vader Fritz een landbouwbedrijf waar hij aardbeien, asperges en kerstbomen teelt. Maar de wijnstok won wel aan belang. In 1998 richt hij Weingut Fritz Wassmer op. Dochter Lisa, die met hart en ziel mee in het wijnbedrijf staat, focust zich nu enkel op het wijn maken. Ze bezitten ongeveer 40 ha wijngaard, waarvan de belangrijkste de Sommerhalde (Bombach, Bereich Breisgau), Roter Berg (Kenzingen, Breisgau), Schlossberg Achkarren (Achkarren, Kaiserstuhl), Kaiserberg (Herbolzheim, Breisgau) en Schlossberg Staufen (Staufen, Markgräflerland) zijn.

Hoewel de nadruk ligt op burgundersoorten, en dan vooral op pinot noir (spätburgunder) en chardonnay, heeft Weingut Fritz Wassmer een veelheid aan druivensoorten aangeplant. De keuze in de vinotheek is dan ook uitgebreid. Gutedel (chasselas), auxerrois, pinot blanc, pinot gris, riesling, muskateller, gewürztraminer, maar ook cabernet sauvignon, cabernet franc, syrah en zelfs viognier kan je hier vinden.

Vader en dochter Fritz en Lisa Wassmer

De perfectie in wijnstijl waar Fritz Wassmer naar streefde trok vanaf de start van zijn domein de aandacht. Zijn eerste wijnen die in 1999 op de markt kwamen waren eerder ongebruikelijk voor Baden, omdat Fritz eerder een Bourgondische stijl voortbracht.
Dat was niet toevalling. Fritz Wassmer liep een jaartje mee op het vooraanstaande Bourgondische Domaine de la Romanée Conti vanwaar hij met ideeën en intuïtie terugkwam, ervan overtuigd dat hij in Baden ook eenzelfde stijl en kwaliteit zou kunnen maken.
Hij kocht Franse klonen en plantte die aan op zijn beste wijngaarden, die hij speciaal selecteerde voor elk specifiek druivenras. Het hoge ijzergehalte in de bodems en de hoge pH waarden zijn ideaal voor grote spätburgunder. Van scheuten maakt hij tegenwoordig zijn eigen selectie wijnstokken, waardoor hij nog beter de stijl kan sturen.
Hoge plantdichtheid, tot zelfs 13.000 stokken per ha, zorgen voor competitie tussen de stokken en daardoor een betere kwaliteit.
Lisa Wassmer vertelde me dat ze zelfs een eigen systeem gebruiken om de “groene oogst” te doen. Groene oogst wordt gedaan om de opbrengst per stok te verminderen. Men knipt gewoonlijk de onderste helft van de wijntros weg als de besjes nog klein en groen zijn. Daardoor kan de tros meer voedingsstoffen krijgen, omdat men de verhouding tussen bladoppervlak en vrucht beïnvloedt. Met minder druiven zullen de smaken meer geconcentreerd worden. Dat is vooral belangrijk als je op zoek bent naar wijnen met veel concentratie en body.
Bij Wassmer knipt men niet zomaar de onderste helft van de trossen weg. De onderste trossen zijn belangrijk, zegt Lisa. Ze zorgen voor het behoud van een goede aciditeit, omdat ze meestal net iets later rijp zijn dan de bovenste druiven.
Dus knipt men bij Weingut Fritz Wassmer verticaal, de zijde van de tros die niet aan de zon wordt blootgesteld verwijderen ze. Daar is ervaring voor nodig: mensen in de wijngaard die weten wat ze doen en waar ze moeten wegknippen. Dat vertaalt zich in meer werkuren en gespecialiseerder personeel. Maar dat hebben ze er voor over.

De degustatie
De vinotheek is prachtig, klassiek en modern verenigd tot een warm geheel.

De wijnen op de wijnlijst staan opgedeeld in Gutsweine (wit, rosé en rood), Premium Weine (wit en rood) en Lagenweine (wit en rood). Er zijn uiteraard ook edelzoete wijnen (Auslese en Beerenauslese) en enkele Sekten.

De witte Gutsweine zijn verrukkelijk fris, vertonen de eigenschappen van de druif zonder al te veel complexiteit, en zijn vooral prijskwaliteit onklopbaar.
Gutedel 2019 (chasselas of Gutedel is een typische druif voor Baden, en komt ook net over de grens in Zwitserland voor) is dorstlessend met vers wit fruit; Auxerrois 2019 is mineraler met iets rijper fruit; Sauvignon Blanc 2019 is grassig en sappig. De Riesling 2018 is eerder atypisch voor de druif, maar blijkt traditioneel hier op deze manier verbouwd te worden. Licht reductief met florale en boterige tonen, minder zuren en een tikje zoet.
In rood proeven we de Spätburgunder 2018: rode besjes en frambozen, strak en wat kruidig met eerder stevige tannines. Als instap-Pinot Noir kan dit tellen.

Bij de witte Premium wijnen valt de Weisser Burgunder “R” 2016 (Pinot Blanc) me wat tegen: karamel en hout zit nog teveel op voorgrond. Bij de Grauer Burgunder “R” 2015 (Pinot Gris) is het hout wel mooi geïntegreerd, wat voor deze druif niet eenvoudig is. Een mooie aciditeit en delicate toast vallen op. Ik ben helemaal weg van de Sauvignon Blanc “R” 2017, met fijne aroma’s, fijn houtgebruik, lange afdronk.
De Chardonnay 2017 is creamy, sappig en complex, een grote wijn. Ook de Viognier 2018 is heerlijk, impressies gaan bijna richting rode wijn, vol en rijk, met een mooie aciditeit.

De witte Lagenwijnen zijn stuk voor stuk pareltjes.
Schlossberg Staufen Weisser Burgunder 2016: groots en complex, ik had nooit gedacht dat je dit met een pinot blanc kon bereiken.
Sommerhalde Bomberg Grauer Burgunder 2016 is wat meer op karamel en kruiden, en minder mijn ding, maar de intrinsieke kwaliteit is groot.
Schlossberg Staufen Chardonnay 2017 is als een mooie bourgogne, met botertoets van het hout en voldoende fruit en materie.
Schlossberg Staufen Chardonnay 2018 is fijn floraal en wit fruit en groene kruiden, vergeleken met de 2017 heeft deze wijn een iets warmer en breder mondgevoel, ook een tikje meer restzoet.
Kaiserberg Herbolzheim Chardonnay 2018 is de eerste jaargang dat deze wijngaard afzonderlijk in de fles komt. Groene kruidigheid en mooi wit fruit, eerder strak met een geweldig mooie structuur en lange, talmende afdronk. Grote wijn!
Roter Berg Kenzingen Chardonnay 2016 gaat nog wat hoger in overtreffende trap. In de stijl van een grote Bourgogne, met fijne groene kruidigheid onder de witte vruchten, erg gevarieerd op de tong, lang en groots in afdronk. Topwijn.

In rood staan er heel wat Spätburgunders op de Premiumlijst.
Spätburgunder “M” 2017 (de “M” staat niet voor Medium maar voor Marita, de vrouw van Fritz en moeder van Lisa) heeft framboosjes, rijp rood fruit en rokerigheid, verfijnde en lichtere sappigheid, met een lange afdronk van fijn fruit en wat kruiden.
Er komt een reeksje Alte Reben aan, die duidelijk het oogstjaar vertalen. De Alte Reben zijn hier ouder dan 40 jaar, afkomstig voornamelijk uit de Kenzlinger Roter Berg.
Spätburgunder Alte Reben 2017 gaat een stapje hoger in seriousness: bourgondisch in stijl, goede complexiteit, wat hout.
Spätburgunder Alte Reben 2016 is licht animaal, en wat delicater en verfijnder dan de 2017, ook wat meer kruidigheid hier.
Spätburgunder Alte Reben 2014 is rijper en voller, met kruiden en romigheid.
Spätburgunder “XXL” 2015 dan. XXL, hier wel voor extra extra large: de wijnmakers willen laten zien wat er mogelijk is met pinot noir in Baden. Het is dus een blockbuster, met een donkere kleur, rijp rijk fruit, rozijntjes en gedroogde vruchten, krachtig en stevig in de mond, met rijpe maar nadrukkelijke tannines.
We krijgen ook de Spätburgunder “XXL” 2014 in het glas. Die is wat strakker, en heeft wat frisser fruit, maar enveneens de stevige nadrukkelijke tannines.
Spätburgunder “CCL” 2016 is als een soort Auslese: de druiven worden uitgezocht en geselecteerd voor deze topcuvée. “Caelestino Cum Largitate” (hemels en overweldigend) werd deze wijn gedoopt. Overweldigende complexe neus, met fijn rood en zwart fruit, in mondgevoel hemels complex en lang. Grote wijn!

Het wordt laat, we zijn al bijna twee uur aan het proeven. Moeder Marita neemt over, want Lisa moet de jongste zoon te slapen gaan leggen.
We besluiten ook om het kort te maken, want mama Wassmer komt nog met een arm vol Lagenweine aanzetten. Jammer, maar helaas, moeten we ons beperken tot
Sommerhalde Bombach Spätburgunder 2016 met aardbeitjes en kleine rozijntjes en rode vruchten is licht, fijn en groots. Wat een delicate structuur en fijn fruit in de mond, ook de tanninestructuur is groots.
Roter Berg Kenzingen Spätburgunder 2016 komt uit een fles die al een kleine week open staat. Daardoor wat rijper en ronder met gedroogd fruit hier, maar de structuur blijft bewaard.
Kaiserberg Herbolzheim Spätburgunder 2016 is geweldig! Animaliteit, vol fruitig en kruidigheid, peperig en stenig, en toch verfijnd op de tong met een veelheid aan impressies. Topwijn.

Met spijt nemen we afscheid, de familie Wassmer heeft indruk gemaakt, en niet in het minst heel de reeks wijnen hier.
Nogmaals een welgemeend dankjewel voor de warme ontvangst en de uitgebreide degustatie aan heel de familie Wassmer!

De wijnen van Fritz Wassmer worden sinds kort ingevoerd in België door Langbeen Duitse Topwijn.

 

 

Weingut Gabelmann Niederhäuser Rosenheck 2017

Jong talent Sebastian Gabelmann ontving ons enkele jaren geleden (lees hier) spontaan voor een geïmproviseerde degustatie. Gutswein, Ortswein, Lagenwein: de droge wijnen werden mooi in volgorde gepresenteerd.
De Lagenwein die we mochten proeven was de Niederhäuser Rosenheck Riesling trocken 2017, en we werden er op slag verliefd op.
We kregen de fles zelfs mee, en dezelfde avond – het was warm, moge dat een verklaring en verontschuldiging zijn – was de fles al leeg. “Seriously addictive“, zei ik enkele dagen later tegen Sebastian.

Niederhäuser Rosenheck is een van de betere wijngaarden rond het dorpje Niederhausen an der Nahe. Direct boven de dorpskern gelegen kijkt de Rosenheck neer op kerk en rivier. Met een bodem van grijze leisteen en klei en een oost-zuidoostelijke oriëntatie en een helling tot 65% is deze wijngaard uitermate geschikt om de druiven fris te houden, waardoor een lange rijpingscyclus gegarandeerd kan worden.

Niederhäuser Rosenheck Riesling trocken 2017
Verfijnde neus van citroengras, citroenschil, pompelmoes, koele (blauwe?) stenen, wat perzik, groene kruiden.

Een combinatie van strakke zuren met een droge kruidigheid (die wat aan gin doet denken) en pompelmoesschil in de mond. Goede concentratie, veel materie op de tong. Goede lengte in afdronk, met perzikjes, pompelmoes en jeneverbes.

Een wijn die eerder doet denken aan een typische Rheingau-riesling, waarbij het fruit wat op de achtergrond blijft en de kruiden meer voorop, maar met een goede densiteit en sappigheid in de afdronk.
Het was van de drie droge Rieslings die we konden proeven de meest interessante, hoewel de Riesling Gutswein trocken 2017 met zijn bloemetjes in neus en mond een topkwalitiet instapwijn was en de Schlossbockelheim Riesling Ortswein 2017 met perzikjes, mandarijnpartjes en een spannende zuurstructuur er ook mochten zijn.

Sebastian Gabelmann maakt van de Niederhäuser Rosenheck nog een Auslese, en produceert verder nog wijnen van de wijngaarden Niederhäuser Felsensteyer, Klamm en Kertz, Duchrother Feuerberg, Schlossböckelheimer Heimberg, Waldböckelheimer Mühlberg en Hüffelsheimer Gutenhölle.
Momenteel hebben ze 7 ha in bezit (of in pacht), nadat ze in 2013 gestart zijn met 3,5 ha.

Een talent om in de gaten te houden.
Ik kijk er alvast naar uit om snel weer eens naar de Nahe te kunnen gaan en de nieuwe wijnen van Sebastian en zijn vrouw Nathalie te kunnen proeven. Hopelijk kan het snel weer.

Er komt (misschien) een nieuwe wijnwet in Duitsland

De wijnwetgeving in Duitsland wordt binnenkort weer gewijzigd.
Op deze blog kan je al een lange reeks artikels over de ingewikkelde Duitse wijnwetgeving lezen, geschreven in 2015 en 2016 (via deze link te herlezen – en nodig aan een update toe).

Wat vooraf ging: De Duitse wijnwetgeving van 1971 kort samengevat

In 1971 werd in de Duitse wijnwetgeving een classificatiesysteem ingevoerd waarbij de herkomst van een wijn werd vastgelegd. Een “Qualitätswein bestimmte Anbaugebiete” (QbA) moet uit een van de 13 vooropgestelde wijnbouwgebieden afkomstig zijn. Elk gebied is verdeeld in ”Bereiche” of districten, waarvan er 41 zijn vastgelegd. Binnen een Bereich kunnen individuele wijngaarden gegroepeerd worden, wat men “Grosslagen” noemt. Momenteel telt men 165 Grosslagen.
Zowel de termen Bereich als Grosslage zijn zeer omstreden.
De benaming van een Bereich gelijkt dikwijls of is zelfs identiek als een Einzellage, een individuele wijngaard van een hoger kwaliteitsniveau. In de Rheingau bvb heeft het Bereich Johannisberg dezelfde naam als de beroemde topwijngaard Johannisberg.
Voor Grosslage: zie verderop in dit artikel.
En zelfs met de benaming Einzellage (unieke wijngaarden) is er met de invoering van de wijnwet in 1971 een probleem gecreëerd. De meer dan 30.000 toen gekende wijngaarden werden teruggebracht tot zo’n 2600 Einzellagen.
De wet vereiste dat een Einzellage tenminste vijf hectare groot moest zijn. Een groot aantal befaamde wijngaarden verdween hierdoor, of werd samengevoegd en onderdeel van wijngaarden met een andere of zelfs nieuwe naam.

Binnen de herkomstclassificatie is er een kwaliteitsclassificatie van kracht. Deze classificatie is gebaseerd op het suikergehalte van de most tijdens de oogst. Het uitgangspunt hier is dat hoe meer suiker in de most aanwezig is, hoe beter de wijn zal worden, en dus een hogere kwaliteitscategorie zal krijgen.
Om van “kwaliteitswijn” of QbA te mogen spreken is een minimum suikergehalte vereist van 55° tot 72° Oechsle, wat niet erg hoog is.
Een stap hoger in kwaliteit zijn de Prädikatsweine. In tegenstelling tot de QbA wijnen is chaptalisatie hier verboden. Deze categorie is nog eens onderverdeeld in vijf onderverdelingen, de gekende “Prädikate”. Met telkens toenemend mostgewicht zijn dit: Kabinett, Spätlese, Auslese, Beerenauslese, Trockenbeerenauslese. De absolute vereisten wat mostgewicht betreft zijn afhankelijk van het herkomstgebied: in warmere gebieden liggen de minimumvereisten hoger dan in koelere regio’s.
Dit systeem werd in 1971 ingevoerd vanwege het koele, noordelijke klimaat van Duitsland, waar volledige rijpheid van oudsher moeilijk te bereiken was. Met de klimaatverandering en een betere wijnbouw is volledige rijpheid tegenwoordig echter niet meer zo moeilijk te bereiken.
Door de herziening van het aloude Prädikatsysteem in 1971 werd kwaliteit verbonden aan rijpheid en gemeten in °Oechsle. Prädikatwijnen, ooit het paradepaardje van de Duitse wijncultuur, konden vanaf nu afkomstig zijn van een wijngaard waar eens aardappelen geteeld werden.
Met dit op suikergehalte gebaseerde kwaliteitssysteem negeerde men de historisch bewezen superioriteit van bepaalde wijngaardsites en de kwaliteitsverschillen tussen producenten. Alleen te oordelen naar het etiket, lijkt een Riesling Spätlese van een toegewijde wijnmaker afkomstig van een topwijngaard van dezelfde kwaliteit te zijn als een Spätlese van een industriële producent afkomstig van een mindere wijngaard of Grosslage.


Binnenkort komt er dus een aanpassing van de wijnwet.

Op 11 februari 2020 verscheen een krantenartikel in de Algemeine Zeitung waarin  Ingo Steintz de besluiten van het bestuur van de Duitse Wijnbouwvereniging vrijgaf. Ingo Steintz is vice-voorzitter van de Duitse Wijnbouwvereniging en voorzitter van de Wijnbouwvereniging van Rheinhessen.
De besluiten waarover het artikel ging waren het resultaat van onderhandelingen die tot die tijd in het striktste geheim verlopen waren.
Om een idee te geven, Anne Krebiehl vertelt in haar video op 67 Pall Mall terloops dat ze van de op til zijnde wetswijziging al iets vernomen had op de VDP.Weinbörse in 2018. Sindsdien heerste er absolute windstilte.
Volgens het besluit van de Duitse wijnbouwvereniging zou de wetgever, dus de Duitse Bondsdag, een hiërarchie van vier niveaus in de wijnwet moeten opnemen.
Die vier niveaus zijn:
1 Gutswein (domeinbenaming)
2 Region/Großlage (streekbenaming)
3 Ortswein (dorpsbenaming)
4 Lagenwein (wijngaardbenaming)

Vooral over het tweede niveau was veel discussie. De vermaledijde term Grosslage wordt hier immers weer naar voren geschoven.


Wat zegt de huidige Wijnwet over Grosslage?
Het begrip “Grosslage” / “Großlage” verzamelt een aantal van de unieke kleine wijngaarden en maakt er een groot geheel van. Dikwijls is het oppervlakte van een Grosslage verspreid over verschillende gemeenten. Grosslage kan met vertalen als “collectieve wijngaard”. Door het invoeren van deze omschrijving is men volledig voorbij gegaan aan de unieke eigenschap van de individuele wijngaarden die er deel van uitmaken.

Momenteel telt Duitsland 165 Grosslagen. De gemiddelde grootte van een Grosslage is 600 hectare.
Wijnen met vermelding van een Grosslage kunnen uit één bepaalde wijngaard afkomstig zijn, maar mogen evengoed versneden worden met wijnen van andere wijngaarden binnen de Grosslage.
Voor de gemiddelde consument is het virtueel nagenoeg onmogelijk om een onderscheid te maken tussen een wijn met een Grosslage vermelding en een wijn afkomstig van een Einzellage. Wie kan zeggen of de Forster Mariengarten een Grosslage of een Einzellage is, en wat is het verschil dan met de Forster Kirchenstück?
Mariengarten is een Grosslage, die over drie gemeenten in de Pfalz reikt, dus niet enkel Forst, Kirchenstück is een van de beroemste en duurste wijngaarden in Forst, een Einzellage dus, en behoort tot de Grosslage Mariengarten.


Het artikel in de Algemeine Zeitung zorgde voor een stroomversnelling. Op 13 februari voelde het Bundesverband zich genoodzaakt om de voorstellen van de Duitse Wijnbond officieel bekend te maken. Die voorstellen waren inmiddels aan het Ministerie van Landbouw overgemaakt in de vorm van een wetsvoorstel voor hervorming van de wijnwet.

De achtergrond

In wezen gaat het erom het gaat erom de Duitse wijnbouw aan de Europese en internationale wetgeving aan te passen. Daarbij komen de hervormingen er onder druk van de internationale markten en de industrie. De beschermde oorsprongsbenaming wordt verder verfijnd, en moeten staan voor een duidelijk profiel en gebaseerd zijn op het principe van “hoe kleiner de herkomst, hoe hoger de kwaliteit“.
De doelstellingen van de hervorming is om het systeem van kwaliteit en etiket om te zetten in een nieuw, vereenvoudigd en transparanter systeem. De profilering van de beschermde oorsprong moet gebaseerd zijn op twee principes:
“De aanduiding van een oorsprong bevat een belofte van kwaliteit.” en “Kleinere oorsprong moet een grotere belofte van kwaliteit bevatten.”

Federaal minister van Landbouw Julia Klöckner verklaart het als volgt:
Met de wijziging van de wijnwet willen we nieuwe marketingperspectieven openen voor onze wijnbouwers in Duitsland, meer toegevoegde waarde behalen en het marktaandeel van Duitse wijnen vergroten. Ik vind het bijzonder belangrijk dat alle producentengroeperingen in gelijke mate van de herziening profiteren. Hiervoor is een uniform wettelijk kader cruciaal. Enerzijds als leidraad voor de wijnbouwers, anderzijds om de nieuwe wijnprofielen duidelijk en begrijpelijk aan de consument te communiceren.

Enkele details

De voorgestelde kwaliteitsdriehoek

Er komt dus een nieuw systeem met vier oorsprongsniveaus.

Het eerste niveau krijgt een beschermde oorsprongsbenaming g.U. (Geschützte Ursprungsbezeichnung). De wijnen hebben het niveau van de Gutsweine (domeinbenaming). De tot dusver geldende specificaties blijven van kracht.

Tweede niveau: Großlage/Bereich/Region
Voor dit niveau is de verplichte toevoeging van het “gebied” of “regio” vereist, voorafgaand aan de naam van de Grosslage (gemeente + Grosslage). Na een overgangsperiode van 3 jaar zou enkel nog de vermelding van Bereich toegelaten worden, en na nog eens 5 jaar moet worden nagegaan of dit kwaliteitsniveau kan worden weggelaten of dat de aanduiding voor Grosslage op dezelfde manier wijze kan als voor Bereich (dus zonder gemeentelijke naam).

Derde niveau: Orstweine
De gekende Ortsweine (dorpsbenaming) krijgen als verplichting om de naam van de gemeente te vermelden, en de volgende minimumcriteria worden voorgeschreven: het mostgewicht moet minimaal van Predikaatniveau zijn; als vroegst toegelaten verkoopdatum wordt 1 januari van het jaar volgend op de oogst vooropgesteld.

Vierde niveau: Lagenweine
Voor de Lagenweine, wijnen afkomstig van een individuele wijngaard, moet het dorp en de wijngaard vermeld worden, en gelden de regels dat het minimum mostgewicht minstens van Predikaatniveau moet zijn; de vroegste verkoopdatum is 1 maart van het jaar volgend op de oogst; restzoete wijnen van meer dan 20 g/l residuele suiker moeten een Predikaataanduiding krijgen.

Reactie van VDP


VDP is de elitevereniging van Duitse wijnproducenten, opgericht in het jaar 1910. 
VDP staat voor “Verband Deutscher Prädikatsweingüter”, tegenwoordig korter “VDP.Die Prädikatsweingüter”. 
Als tegenreactie op de wijnwet van 1971 voerde de vereniging een een eigen VDP classificatie in die sinds 2012 in haar huidige vorm bestaat. Die VDP classificatie baseert zich voornamelijk op de herkomst. Hier is men strikt uitgegaan van het principe “Hoe kleiner de oorsprong, hoe hoger de kwaliteit.”
Op de site van VDP lees je “dat de VDP.classificatie geen deel uitmaakt van de officiële Duitse wijnwet, maar eerder een in-house statuut is van de domeinen die lid zijn van VDP, voor wie de kwaliteit van een wijn gedefinieerd wordt door het “terroir”, waarbij dus oorsprong en kwaliteit inherent aan elkaar zijn verbonden. Hoewel deze classificatie enkel bindend is voor leden van VDP, is ze bezielend voor de Duitse wijncultuur als geheel.”

De vier kwaliteitstrappen van de VDP wijnen 


Op diezelfde 13de januari al schrijft het VDP een “brandbrief” over deze voorstellen.
Daarin verklaart het verbond dat de Duitse wijnbouwsector een structurele crisis doormaakt, met een verlies in de binnenlandse verkoop tot minder dan 40 procent van de markt, enorme exportdalingen en over het algemeen een acute moeilijke situatie voor wijnmakers en bedrijven. Wijnmakers zouden ook de huidige wetgeving niet meer tolereren. VDP vraagt om duidelijkere profilering, veel verdergaande beperkingen en een sterkere differentiatie van de markt.
Het VDP roept ook op tot het afzien van het gebruik van Grosslage omdat consumenten deze benaming niet van Einzellagen kunnen onderscheiden.

De voorstellen van VDP zijn niet zinloos of onbelangrijk: “Het nieuwe systeem is gebaseerd op basis van herkomst (Gebiet, Ort, Lage), die als zodanig ook voor de consument goed herkenbaar moet zijn. Het verschil tussen een onherkenbare Grosslage, waarvoor de voorschriften voor “Gebied” gelden, en een unieke Einzellage (bijvoorbeeld Deidesheimer Paradiesgarten naast Deidesheimer Hofstück of Piesporter Goldtröpfchen naast Piesporter Michelsberg) is voor geen enkele consument te onderscheiden.
Het falen van de hele hervorming is daarmee niet onwaarschijnlijk.
Een mogelijk compromis, dat echter ook moeilijk te verdedigen is, is om de vermelding ‘Region’ voor de naam van de Grosslage te plaatsen (bijvoorbeeld Deidesheimer Paradiesgarten naast de Region Deidesheim Hofstück, Piesporter Goldtröpfchen naast de Region Piesporter Michelsberg).
Wat dit betreft zou het trouwens veel zinvoller zijn om nieuwe regionale namen te bedenken en te introduceren, zodat die geassocieerd kunnen worden met toeristische bestemmingen, want dan weer een meerwaarde voor de consument zou zijn.

Tot slot

Het zal duidelijk zijn dat een ingrijpende wetswijziging zoals hier wordt voorgesteld niet op korte tijd kan verwezenlijkt worden. Uit goede bron verneem ik dat het minstens anderhalf tot twee jaar en mogelijk veel langer gaat duren vooraleer we in de praktijk iets van de nieuwe wet zullen merken.
Het mag trouwens ook duidelijk zijn dat de nieuwe wet grotendeels is geschreven op maat van de grote Kellereien, die zo hun wijn met een aantrekkelijke maar in feite nietszeggende benaming aan de man gaan kunnen blijven brengen.
Hoe de nieuwe wet geïntegreerd zal worden in het bestaande systeem gebaseerd op suikergehalte van de most blijft voorlopig ook helemaal onduidelijk.

Afwachten wat dit voor ons als wijnliefhebber allemaal gaat betekenen.

Bronnen:
Anwalt.de
Weinplus.de
Bundesministerium bmel.de
Bundesministerium Pressemitteilung
Meininger.de VDP Brandbrief
Meininger.de Neuausrichtung
Meininger VDP pdf

Weingut Jakob Schneider Hermannshöhle MAGNUS 2016 (Nahe)

Er zijn zo van die flessen die een eigen post verdienen. Dit is er zo eentje…

Weingut Jakob Schneider is geen onbekende voor wie af en toe mijn blog hier leest.
Vijf jaar geleden, in de zomer van 2015 op precies te zijn, waren we hier te gast en maakten we voor het eerst kennis met dit domein.

Sindsdien is er heel wat gebeurd bij het wijndomein uit de Nahe.
Jakob Jr. nam na het plotse overlijden van vader het bedrijf over, echtgenote Laura stapt mee in het Weingut en werd verantwoordelijk voor de marketing, verkoop en export. In 2017 werden ze door Gault&Millau tot “Aufsteiger des Jahres” bekroond. Deze onderscheiding bleek terecht: de recente vermeldingen in de belangrijkste wijngidsen van Duitsland bevestigen dat: vier druiventrosjes in Gault&Millau Weinguide Deutschland 2020, vier sterren in Vinum Weinguide Deutschland 2020, topscores van 95 en 96/100 voor enkele wijnen bij James Suckling in zijn “Top 100 Wines of 2019”.

Weingut Jakob Schneider Niederhäuser Hermannshöhle MAGNUS 2016 is een van de topwijnen van Jakob Jr., naast de Norheimer Dellchen. De gouden capsule verwijst naar de Grosse Lage waarvan deze wijn afkomstig is.
Over de Hermannshöhle wijngaard heb ik ook al meermaals geschreven, zoals in het artikel over ons bezoek aan Weingut Dönnhoff, ook in de zomer van 2015. In de Nahe geldt de Hermannshöhle als een van de beste wijngaarden.

Deze wijn is groot!
Mooie en geschakeerde neus van bloemetjes, veel citrus- en pitfruit, met iets exotisch als mango, lychee of groene banaan. Ook wat rood fruit (passievrucht, kers). Bescheiden minerale rokerigheid.
Lekker en dens op de tong, heel mooi in balans, met zachte citruszuren die wat pompelmoes meebrengen, en veel sappig wit fruit, boomvruchten met kleine groene kruiden. Veelzijdig en boeiend.
Lang droesemcontact is merkbaar in de romigheid naar het einde toe.

Erg lang in afdronk, met heel fijne bitters en rokerige impressies en veel sappig fruit.

Dit is een van de mooiste wijnen van Jakob Schneider die ik al geproefd heb, en een topprestatie van de jonge wijnmaker.

“Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Schloss Vaux Sekt Manufaktur (Rheingau)

Tags

, , , , , , ,

Rohkost… Het begrip komt overgewaaid uit Duitsland. Letterlijk vertaald betekent het woord natuurlijk gewoon “rauwkost”. Maar wijnliefhebbers, of liever schuimwijnliefhebbers, weten wel beter. (*)
Op een Rohkost proeverij proef je Sekt in drie vormen. De stille wijn waaruit de schuimwijn uiteindelijk zal geboren worden, de niet-afgewerkte schuimwijn nadat de gisting op fles is gebeurd, en het uiteindelijke afgewerkte product, met dosage en flesrijping.

Lees ook (eerst): “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – inleiding

Op een regenachtige maandag in maart nodigde Arne De Bruyne van Vinsekt drie Sektproducenten uit naar Antwerpen voor een eigen Rohkost evenement.

Op het programma: proeven van drie versies van drie schuimwijnen van drie wijnhuizen.
De drie versies zijn telkens: de stille basiswijn, de Rohsekt oftewel de niet afgewerkte schuimwijn na de tweede gsiting in de fles, en het eindproduct, na dosage en verdere kelderrijping. Grundwein, Rohsekt en Fertigsekt, dat zijn de Duitse termen hiervoor.

De drie Sektmakers die Arne heeft uitgenodigd zijn niet de minste: Griesel & Compagnie, Krack Sekthaus en Schloss Vaux Sekt Manufaktur.

Schloss Vaux Sekt Manufaktur
Na twee jonge wijnmakers is dit een eeuweling. Schloss Vaux heeft meer dan 150 jaar traditie in Sekt maken. Het bedrijf ligt in Eltville am Rhein in Rheingau.
Schloss Vaux ontleent zijn naam aan een klein dorpje aan de Moezel nabij Metz in Frankrijk. In 1868 begonnen drie broers in Berlijn met de productie van Sekt, waar toen veel vraag naar was.  Na een turbulente periode van ruzie, advocaten en rechtszaken verhuisden ze na de Eerste Wereldoorlog naar hun huidige locatie in de Rheingau. Het is een beursgenoteerd bedrijf, maar met slechts een zestigtal aandeelhouders. Sinds 2014 heeft Vaux een eigen wijngaard in Geisenheim; voorheen kwam alles van enkele telers met langlopende contracten, met wie ze trouwens nog steeds samenwerken. De Sekt maken ze van riesling, pinot noir en pinot blanc.

Van Schloss Vaux proeven we de basiswijn, Rohsekt en eindproduct van:
Cuvée Vaux 2016
Rheingauer Réserve 2015
Rosé Réserve 2015

Christoph Graf, verkoopsmanager van Schloss Vaux is aanwezig in Antwerpen.

Cuvée Vaux 2016
Cuvée Vaux is nagenoeg elk jaar een assemblage 50% pinot blanc of Weissburgunder, 25% pinot noir of Spätburgunder en 25% riesling. 
Grundwein
: Cuvée Vaux 2019
Rode appeltjes, kleine bosaarbeidtjes, kruiden, sap en fruitigheid. “Mouth smacking” lekker, goede structuur, mooi en al toegankelijk.
Rohsekt: Cuvée Vaux 2018
Deze Sekt heeft nu 12 maanden rijping gekregen.
Gesloten, gist en pitvruchten. Nog groen en gistig in de mond. Erg jong en springerig, moet nog verder versmelten.
Fertigsekt: Cuvée Vaux 2016
Minstens 24 maanden wordt deze wijn bewaard, dosage is 6,8 g/l
Mooie neus van geel en wit fruit, toets van brood en gist. Sappig wit fruit met zachte citruszuurtjes. Mooie, toegankelijke Sekt. 

Rheingauer Réserve 2015
Grundwein: Rheingau Riesling 2019
Riesling uit Geisenheim, op löss, klei en mergel. Malolactische fermentatie werd doorgevoerd, 25% rijpt op grote vaten, de rest op inox.
Klassiek riesling in de neus, met wit fruit en citrus; strak met grapefruit en citroenschilletjes, iets groen. Strenge basiswijn.
De zuren nemen tijdens heel het proces af, zegt Christoph. De totale aciditeit neemt bijna met 1 g/l af.
Rohsekt: Rheingauer Réserve 2018
Ingetogen wit fruit, beetje gistigheid en groene citrus. Sappig maar nog strak en groen, met limoen, citrus en pompelmoes.
Fertigsekt: Rheingauer Réserve 2015
40 maanden rijping, dosage van 7,2 g/l
Minerale olie in de neus, rijper geel fruit, citrusschilletjes. De merkbare zuurtjes worden gecounterd door de dosage, die samen met het rijpe gele fruit voor evenwicht zorgt. Goede lengte. Mooi inzetbaar als aperitief.

Rosé Réserve 2015
Voor het 150-jarig jubileum van Schloss Vaux werd de Reserve-lijn in magnum gelanceerd. Spätburgunder of pinot noir van diverse klonen uit de wijngaarden van Geisenheim. 35% rijpt op eik.
Grundwein: Rosé Réserve Pinot Noir 2019 
Klein rood en exotisch fruit; rood fruit, zure aardbei en citruszeste, kruiden en een pepertje in de mond. Erg primair nog.
Rohsekt: Rosé Réserve 2018
We proeven deze Sekt na 9 maanden rijping.
Gistig, wit pitfruit, zeste; rechtlijnig en strak, zuurtjes, tannineuze afdronk, pompelmoes. 

Fertigsekt: Rosé Réserve 2015 (Magnum)
Gedegorgeerd rond Kerstmis 2019, dus bijna vier jaar sur lattes. Slechts 150 magnums werden geproduceerd. 6,2 g/l dosage.
De wijn heeft amper kleur, wat opmerkelijk is voor een Sekt die Rosé wordt genoemd. Heel mooie, rijpe, complexe neus met rood fruit, cacao, autolyse met gebak en brood. Sappig ziltig en complex, rode en gele appeltjes, tikje grapefruit en citrus. Grote intensiteit en lengte. Heel mooie Sekt!

De wijnen van Schloss Vaux zijn heel toegankelijk en een beetje allemansvriend. De dosage is iets hoger dan bij Griesel & Compagnie en Krack. Daartegenover staat dat de afgewerkte sekten een langere kelderrijping hebben gekregen. Dat alles resulteert in iets minder eigenheid, maar een grote inzetbaarheid, van aperitief tot bij de maaltijd.
Speciale vermelding voor de magnum Rosé Réserve 2015, dat is een machtige wijn.

Slot
Heel veel dank aan Arne van VinSekt om dit evenement te organiseren en om mij uit te nodigen op deze unieke degustatie.
Het is niet evident om nog een wijnhandel op te starten, maar door de focus te leggen op de betere Duitse schuimwijnen heeft Arne De Bruyne alleszins een eigenheid gecreëerd die nog geen gelijke heeft in het Vlaamse wijnlandschap. Via de Facebook pagina of de VinSekt website vernemen we binnenkort wellicht meer over de doorstart van VinSekt, van een pop-up naar VinSekt2.0.
Ik kijk er alvast naar uit.
Ook dank aan de aanwezige wijnmakers Christian Krack (Sekthaus Krack), Niko Brandner (Griesel & Compagnie) en Christoph Graf (Schloss Vaux) om dit alles mogelijk te maken.

Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – inleiding
Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Griesel & Compagnie
Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Sekthaus Krack

 

(*) Ik beken: ik moest ook opzoeken wat het betekende toen Arne me hiervoor uitnodigde…


Bronnen:
SparklingWinos.com
Wineanorak.com
Glassofbubbly.com 
TraditionelleFläschengäreer.de
FAZ.net
Vinum
Vinum: Deutscher Sekt Award 2019
Weinhalle.de
Vinoblogie.nl
GuteWeine.de

“Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Sekthaus Krack (Pfalz)

Tags

, , , , , , ,

Rohkost… Het begrip komt overgewaaid uit Duitsland. Letterlijk vertaald betekent het woord natuurlijk gewoon “rauwkost”. Maar wijnliefhebbers, of liever schuimwijnliefhebbers, weten wel beter. (*)
Op een Rohkost proeverij proef je Sekt in drie vormen. De stille wijn waaruit de schuimwijn uiteindelijk zal geboren worden, de niet-afgewerkte schuimwijn nadat de gisting op fles is gebeurd, en het uiteindelijke afgewerkte product, met dosage en flesrijping.

Lees ook (eerst): “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – inleiding

Op een regenachtige maandag in maart nodigde Arne De Bruyne van Vinsekt drie Sektproducenten uit naar Antwerpen voor een eigen Rohkost evenement.

Op het programma: proeven van drie versies van drie schuimwijnen van drie wijnhuizen.
De drie versies zijn telkens: de stille basiswijn, de Rohsekt oftewel de niet afgewerkte schuimwijn na de tweede gisting in de fles, en het eindproduct, na dosage en verdere kelderrijping. Grundwein, Rohsekt en Fertigsekt, dat zijn de Duitse termen hiervoor.

De drie Sektmakers die Arne heeft uitgenodigd zijn niet de minste: Griesel & Compagnie, Krack Sekthaus en Schloss Vaux Sekt Manufaktur.

Sekthaus Krack vinden we in Deidesheim (Pfalz). Ook dit is een jong bedrijf.
De drie broers Christian, Felix en Axel Krack maken nog maar sinds 2015 hun schuimwijnen, maar grootvader was wijnmaker en het was vader die voor het eerst Sekt produceerde in Deidesheim.
Alle drie hebben ze opleiding gevolgd bij bekende domeinen in Duitsland en in het buitenland, en daarnaast hebben ze wijnbouw gestudeerd in Geisenheim. Christian werkte bij von Winning en Philipp Kuhn, Axel heeft zijn vader lang in Sektkellerei am Turm geholpen en heeft ook veel ervaring opgedaan in Zuid-Afrika, en Felix liep stage bij Bürklin-Wolf, von Winning en Mario Zelt.
Enkele trefwoorden hier: biologische druiven zonder gecertificeerd te zijn, weinig zwavel, opvoeding op 500 liter vaten, tussen de twee en drie jaar “sur lattes”. Lage dosering zorgt ervoor dat de wijnen hun karakter behouden. De wijnen krijgen hierdoor een eigenheid, een ietwat wild karakter dat in alle geproefde sekten te herkennen was.

Van Sekthaus Krack proeven we de basiswijn, Rohsekt en eindproduct van:
Riesling Brut 2017
Blanc de Blancs Brut Nature 2017
Blanc et Noir Brut 2017

Christian Krack stelt de wijnen voor.

Riesling Brut
Grundwein: Riesling 2019
Gesloten, iets groene aroma’s, zowel in neus als mond, limoenzuurtjes, strak, mineraal, licht droogtrekkend.
Rohsekt: Riesling 2018
Mooie neus, floraal, citrus, wat gistig, broodkorst; strak en koel in de mond, met materie, grapefruit, droge afdronk. Mooi product in wording.
Fertigsekt: Riesling Brut 2017
20 maanden rijping, nu vier maanden gedegorgeerd.
Geuze en gist, in eerste instantie moeilijk doorheen te ruiken. Later verdwijnt dit wat en komen citrus en kruiden in de plaats. Strakke zuren, rechtlijnig met zeste en grapefruit, wat geuzegevoel ook in de mond. Speciaal karakter.

Blanc de Blancs Nature 2017
Grundwein: Pinot Blanc 2019
Bloemetjes en witte fruitsnoepjes, ananas; ingetogen op de tong, wat kruidigheid en wit fruit.
Rohsekt: Blanc de Blancs 2018
Gistig en rokerig; licht in aanzet, met citrus en grapefruit, rechtdoor en strak.
Fertigsekt: Blanc de Blancs Brut Nature 2017
20 maanden rijping.
Nog gesloten neus met wat pitvruchten, weer wat geuze ook; neutraal wit fruit en gisten, opwekkend door de strakke zuurtjes, bittertjes en mooie lengte in afdronk. Mooie aperitiefschuimwijn!

Blanc et Noir Brut 2017
Grundwein: Pinot Noir 2019
Fijn rood fruit in de neus, marsepein en aardbeitjes; zeste en limoentjes, tikje rood fruit, zuurtjes. Wat eenvoudiger van stijl.
Rohsekt: Blanc de Noirs 2018
Gistig en wild, vlezig, wit fruit, stuivend; sap en zuurtjes in aanzet, eerder neutrale stijl, bittertjes in afdronk.
Fertigsekt: Blanc de Noirs Brut 2017
Assemblage van 20% pinot blanc en 80% pinot noir. 20 maanden rijping. Dosage slechts 3 g/l.
Fijne bloemetjes en wit en klein rood fruit; sappig, lekker, goed gebalanceerd, fijne zuurstructuur. Heel mooie Sekt!

De schuimwijnen van Krack kenmerkten zich door een iets wilder karakter. Ik denk daarbij onwillekeurig aan “bio“, maar dat is niet noodzakelijk de enige reden of oorzaak. Nochtans was ik niet de enige die vandaag geuze of bier herkende in enkele van de geproefde sekten. Daar is natuurlijk niks mis mee, het is een stijl, een eigenheid die een plaats verdient in het glas. Ik hou er wel van, van deze stijl.

Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – inleiding
Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Griesel & Compagnie
Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Schloss Vaux (volgt)

 

(*) Ik beken: ik moest ook opzoeken wat het betekende toen Arne me hiervoor uitnodigde…


Bronnen:
SparklingWinos.com
Wineanorak.com
Glassofbubbly.com 
Traditionelle-Fläschengärer.de
FAZ.net
Vinum
Vinum: Deutscher Sekt Award 2019
Weinhalle.de
Vinoblogie.nl
GuteWeine.de

“Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Griesel & Compagnie (Hessische Bergstraße)

Tags

, , , , , , ,

Rohkost… Het begrip komt overgewaaid uit Duitsland. Letterlijk vertaald betekent het woord natuurlijk gewoon “rauwkost”. Maar wijnliefhebbers, of liever schuimwijnliefhebbers, weten wel beter. (*)
Op een Rohkost proeverij proef je Sekt in drie vormen. De stille wijn waaruit de schuimwijn uiteindelijk zal geboren worden, de niet-afgewerkte schuimwijn nadat de gisting op fles is gebeurd, en het uiteindelijke afgewerkte product, met dosage en flesrijping.

Lees ook (eerst): “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – inleiding

Op een regenachtige maandag in maart nodigde Arne De Bruyne van Vinsekt drie Sektproducenten uit naar Antwerpen voor een eigen Rohkost evenement.

Op het programma: proeven van drie versies van drie schuimwijnen van drie wijnhuizen.
De drie versies zijn telkens: de stille basiswijn, de Rohsekt oftewel de niet afgewerkte schuimwijn na de tweede gisting in de fles, en het eindproduct, na dosage en verdere kelderrijping. Grundwein, Rohsekt en Fertigsekt, dat zijn de Duitse termen hiervoor.

De drie Sektmakers die Arne heeft uitgenodigd zijn niet de minste: Griesel & Compagnie, Krack Sekthaus en Schloss Vaux Sekt Manufaktur.

Griesel & Compagnie is een Sektproducent uit de Hessische Bergstrasse, een van de kleinste wijnbouwgebieden in Duitsland. Het bedrijf werd in 2013 opgericht door de jonge Niko Brandner opgericht, nadat hij de stiel had geleerd bij Weingut Fürst en bij Volker Raumland. Hij kon zijn intrek nemen in de oude kruisgewelfkelders van de Hessische Staatsweingüter in Bensheim. De Staatsweingüter zelf zijn verhuisd naar hun hoofdkantoor: Kloster Eberbach in de Rheingau.
Momenteel heeft hij 7,5 ha wijngaard aangeplant met chardonnay, pinot noir, pinot meunier en riesling. In 2019 kregen ze de “Deutscher Sekt Award” van Vinum.

Niko Brandner zelf is in Antwerpen aanwezig om zijn wijnen voor te stellen.
Hij oogst relatief vroeg, zodat de druiven net niet optimaal rijp zijn en een hoge aciditeit kunnen leveren aan de Grundwein. Minimale zwaveltoevoeging is ook essentieel.
De druiven worden met de hand geoogst en tot maximaal 55% geperst om geen tannines uit de schil of pitten vrij te geven.
De most fermenteert spontaan in een verscheidenheid aan vaten, zowel roestvrij staal als hout, zowel barriques als foeders. Malolactische fermentatie wordt doorgevoerd.
Tijdens het productieproces speelt hij met een afwisseling tussen oxidatie en reductie: de eerste wijn wordt iets oxidatief in het gistingsvat gebracht, de tweede gisting op fles gebeurt eerder reductief, en bij het degorgeren wordt weer geen zwavel toegevoegd zodat er terug een lichte oxidatie kan optreden.
Sinds 2013 is Niko een riesling-“Solera” aan het aanleggen, die nu dus uit een mengeling van zes wijnjaren bestaat. Tussen de 10% en 15% van die Solera wordt geassembleerd met de basiswijn van het jaar.

Van Griesel proeven we de basiswijn, Rohsekt en eindproduct van:
Riesling Brut Tradition 2017
Blanc de Noirs Brut Tradition 2017
Pinot Brut Nature Prestige 2016

Riesling Tradition Brut
Grundwein: Riesling Réserve Perpetuelle 2013-2018
De zesjarige reservewijn-blend die in kleine hoeveelheid aan de jaargangwijn wordt toegevoegd.
Ongelofelijk complex in de neus, met olie en mineraliteit, sinaasschillen, gedroogd fruit en blauw fruit. Intens in de mond met rijp fruit en citrusschillen, opgelegde citroenen. Lang in afdronk. Wat een product. Dit zou hoge ogen gooien als dit zo op de mrkt zou komen.
Rohsekt: Riesling 2018
In 2018 werd 13% van de solera bijgemengd. Floraal, fijn wit fruit, kruiden, etherisch, gist. Gistig en iets wild, met zuurtjes en erg primair fruit. Grote lengte.
Fertigsekt: Riesling Brut 2017
Dosage van 5,5 g/l.
Fijne  neus van geel en wit fruit, zsete, grapefruit, mineraliteit. Sappig en fijn met een mooie balans, citruszuurtjes en klein sinaaszoetje. Mooie Sekt!

Blanc de Noirs Tradition
Grundwein: de basiswijn voor de Blanc de Noirs Sekt is een blend van pinot meunier en pinot noir. De twee basiswijnen staan op de tafel.
Pinot Meunier 2019: deze meunier wordt voor 10% in de assemblage gebruikt. Dat is belangrijk, zegt Niko Brandner, omdat deze druif een beetje extra “touch” geeft, het gebruik van de twee druiven is functioneel in de stijl die hij wil nastreven.
Aardbei en framboos, fruittaartje, appel; zachte aanzet met veel rood fruit, strakke zuren, prikkelend op de tong; klein tanninegevoel in afdronk.
Pinot Noir Höllberg 2019

De lievelingswijngaard van Niko.
Klein rood fruit, crisp en rechtlijnig in de mond, meer naar wit fruit. Fijn, strak en mooi. 
Rohsekt: Blanc de Noirs 2018
Een zachter, want warmer jaar. Hier is wat meer pinot noir en bijna geen meunier gebruikt.
Rijpe appel en wat gist, wit fruit, citroen, klein rood fruit; strak en opwekkend, fris en levendig, met een pompelmoesbittertje naar het einde toe. Mooie Sekt in wording.
Fertigsekt: Blanc de Noirs 2017
Hier wel een aandeel meunier gebruikt, 2017 was niet zo warm als 2018.
Ingetogen wit fruit, kleine appeltjes, appelschil; fijn en kruidig op de tong, wit fruit en wat peperig. Strak en rechtlijnig maar mooi mondgevoel.

Griesel & Compagnie produceert loepzuiver Sekt met stevige materie en mondgevoel. De strakke stijl maakt deze schuimwijnen uitermate geschikt als aperitief of bij een mooi voorgerechtje met vis. Ik ben wel fan van deze rechtlijnige stijl.
Het gebruik van een “Réserve Perpetuelle” is uniek in Duitsland. In Champagne wordt dit wel eens meer toegepast. Een hele ervaring om deze wijn eens op zich te kunnen proeven. Alleen daardoor al was deze degustatie geslaagd.
Maar er volgt uiteraard nog meer…

Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – inleiding
Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Krack Sekthaus
Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Schloss Vaux (volgt)

 

(*) Ik beken: ik moest ook opzoeken wat het betekende toen Arne me hiervoor uitnodigde…


Bronnen:
SparklingWinos.com
Wineanorak.com
Glassofbubbly.com 
TraditionelleFläschengärer.de
FAZ.net
Vinum
Vinum: Deutscher Sekt Award 2019
Weinhalle.de
Vinoblogie.nl
GuteWeine.de

“Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – inleiding

Tags

, , , , , , ,

Rohkost… Het begrip komt overgewaaid uit Duitsland. Letterlijk vertaald betekent het woord natuurlijk gewoon “rauwkost”. Maar wijnliefhebbers, of liever schuimwijnliefhebbers, weten wel beter. (*)
Op een Rohkost proeverij proef je Sekt in drie vormen: de stille wijn waaruit de schuimwijn uiteindelijk zal geboren worden, de niet-afgewerkte schuimwijn nadat de gisting op fles is gebeurd, en het uiteindelijke afgewerkte product, met dosage en flesrijping.

Verband traditioneller Sektmacher
In mei is er in Duitsland een Rohkost evenement gepland dat georganiseerd wordt door de vereniging van traditionele “flesvergisters“, of schuimwijnmakers van het land.
In plaats van “flesvergisters” moet ik eigenlijk “Sektmakers”schrijven, want het “Verband der traditionellen klassischen Flaschengärer” heeft zich eind 2019 omgedoopt tot “Verband traditioneller Sektmacher“.
De vereniging, die dertig jaar geleden werd opgericht, wil hoogwaardige schuimwijnen, die volgens de traditionele methode worden gemaakt, onderscheiden van de industrieel geproduceerde mousserende wijnen uit de lagere prijsklasse die momenteel nog het imago van het Duitse mousserende wijn bepalen.
Met de nieuwe naam wil men een meer eigentijds imago verkrijgen, en ook op internationaal gebied kunnen doorbreken. De voorstelling is voorzien op ProWein 2020, waar ook het nieuwe logo zal worden gepresenteerd. Ook de nieuwe website zal dan voorgesteld worden. Terecht, want momenteel is die eerder summier.
(Jammer, ProWein 2020 wordt geannuleerd. Allicht komt er een andere campagne om de vereniging voor te stellen.)

Vinsekt
Vinsekt is het geesteskind van wijnkenner Arne De Bruyne. Hij heeft sinds kort een “pop-up” zaak die zich specialiseert in Duitse Sekt. En niet zomaar eender welke Sekt: Arne gaat op zoek naar “een exclusief en uitmuntend alternatief voor de betere champagne“, de hoogste kwaliteit dus.
Met een diploma WSET 4 en als lesgever bij onder andere WineWise heeft hij alvast de nodige kennis in huis.
Arne vertelt me dat de pop-up snel opgevolgd zal worden door een meer definitieve zaak, eveneens in Antwerpen. Ongetwijfeld meer nieuws binnenkort op VinSekt.be.

Op een regenachtige maandag in maart organiseerde Arne zijn eigen Rohkost proeverij.

Op het programma: proeven van drie versies van drie schuimwijnen van drie wijnhuizen.
De drie versies zijn telkens: de stille basiswijn, de Rohsekt oftewel de niet afgewerkte schuimwijn na de tweede gisting in de fles, en het eindproduct, na dosage en verdere kelderrijping. Grundwein, Rohsekt en Fertigsekt, dat zijn de Duitse termen hiervoor.

De drie Sektmakers die Arne heeft uitgenodigd zijn niet van de minste: Griesel & Compagnie, Krack Sekthaus en Schloss Vaux Sekt Manufaktur.

Christian Krack (Sekthaus Krack), Niko Brandner (Griesel & Compagnie) en Christoph Graf (Schloss Vaux)

Lees verder: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Griesel & Compagnie
Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Krack Sekthaus
Lees ook: “Rohkost” bij VinSekt, 2 maart 2020 – Schloss Vaux (volgt)

 

(*) Ik beken: ik moest ook opzoeken wat het betekende toen Arne me hiervoor uitnodigde…


Bronnen:
SparklingWinos.com
Wineanorak.com
Glassofbubbly.com 
Traditionelle-Fläschengärer.de
FAZ.net
Vinum
Vinum: Deutscher Sekt Award 2019
Weinhalle.de
Vinoblogie.nl
GuteWeine.de

 

Weingut Zilliken revisited – deel 3: werk in de wijngaard en de kelder: een bloemlezing

Na de memorabele ervaring bij Egon Müller blijven we nog wat in de Saarvallei.
In Saarburg bezoeken we Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken, en hebben een lang gesprek met Hanno en Dorothee Zilliken.

Lees ook (eerst): Weingut Zilliken revisited – deel 1
Lees ook (eerst): Weingut Zilliken revisited – deel 2

Ondertussen krijgen we alle informatie waar we om vragen. Een bloemlezing…

Oogsten: Net als bij Egon Müller is er geen lijn te trekken op het moment waarop de druiven voor de verschillende wijnen geoogst worden. In bepaalde jaren (zoals 2005) werden de druifjes voor de nobele zoete wijnen (van Auslese tot Trockenbeerenauslese) als eerste geoogst, met een selectie van druif per druif doorheen de wijngaard. Die enkele druiven zijn dan door de weersomstandigheden optimaal rijp geworden, terwijl de andere druiven nog wat tijd nodig hadden. In 2015 was het net andersom: dan zijn de druiven voor de nobele zoete wijnen als laatste geoogst. Ook wat Grosse Gewächs betreft is er geen lijn in te trekken. Zilliken verkiest gezonde, optimaal rijpe druiven zonder een spoortje edelrot. Druiven die nog niet verschrompelen, en met een maximum alcoholpotentieel van 12,5% Dat levert een erg kort oogstvenster op, dan is het alle hens aan dek om zo snel mogelijk te oogsten. Voor de zoete wijnen zoeken ze dan net weer wel de verschrompelde druiven op. Die komen soms per tros, andere jaren moet echt druif per druif geoogst worden. Hoe sneller de druiven schrompelen, hoe beter. Dan wordt immers maximaal de aciditeit behouden. 2018 was zo’n jaar bij Zilliken. De druiven die geoogst werden behielden een heel mooie zuurtegraad, waardoor de wijnen van 2018 hier erg mooi zijn geworden. Eiswein wordt nagenoeg niet meer geoogst. In de jaren tachtig van vorige eeuw kon men minstens om de twee jaar Eiswein produceren. De laatste tien jaar is dat niet meer gelukt. Interessant om weten is ook dat Zilliken de druiven die bleven hangen voor Eiswein nooit afschermde met netten of folie. Dat leverde nogal eens wat competitie op met de vogels die een druifje lustten.

Het klimaat, het blijft een gespreksonderwerp. Dorothee Zilliken vertelt dat collega’s wijnmakers in de omgeving de rendementen optrekken onder invloed van de opwarming. “Wij doen dat bewust niet“, zegt ze. Net als Egon Müller wordt hier strikt toegezien op lage rendementen. “Zelfs het stukje nieuwe aanplant op het steilste gedeelte van de Rausch, dat we drie jaar geleden hebben kunnen bijkopen, haalt amper 20 hl/ha. Daar waar onze buren tot 50 hl/ha binnenhalen, en in 2018 zelfs tot 60 hl/ha gingen.
Een beetje stress is trouwens goed voor de druiven” zegt Hanno. “We irrigeren daarom ook niet, zelfs niet in de hete dagen van afgelopen jaren. Wat we wel doen, sinds 1999, is de bodem bedekken met hakselhout. Dat geeft na verloop van tijd humus, maar het helpt ook tegen onkruid en het regelt de vochtigheid van de bodem. In 2018 hebben een experiment gedaan met inzaaien van bloemen, maar door de warmte zijn ze niet eens uitgekomen. Wie weet moeten we binnen enkele jaren wel rekening houden met irrigeren. We zullen zien.

De kelder: Anne Krebiehl MW schrijft in haar boek “The Wines of Germany” over de kelder bij Zilliken. Vrij vertaald: “Een element dat een bepalende invloed heeft op de gewichtloze stijl van de wijnen van Zilliken, ongeacht van welk predikaatniveau, is hun kelder. Diep onder de grond is het er altijd 10°C en vochtig. Water drupt van het plafond. Oude en nieuwe foeders liggen naast elkaar, de nieuwe worden gedurende een enkele jaren gevuld met droesem en water om ze klaar te maken om de Riesling te ontvangen. Het vochtgehalte is zo hoog dat de wijn niet uit de vaten verdampt, de vaten blijven heel het jaar rond nat en gevuld (…). Zilliken beklemtoont dat de minimale zuurstofuitwisseling die de wijnen ondergaan belangrijk is voor zijn wijnen.

We zien het met eigen ogen. Koel, vochtig, gedruppel van water. Er is een onderaardse bron die, als alles stil is, voor wat gemurmel op de achtergrond zorgt. En uiteraard voor de vochtigheid. Dikke lagen zwarte schimmel bedekken de flessen in de schatkamer. Daarentegen is de vloer smetteloos schoon. Een microklimaat op zich.

De ingrepen in de kelder zijn minimaal. Ook hier spreekt Hanno Zilliken net zoals Egon Müller: elke oogst levert een eigen plan op: welke foeders gebruiken we voor welke druiven, hoe gaan we dat later blenden.
Fermentatie gebeurt in de kelder zelf, in de houten vaten, en dus aan 10° C. Dat levert een erg trage gisting op. Met natuurlijke gisten, vanzelfsprekend. Enkel de basiswijn in droog en de BA en TBA worden opgestart. Als een vat niet spontaan in gang schiet wordt even geënt vanuit een ander vat dat wel aan het gisten is gegaan.
Om een vat te stoppen op een gewenst niveau van restzoet gebruikt men een eeuwenoude techniek. Het vat wordt overgepompt, en van de gistresten gescheiden. Door de koelte in de kelder is deze handeling meestal voldoende om het gistingsproces stil te leggen.

Ik was erg onder de indruk van deze degustatie. De sfeer was heel ontspannen, open en toegankelijk. De wijnen… ik geef toe dat ik nagenoeg even hoog scoorde dan die van Egon Müller de dag voordien.
Het grote verschil met Egon Müller was de gemoedelijkheid waarop hier een degustatie verloopt. Hanno trok met plezier enkele uren uit om met ons te discussiëren en te proeven. En hij schonk dan nog eens enkele pareltjes uit zijn reservekelder.

A big Thank You to both Hans-Joachim and Dorothee Zilliken for the wonderful experience and the really interesting tasting, accompanied with all your knowledge and stories! And wonderful extraordinary wines!!

Aanvulling:
Enkele weken later, op VDP.On Tour in Köln, kan ik nog enkele andere wijnen proeven. De focus ligt hier op de wijnen van 2018.
Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Saarburg Riesling trocken Alte Reben 2018
Primair fruit als citroen en appel; sappig en frisse zuren, mineraal, speekselopwekkend. Dens en focus. Erg mooie Ortswein.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling GG 2018
Intense neus van pitvruchten, fijne kruiden, mineraliteit. Strak en gebalanceerd, klassieke rieslingstijl, precies in de zuren, groots mondgevoel. Lange afdronk met lengte en densiteit, rijpe citrus en mineraliteit.
Grote wijn!
Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Diabass 2018
De feinherbe versie van de Grosses Gewächs. Gesloten, finesse, fijne citrus, mineraal. Iets rijper in aanzet, met wat karamel, munt en kruiden. Lange en sappig in afdronk.

Deze korte reeks bewijst proefondervindelijk hoe uitzonderlijk bij Zilliken gewerkt is geweest in het moeilijke jaar 2018. Nagenoeg nergens anders in de Mosel proefden we zulke precieze en uitgesproken aciditeit in de wijnen. Een kort verslag van de VDP.On Tour degustaties volgt later nog.

Lees ook (eerst): Weingut Zilliken revisited – deel 1
Lees ook (eerst): Weingut Zilliken revisited – deel 2

Weingut Zilliken revisited – deel 2: Hanno, Dorothee en enkele pareltjes

Na de memorabele ervaring bij Egon Müller blijven we nog wat in de Saarvallei.
In Saarburg bezoeken we Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken, en hebben een lang gesprek met Hanno en Dorothee..

Lees ook (eerst): Weingut Zilliken revisited – deel 1

Dochter Dorothee Zilliken komt mee aan de grote tafel en proeft vanaf nu met ons mee. Er ontspint een erg technisch gesprek over tartraatzuren waarbij vader en dochter het niet altijd met elkaar eens zijn. De details bespaar ik u…
We krijgen bij het gesprek wel enkele pareltje te proeven.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Kabinett 1997
In 1997 zat alles goed, zegt Hanno. En de flessen zijn in optimale conditie bewaard, zoals we later zelf zullen kunnen zien.
Mature neus met rokerigheid, rijpe gekonfijte citrus, met wat verfijnd tertiair: bospaddenstoel, boenwas. Daarnaast nog veel frisheid, floraal, witte perzik, munt. Fris, dartel, korrelig en verfijnd in de mond. Intense impressies, ingehouden maar complex, het zoet is naar de achtergrond verschoven. Fijne aciditeit. Lange, bijna droge afdronk met veel terugkomende impressies van citrus, kruiden, munt. Elegant, gestructureerd, dens, slank. Erg mooie wijn! Het lege glas blijft aroma’s vrijgeven die steeds evolueren. Intrigerend.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Spätlese 2007
Bij elke nieuwe jaargang plaatst men bij Zilliken een wijn uit de reservekelder op de wijnlijst. Voor 2020 zal dat deze Spätlese zijn. Het is vooral de topgastronomie die deze wijnen afneemt.
Rokerig, munt en menthol, steenfruit en blauw fruit. Rozijntjes. Later intens citruszeste en wax; goede aciditeit, rijp geel fruit, kleine exotische vruchten, ananas, mango, rijpe appel. Kruiden, complex, gebalanceerd. Lange romige afdronk. Elegante en gebalde wijn. Groots.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Spätlese 2018
In 2018 was er geen Botrytis. De druiven voor deze wijn werden geoogst net voor ze begonnen te verschrompelen, op optimaal rijpheidsniveau.
Sappige neus met klein tropisch fruit, kleine kruiden, ananas en mango, intensere impressies in het lege glas. Rondeur, sap, friszoet. Zachte zuren komen op het einde meespelen. Zoete citroentjes, sinaas, tropisch, gele appel. Het beetje plakkerigheid in de afdronk zal wellicht in de toekomst wat geïntegreerd geraken. Een haardvuurwijn.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Auslese 1983
Ook in 1983 werd er geoogst zonder Botrytis.
Deze 37 jaar jonge wijn vertoont complexe aroma’s waaraan je blijft snuffelen. Boterig, karamel, “flinty”, theebladeren, zachte blauwe pruimen, cassis, cacaoboter. Peper, witte chocolade, koffie, blauw fruit. kruiden, rook, hennep. Ik blijf steeds weer nieuwe dingen ontdekken. Complex en edel mondgevoel, verfijnde frisse aciditeit, evenwichtig met zacht fruitzoet en fijne zuren. Intense en talmende afdronk,, met concentratie, dense materie. Deze wijn kan nog een tijdje mee! Meditatiewijn. Grootse wijn, zou zomaar in het rijtje bij Egon Müller hebben kunnen staan.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Auslese 2010
In het koele jaar 2010 werd er heel veel Auslesekwaliteit binnengehaald, terwijl er bijna geen droge wijn kon gemaakt worden. De druiven waren verschrompeld, maar er was geen Botrytis opgetreden. Met een totale aciditeit van 12,6 g/ l is dit haast Eisweinkwaliteit, zegt Hanno. Het mostgewicht benaderde de 120 Oechsle, dus niveau.
Intense neus van zuiver fruit, tropisch, rabarbertaartje, sinaasschil. Een begin van evolutie is net merkbaar. Romig, rijk en rijp, volmondig dens, met opmerkelijke zuren en fijne zoetheid. Niets opulent aan deze rijke wijn. Gebalanceerde lange afdronk. Verfrissende, perfect gebalanceerde wijn met grote intensiteit, veel impressies en indrukwekkende lengte. Heerlijk.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Auslese Goldkapsel 2018
“Single barrel selection”, dus een selectie van een enkel vat.
Intense neus, gedroogd geel fruit, exotisch, moeilijk te definiëren. In de mond intens zoet, vruchtendrankje van tropisch fruit, passievrucht, perzik. De zuurtjes zitten wat verdekt nog. Romige en rijk-brede afdronk. Nog erg jong en primair, nu moeilijk te beoordelen.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Beerenauslese 1976
Een voorrecht: Hanno haalt dit flesje boven van de eerste oogst die hij zelfstandig binnenhaalde. 100% Botrytis.
Erg rijpe en al tertiaire aroma’s. Kruidig, rozijnen, gedroogde vruchten, etherisch, apotheekkastje, theebladeren, oranjezeste, cassis. Woudhoning, mint, venkelzaadjes, esdoornsiroop, intens mineraal ook. Heel veel impressies dus, een erg complexe neus.
Zoet crèmeux in aanzet, met gedroogd fruit, dadels, karamel en koffie. Het fruit is heel mooi bewaard, de zuren balanceren. Pikantje op de tong, nog goede spanning.
Lange afdronk met een pepertje, honing, romigheid, grote wijn!

Lees ook: Weingut Zilliken revisited – deel 1 – Hanno Zilliken
Lees ook: Weingut Zilliken revisited – deel 3 – waarin een bloemlezing uit het lange gesprek over wijn en wijnmaken ten huize Zilliken

Weingut Zilliken revisited – deel 1: Hanno Zilliken

Tags

, , , , , , , , , , , , , ,

Na de memorabele ervaring bij Egon Müller blijven we nog wat in de Saarvallei.
We overnachten in Saarburg. Bij het dinertje genieten we van een wijn van Wgt Peter Lauer. De “Faß 4 Ayl Riesling 2018” van Wgt Lauer is een feinherbe wijn met een streepje restzoet en zinderende zuurtjes, en combineert mooi met de eenvoudige “gutbürgerliche Küche” die in ons hotel wordt geserveerd.
We hebben nog getwijfeld om bij Lauer op bezoek te gaan om nog wat meer informatie te bekomen over alles wat met Prädikatsweine te maken heeft. Stefaan schrijft daarover immers een reeks artikels voor Perswijn.

Maar in Saarburg ligt het Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken. En hier maken ze ook heel mooie wijnen. Ik mag al eens een understatement plaatsen…
Hier waren Rudi en ik al eens op bezoek, in 2014. Toen hadden we een erg ontspannen en interessante degustatie met Hans-Joachim (Hanno) Zilliken. Lees terug: deel 1, deel 2, deel 3.
Vandaag begroet hij ons weer met een grote glimlach, en leidt ons naar de heldere en moderne proefruimte waar we meegenomen worden in de wijnwereld van Weingut Zilliken.

Het scenario is niet anders dan de dag voordien: Stefaan heeft vragen voorbereid en stelt die aan een vlijmend tempo. Herr Zilliken antwoordt gedreven. Even later komt dochter Dorothee ons vergezellen. Sinds 2016 heeft ze het domein overgenomen en leidt ze kelder en wijngaard, na een tiental jaren samen met haar ouders ervaring te hebben opgedaan.
Hanno Zilliken zelf realiseerde zijn eerste oogst in 1976. We mogen dus een beroep doen op zijn jarenlange ervaring en kennis.

Het begint al goed: de wijnmaker ontkracht onze stelling dat er in het verleden geen zoete wijnen konden gemaakt worden, omdat de technische knowhow ontbrak om ze te stabiliseren. “Het gebeurt altijd dat een vat stilvalt met gisten, terwijl er nog restsuiker in de wijn aanwezig is. Waarom zou dat dan niet stabiel blijven? Ook most van druiven aangetast van Botrytis zullen moeilijker te vergisten zijn, en dus meer kans hebben om spontaan te stoppen met gisten. Dat waren vroeger de speciale wijnen, die voor hoge prijzen verhandeld werden. Maar het zijn dan wel geconcentreerde zoete wijnen. Lichtere wijnen in Kabinett-stijl zullen eerder doorgisten tot ze droog zijn.” Interessant standpunt. Meer hierover zonder twijfel in de reeks artikels die Stefaan Soenen aan het thema Prädikatsweine wijdt in Perswijn, in de loop van 2020.

In de valleien van de Moezel en de Saar zijn de zoete wijnen een eerder recente verschijning. Pas in 1921 werden hier de eerste Spätlese, Auslese, Beerenauslese en Trockenbeerenauslese gemaakt. Volgens Hanno Zilliken komt dat omdat de Moezel niet zo aristocratisch was als de Rheingau. De aristocratie verlangde naar duurdere en exclusievere wijnen, die door de rijke wijndomeinen in de Rheingau konden geproduceerd worden. Ze keken ook naar exclusieve selecties zoals uit Bourgogne en Hongarije, waar de Tokaj vandaan kwam. In de Mosel was minder aristocratie, met uitzondering van enkele vestigingen, zoals Schloss Lieser of von Kesselstatt.
Nochtans heeft de Rheingau de term “Cabinet” moeten afgeven aan de predicaat “Kabinett”, die in 1971 ingevoerd werd. In de Duitse regering die de wijnwet maakte, konden de vertegenwoordigers van de Rheingau niet voldoende tegenspel bieden om de term te mogen behouden. Zoals we eerder al leerden, was de gerenommeerde historische aanduiding Cabinet voor wijnen die superieur waren, en lang bewaard bleven in de Cabinetkeller. Nu staat de term Kabinett voor iets heel anders: de eerste stap in het Prädikatsysteem dat lichte wijnen met of zonder restzoet aanduidt.

Ondertussen mogen we proeven. We beginnen met enkele vatstalen van de oogst 2019.
Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Butterfly 2019 is net geassembleerd, kreeg 18 g/l restsuiker mee en 11% alcohol.
Het is een wijn die al sinds 2002 wordt gemaakt: een frisse lichte wijn met wat restzoet, die toch droog blijft smaken, ideaal om te combineren bij de moderne fusion keuken.
In 2019 kon deze wijn spontaan vergisten, met fermentatie op 1000 liter foeders.
Primair fruit in de neus, appeltjes, citroentjes, munt, ook in de mond primair, met appeltjes, citrusschilletjes, mandarijntjes. Goed gebalanceerd met fijne aciditeit, verfrissend smakelijk met goede spanning en lengte. Erg mooi in zijn prille jeugd.

2019 was een jaar vol extremen, zegt Hanno. Er was late vorst, het was te droog, en als er regen viel was het teveel op korte tijd, er was hagel, zonnebrand, en dat alles kwam op de verkeerde tijd in het seizoen. Bij Zilliken werd een derde minder geoogst dan gemiddeld. Maar uiteindelijk viel de kwaliteit van de druiven best wel mee. We proeven nog een vatstaal:

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Riesling trocken 2019 behield 8 g/l restsuiker. Een fijne neus van citroentjes, groene appel, stenigheid; droog, precies, witte steenvruchten, hogere zuurimpressie, licht van stijl. Erg droge afdronk met mineraliteit, citrus en pitfruit.

Dan beginnen we aan een schitterende reeks Prädikate.
We beginnen met een Kabinett uit 2018, uit de Saarburger Rausch.
Rausch is de belangrijkste Grosse Lage waarop Zilliken aanplant bezit: 11 ha hebben ze. De helling ligt zo goed als in het stadje en biedt een spectaculair zicht van onder de oude kasteelruïne.
Saarburger Rausch heeft Devon-leisteen in de ondergrond, met inclusies van vulkanisch Diabass. De steile helling, tot 75% hellingsgraad, ligt zuid- tot zuidoost georiënteerd.

Weingut Forstmeister Geltz-Zilliken Rausch Riesling Kabinett 2018
In 2018 werd er vroeg geoogst, al vanaf de laatste week van september: het was dan ook een erg warm jaar. In vergelijking werd in 2010 een hele maand later pas begonnen met oogsten. “In warme jaren zal je nooit voldoende aciditeit behouden als je te laat oogst”, zegt Hanno Zilliken. “In een ander warm jaar, 2003, hebben we ook erg vroeg geoogst. In 2018 hadden we geluk dat de druiven door de warmte snel zijn gaan schrompelen. Daardoor is de aciditeit mooi behouden gebleven. 
Voor deze Kabinett is het basismateriaal bijna Auslese niveau, maar we hebben deze in Kabinettstijl gevinificeerd.
Appeltjes, conferencepeer, abrikoosjes, en primair citrusfruit in de neus. Sappig en lichtzoet, met rode en gele appel, lichte materie, zachte zuren. Doet nu wat eenvoudig aan. Wellicht wat tijd nodig.

Lees ook: Weingut Zilliken revisited – deel 2 – waarin we enkele pareltjes uit de kelder mogen proeven
Lees ook: Weingut Zilliken revisited – deel 3 – waarin een bloemlezing uit het lange gesprek over wijn en wijnmaken ten huize Zilliken

Weingut Egon Müller, Scharzhof (Saar): een onvergetelijk bezoek, aristocratische rieslingwijnen – deel 2, de degustatie

Tags

, , , , , , , , , , , , , , ,

Het statige Weingut Egon Müller – Scharzhof ademt aristocratische chique uit. De wereldberoemde wijngaard met dezelfde naam loopt bijna tot aan de achterdeur van het landhuis.
Samen met Stefaan mocht ik op bezoek bij de iconische wijnmaker Egon Müller.
We werden uitgenodigd door de Nederlandse invoerder Sjaak Van de Graaf van Neerlands Wijnhuis.

Lees ook (eerst): Weingut Egon Müller, Scharzhof (Saar): een onvergetelijk bezoek, aristocratische rieslingwijnen – deel 1

De degustatie
Aan etiketten doen ze hier niet. Tenminste niet vandaag, voor deze degustatie. De flessen komen rechtstreeks uit de kelder, Veronika haalt ze op, stoft ze af, serveert en laat ons eerst proeven en bespreken alvorens de wijn bekend te maken. Erg interessant!

We beginnen met Château Belà Riesling 2017, uit Slowakije dus.
Een beetje moeilijke neus met honing, lokum, groen en gedroogd fruit, kruidig en strak in de aanzet, olieachtig mondgevoel, goede lengte en materie, kruiden en wat tannines in afdronk. 
Egon vertelt dat de wijngaarden in Slowakije momenteel nog gedeeltelijk uit de oorspronkelijke (Oostblok-)klonen bestaan die geselecteerd zijn naar opbrengst, maar stelselmatig worden herplant om meer kwaliteit te bekomen. Deze 2017 is mooi, zij het in een specifieke, eerder speciale stijl.

Weingut Egon Müller Scharzhofberger Riesling Kabinett Alte Reben (Versteigerung) 2018
De duurste Kabinett ter wereld, dus. De foeder die met spontane gisting startte stopte ook spontaan, waardoor deze wijn ontstond.
Finesse en intens geschakeerd, mineraal, nog wat wild, appeltjes, rabarber, stenen, metalig, kers. Extreem sappig, verfijnd lichtvoetig, zuiver fruit van zachte citrus, groene en rode appel, met een lange afdronk die wat honing heeft, samen met citrus en kleine kruiden. Geweldig mooi!

Weingut Egon Müller Scharzhofberger Riesling Kabinett 1989
Uit het warme jaar 1989 komt deze Kabinett.
In de eerste neus wat stoffig, met firne en paddestoel, olie (géén pétrolé). Even later gedroogde abrikoos, steenfruit, walnoot, sinaas(schil) en kruiden als venkelzaad, guimauve, roosjes. Complex maar zo veelzijdig dat het haast onbenoembaar wordt. Ook in de mond die edele complexiteit, licht en dartel met kruidigheid, steenfruit, citrusschil en besjes. Nootjes en amandel, ziltig mineraal. Het zoet is helemaal versmolten, de zuren zijn zacht en aangenaam. Lange afdronk. Groot!

Weingut Egon Müller Scharzhofberger Riesling Spätlese 2015
In 2015 werd deze Spätlese geoogst bij de eerste aanzet van Botrytis: de druiven verkleurden maar ze waren nog niet verschrompeld of ingedroogd. perfecte timing heet dat dan.
Intrigerende neus van slagroom, blauw fruit, sinaascake, mint, kaarsvet, zeste. 
Vibrant en energetisch in aanzet, complexe sappigheid. Licht fruitzoet met weer die zachte zuurtjes eronder, verfijnd. Citroen en groene citrus, groene appel. Korrelig mondgevoel.
Extreem lange afdronk, klein tropisch fruit, romig, ziltig. Wijn met een grote toekomst.

Weingut Egon Müller Scharzhofberger Riesling Spätlese 1999
Verbazend lichte en jonge kleur voor een wijn van 21 jaar oud.
Honing, citroentjes, kruiden, mineraliteit. Eerder koel in de neus, met thee, wat groen hout, rozijnen en nootjes.
Rijp en exotisch, noten, kruiden. iets breder, waarschijnlijk meer Botrytis. Donkere kastanjehoning, fijne zuurstructuur, dartel mondgevoel. Lange, kruidige afdronk, bijna droog, met kleine tannines. Terugkomend met room, citrus, perzik. Wat een fantastische wijn is dit!

Weingut Egon Müller Scharzhofberger Riesling Auslese 2017
100% Botrytis voor deze wijn. “Het kan ook 99% zijn”, grapt Egon Müller.
In mostgewicht zou dit ook Beerenauslese kunnen geweest zijn. Maar mijnheer Müller heeft hier gekozen voor een stijl die getypeerd wordt door de Botrytis, omdat dat de stijl van het huis is. Er wordt bij Wgt Scharzhof trouwens minder en minder Beerenauslese gemaakt. De laatste was in 2015. Dat heeft niet zozeer met het suikerniveau te maken, maar wel met wat men voor ogen heeft, het plan dat ze in hun hoofd hebben om in de jaargang te maken.

Mijn bladzijde in mijn schriftje is amper genoeg om alle indrukken te noteren die deze wijn oproept.
Honing, boterzuren, ziltigheid, gekonfijt en turks fruit, gedroogde abrikoos, witte chocolade. Rabarber, tijm, honing, vanille. Ananas. Groene grassigheid.
In de mond complex en breed, maar toch gefocust. Honingachtig, romig en ziltig. Ananas, mango, citrus, limoenschil. Lange talmende frisse afdronk met citrus, kruiden en honing. Diep en fijn. Erg complexe wijn, een voorrecht.

Weingut Egon Müller Scharzhofberger Riesling Auslese 1997
1997 was een jaar met veel vorst. Ondanks alle moeilijkheden is het het lievelingsjaargang van Egon Müller IV, voornamelijk omwille van de drinkability, zegt hij.
Bos en paddenstoelen eerst, wierook en wax. Medicinale pleister, peper, truffel, hennep. Zuurtjes in aanzet, geïntegreerd zoet, gekonfijt fruit, citroenschilletjes, groene kruiden. Ziltige afdronk, met honing en citroentjes. Lang. Mooi. Groot.

Weingut Egon Müller Scharzhofberger Riesling Eiswein 1983
37 jaar is de wijn. De kurk stribbelt wat tegen, het niveau in de fles is wat lager dan verwacht (-4cm schat ik), dus Veronika en Egon zijn wat ongerust. Maar de wijn is perfect.
1983 was een groot jaar voor Eiswein.
Deze wijn werd aangeboden op de veiling van 1984 en werd toen voor even de duurste wijn ter wereld.
Oranjebruine kleur, erg veel evolutie. Evolutieve neus van gebrande suiker, rook, apotheek. Complexe kruidigheid. Gedroogd rijp fruit, rozijntjes en gedroogde pruimen. Tabak, munt, walnoot.
Koffie, karamel, rozijnen in de mond. De frisse zuren zijn bewaard, samen met een ziltige complexiteit. Honing en compote van rijp exotisch fruit. Saliniteit valt echt op!
Rijpe en talmende afdronk met zoet honingtonen.

Hebben de druiven voor Eiswein ook Botrytis?, wil Stefaan weten. Dat is van minder belang, luidt het antwoord. Het is veel belangrijker om de gezondheid van de druiven te beoordelen. Heeft het wel zin om deze druiven te laten hangen, moet de vraag zijn. Als riesling te ver rijp is, dan heeft het geen zin. Daarom is de lange rijpingscyclus in de Saar zo van belang.

Enkele wetenswaardigheden

Stefaan stelt vraag na vraag, en Herr Müller antwoordt graag. Bescheiden en bedachtzaam, met zachte stem en op een erg down to earth manier. Veronika vult hier en daar aan.
Zo willen we weten hoe in de wijngaard bepaald wordt van welke percelen welke predikaatswijnen zullen geproduceerd worden. “Dat is geen geheim, zegt Egon, want elke jaargang begint met een plan. Je stelt verwachtingen, en naarmate de druiven zich ontwikkelen en rijpen stel je het plan bij, om tegen de oogst een goed beeld te hebben van wat en waar welke wijn kan opleveren. De kleur bekijken, analyseren, proeven, en dan oogsten en binnenbrengen. 
Dan weten we welke percelen voor Kabinett en Spätlese zullen zijn. Voor Auslese maken we dan een speciale selectie, door selectie met verschillende manden tijdens het oogsten.
Dikwijls gaan we ook eerst door de wijngaard om de besjes voor BA en TBA te oogsten, voor de grote trossen worden geknipt.
Het team van plukkers is uitermate belangrijk, ze moeten de nodige ervaring hebben en het vertrouwen verdienen vooraleer ze door de wijnstokken mogen gaan. “Want je kan wel optimaal rijpe druiven hebben, als de plukkers niet weten wat en hoe ze moeten oogsten, komt er van uiteindelijk toch niks van.

De wijnen van Wgt Scharzhof hebben steeds wat Botrytis meegekregen. Zelfs in de Kabinettwijnen is dat niet ongewoon. Toch lijkt dat wat vreemd, want de Saar is een van de koelste gebieden van Duitsland wat wijnbouw betreft, en rond de Scharzhofberg staat er steeds een beetje wind die de druiven droogt. Toch is er altijd wat Botrytis, zegt Egon. Als je de druiven optimaal rijp laat worden, dus laat oogst, dan zet edelrot zich in, onafhankelijk van de weers- en vochtomstandigheden. “Tenzij je gaat sproeien, natuurlijk,” voegt hij er fijntjes aan toe.

Doorheen het gesprek vangen we interessante details op over de manier van wijn maken op het domein.
In de kelder gebeurt er geen schilweking, alles wordt direct geperst. Je zou meer smaakstoffen en meer mondgevoel uit de druiven kunnen laten weken, vertelt Egon, maar je verliest tensie, spanning, finesse. En dat is net waar hij naar streeft.

Alles wordt zo veel mogelijk spontaan vergist in grote foeders van 1000 liter. Met uitzondering van de hoogste predikaten BA en TBA, die onmogelijk op spontane wijze gestart kunnen worden.
In de kelder gaat alles zo veel mogelijk zonder interventie. Dat houdt in dat zelfs dan nog een vat zich anders kan en mag ontwikkelen dan gepland. De keldermeester intervenieert ook zelden om een wijn te stoppen op een bepaald moment in de gisting, om bijvoorbeeld het niveau van restsuiker te behouden. “Dat heeft een risico, zegt Egon, omdat je de kans loopt dat de volgende dag andere vaten spontaan stilvallen, en je dat ene vat misschien had kunnen gebruiken om de assemblage te perfectioneren.” Feeling en ervaring is belangrijk en wordt hier hoog aangeschreven.
De foeders met wijn die voldoende restsuiker heeft behouden worden afzonderlijk gebotteld. De wijnen die verder wijn uitgegist worden geassembleerd, soms met wijnen die teveel suiker behielden en onvoldoende aciditeit hebben verkregen.

En dan tenslotte de vraag die we niet goed durfden stellen, maar omdat de sfeer opperbest is riskeert Stefaan het toch. Biologisch, biodynamisch, of niet?
Egon antwoord eerst met een kwinkslag. “Ik zou niet zover durven gaan en beweren dat ik een aanhanger van de leer van Steiner ben...”
Maar hij werkt wel zo organisch mogelijk. Zo is voor de jaargang 2017 volledig op organische manier gewerkt.
Weingut Scharzhof gebruikt al dertig jaar geen insecticide of herbicide.
Onkruid wordt met de hand weggemaaid, een erg arbeidsintensieve klus, zeker in de oude aanplant, de vijf hectare waar de wijngaard steil is en de ruimte tussen de druiven beperkt. Ze ploegen hier regelmatig, en diep. Grassen tussen de druivenstokken zijn niet echt nodig, ze zorgen eerder voor competitie naar water en voedingsstoffen, en dat is niet de bedoeling.

Besluit
Ik moet eerlijk zijn en bekennen dat een bezoek bij Egon Müller niet op mijn bucketlist stond. Ik ging ervan uit dat de man onbereikbaar zou zijn, out-of-my-league zoals ze dat in het Engels zeggen.
Dus ik moest even in mijn arm knijpen toen de uitnodiging kwam. En nog eens toen ik echt in de zetel in het salon op Scharzhof plaatsnam.

Egon Müller bleek een warm, ietwat terughoudend persoon te zijn. Met twee voeten op de grond, bereid om op veel vragen te antwoorden, om dieper in te gaan op zijn manier van denken, zijn manier van werken, zijn filosofie en zijn wijnen. Terecht -uiteraard – is hij trots op wat hij en zijn voorgangers voor hem hebben verwezenlijkt. Maar toch ook wat verbaasd over die roem, en de prijzen die men bereid is om voor zijn wijnen te betalen. Met wat zelfspot ook, soms. Net zoals recent nog in het artikeltje van Jancis Robinson te lezen was: tijdens het proeven van de Scharzhofberger Trockenbeerenauslese 2018 grijnsde hij en zei: “Ik zou dit de hele dag kunnen drinken – als ik het kon betalen.

Mijn dank dan ook aan Sjaak Van de Graaf die Stefaan uitnodigde, en aan Stefaan die ervoor zorgde dat ik mee kon.
And of course I also would like to express my gratitude towards Herr Egon Müller for the warm welcome and the memorable tasting. Also big thanks to Veronika.
It was an experience that I will keep for long in my memory.

De wijnen van Egon Müller – Scharzhof worden in Nederland ingevoerd door Neerlands Wijnhuis, in België door Luc Hoornaert, Swaffou.

Bronnen:
Crushwineco.com
The World of Fine Wine: Genius Loci Scharzhofberg (Anne Krebiehl MW)
Mosel Fine Wines
The Legend of Scharzhofberg – in Wine Atlas of Germany (Dieter Braatz, Ulrich Sautter, Ingo Swoboda, Jancis Robinson)
Jancisrobinson.com

Weingut Egon Müller, Scharzhof (Saar): een onvergetelijk bezoek, aristocratische rieslingwijnen – deel 1

Tags

, , , , , , , , , , , , , , ,

Het statige Weingut Egon Müller – Scharzhof ademt aristocratische chique uit. De wereldberoemde wijngaard met dezelfde naam loopt bijna tot aan de achterdeur van het landhuis.
Samen met Stefaan mocht ik op bezoek bij de iconische wijnmaker Egon Müller.
We werden uitgenodigd door de Nederlandse invoerder Sjaak Van de Graaf van Neerlands Wijnhuis. Die was er zelf ook, en had nog wat genodigden bij, gerenommeerde sommeliers die vier uur hadden gereden en na de degustatie er terug vier uur auto voor over hadden om hier te mogen zijn.
Wij combineren met een overnachting dus we kunnen het wat rustiger aan doen.

Weingut Egon Muller in Wiltingen is een van de belangrijkste wijnbedrijven in heel Duitsland, en in de wereld. Voor liefhebbers van Duitse wijn is er gewoon geen andere producent die dezelfde hoogte haalt. Net zoals Domaine de la Romanée-Conti het referentiepunt in zijn regio is, is Weingut Egon Muller met de beroemde Scharzhofbergwijngaard een baken van kwaliteit en de absolute referentie voor (zoete) rieslingwijnen ter wereld.

Het is koud, eind januari. Onderweg, op de hoogste toppen van de Ardennen en Eifel ligt een dun laagje sneeuw.
We komen een half uurtje te vroeg aan in Wiltingen, dus we kunnen de beroemde Scharzhofberg en zijn wijngaarden nog even verkennen. Met dikke jas en muts proberen we de plassen modder zo veel mogelijk te vermijden.
De signatuuraanplant van Egon Müller staan dichtbij de woning: oude rieslingstokken die als “single stake” aan een enkele stok zijn opgebonden. Het zijn de oudste rieslingstokken hier aanwezig, aangeplant rond 1900, op hun eigen wortelstok, dus zonder ent op onderstok. Ze worden met aandacht verzorgd. Het opbinden doen ze hier met raffia, om vooral geen schade aan de stok te berokkenen.
Ze zijn dan ook erg waardevol en belangrijk in de ogen van Egon Müller IV. In het artikel van Anne Krebiehl in World of Fine Wine zegt hij: “Ik geloof dat deze stokken betere wijnen opleveren. Het is een complexe mozaïek, en als ik er maar iets aan zou veranderen, zou het geheel uit balans worden gebracht.
Als je er één rij van uittrekt, is die voor altijd verdwenen. Dat soort fouten kun je maar één keer maken. Deze oude percelen zijn er nog steeds, en het is een geluk dat ze er zijn. Ik zeg gewoon tegen mezelf dat ik zo lang door moet gaan als ik het me kan veroorloven. Het is ook een financiële inspanning. Maar zolang ik geld krijg voor mijn wijn om de rekeningen te betalen, blijf ik doorgaan.

13 uur: stipt op tijd gaan we binnen, en worden verwelkomd door Egon Müller IV, de huidige eigenaar en keldermeester. We mogen plaatsnemen in de standingvolle proefruimte: klassieke meubels, donker houten tegen de muur, de vele schilderijen stellen vooral paarden voor. De plaats naast Herr Müller blijft gereserveerd voor zijn assistente en manager van het bedrijf, Verokina Lintner. Zij zorgt voor de wijnen, en weet interessante informatie toe te voegen als Egon zelf even moet nadenken.
Want Stefaan had vragen voorbereid, en die werden een na een afgevuurd. En tegelijk moesten we proeven, van de meest geweldige rieslingwijnen die ik ooit al mocht proeven. Zelden verschenen er zulke hoge scores in mijn notitieboekje.

Maar eerst een beetje geschiedenis
De eerste vermelding van de Scharzhofberg-wijngaard dateert van 1037. De wijngaard stond al bekend om de uitstekende kwaliteit van wijnen die in de jaren 1300 hier werden geproduceerd.
Het landgoed Scharzhof en het grootste deel van de wijngaard Scharzhofberg komen in bezit van de familie Müller in 1797, toen Napoleon de bezittingen van de kerk onteigende en per opbod verkocht. De eerste koper was ene Johan-Jakob Koch, die monnik was geweest in het klooster van Saint Marien ad Martyres in Trier, de vorige eigenaar van het domein dat nu onteigend werd. Johan-Jakob huwde en kreeg zeven kinderen; een van zijn dochters trouwde met Felix Muller in 1837. De zoon van Felix was Egon Muller, die nam het familiebedrijf over in 1880 toen hij 28 jaar was. Vanaf dan kreeg een zoon in elke volgende generatie de naam Egon. Egon I overhandigde het beheer van het familiebedrijf aan zijn zoon Egon II na de eerste wereldoorlog, en diens zoon Egon III nam het in 1945 over. Tijdens WOII werd de Scharzhofberg erg beschadigd en verwaarloosd. Om een idee te geven: de oogst van 1945 leverde slechts 800 liter wijn op. Gelukkig had echter een redelijk stuk van de oude wijnstokken de oorlog overleefd. Sommige van deze oude wijnstokken zijn nog steeds in productie vandaag, en de familie Müller bezit nog een kleine hectare wijnstokken op de Scharzhofberg die dateren van tussen 1880 en 1890 en zijn geplant op niet-geënte onderstammen. In 1959 werd Egon IV geboren, en die nam het bedrijf over in 1985 en maakte zijn eerste wijnoogst alleen in 1991, hoewel hij er snel op wijst dat zijn vader hem toen nog bijstond met raad en daad.

De Scharzhofberg
De Scharzhofberg is ontegensprekelijk de meest bekende wijngaard van Duitsland. Sinds eeuwen is de naam verbonden aan de familie Müller, hoewel er ook andere wijndomeinen actief zijn en aanplant hier hebben: von Hövel, Reichsgraf von Kesselstadt en van Volxem bijvoorbeeld.
VDP noemt de wijngaard volgens hun website VDP.GROSSE LAGE SCHARZHOFBERGER. “Scharzberg” is dan weer de naam van de heuvel waarop de wijngaarden zich bevinden.
We hebben zelf ervaren hoe steil de helling is. De hellingsgraad varieert tussen de 30° en 60°, de hoogte van 180m tot 310m. Het uitzicht en de omgeving zijn niet echt spectaculair te noemen. Je ziet een paar boerderijen, wat bos, en het gebouw van Weingut Egon Müller. De Saar is niet te zien vanaf hier.
Het belangrijkste kenmerk van de Scharzhofberg is de bodem. De verweerde leisteen hier is kruimelig en erg zacht, onze schoenen zakken een beetje in de grond. Het ijzergehalte is erg hoog, dat merken we ook: de plassen onderaan zijn na de hevige regen van de afgelopen dagen rood gekleurd.
De zuid- tot zuidoostelijke helling en het koele klimaat zorgt voor een lange rijpingstijd van de druiven.

De Scharzhofberg.

Weingut Egon Müller zu Scharzhof vandaag
Egon Muller IV is een van de meest gerespecteerde persoonlijkheden in de Duitse wijnwereld.
Weingut Egon Müller is het enige Duitse lid van de groep Primum Familiae Vini, die twaalf van de meest prestigieuze wijnfamilies ter wereld bij elkaar brengt. Andere leden zijn onder andere Vega Sicilia (Ribera del Duero), Château Mouton Rothschild (Bordeaux), Tenuta San Guido (Toscane) en Maison Joseph Drouhin (Bourgondië).

Naast Weingut Egon Müller heeft Egon IV ook het naburige domein Le Gallais in bezit, met wijngaarden op de Wiltinger Braune Kupp. Hij is ook actief in Australië waar hij rieslingwijn maakt in een joint venture onder de naam Kanta, en heeft een project in Slowakije onder de naam Château Bela, wat een een oud wijnproducerend landgoed is in het zuiden van Slowakije, aan de oevers van de Donau.

Egon Müller bezit 8,3 ha van de 28 hectare wijngaard op de Scharzhofberg.
Hiervan wordt enkel zoete wijn gemaakt, van Kabinett tot Trockenbeerenauslese en Eiswein.

Egon Müller IV is ervan overtuigd dat het beperken van opbrengsten in de wijngaard een belangrijk element is om geweldige wijn te maken. Hij streeft er naar om de opbrengst onder de zestig hectoliter per hectare te houden. Daardoor hebben zijn wijnen  meer concentratie en intensiteit, met een groot potentieel tot rijping, waardoor ze op jonge leeftijd bijna hermetisch gesloten kunnen zijn.
We kunnen natuurlijk niet over de wijnen van Egon Müller spreken zonder het te hebben over hun prijs. Alles wat door Egon wordt geproduceerd is zeer gewild, en wordt verkocht aan hoge tot extreem hoge prijzen. In het lijstje met de duurste wijnen ter wereld prijkt de Riesling Scharzhofberg Trockenbeerenauslese op de derde plaats. Op de traditionele wijnveiling in Trier in 2016 haalde de 2003 Trockenbeerenauslese een bedrag van 12.000€ zonder taksen, inclusief taks moest er 14.565€ voor neergeteld worden. Dit is dus de duurste witte wijn ter wereld.
Meer recent, in 2019, haalde de Scharzhofberg Kabinett Alte Reben 2018 in 6 liter fles 5.247,90€ op, en werd daarmee de duurste Kabinett ter wereld.

Lees ook: Weingut Egon Müller, Scharzhof (Saar): een onvergetelijk bezoek, aristocratische rieslingwijnen – deel 2

Bronnen:
Crushwineco.com
The World of Fine Wine: Genius Loci Scharzhofberg (Anne Krebiehl MW)
Mosel Fine Wines
The Legend of Scharzhofberg – in Wine Atlas of Germany (Dieter Braatz, Ulrich Sautter, Ingo Swoboda, Jancis Robinson)

Een reis naar de oorsprong van Prädikatsweine: Kloster Eberbach (deel 2)

Tags

, , , , , , , , , , , , ,

We hebben de afgelopen jaren themaproeverijen gewijd aan de belangrijkste predikaatwijnen Kabinett, Spätlese en Auslese.
Het waren telkens fascinerende ervaringen, met goede tot grote wijnen. Bij Stefaan rijpte het idee om een reeks artikels over Prädikatsweine te schrijven voor het wijntijdschrift Perswijn. In de loop van 2020 kan je die lezen. Maar voorafgaand aan het schrijven moet er natuurlijk research gebeuren.
Zo gebeurde het dat Gerd, Stefaan en ik eind december 2019 richting Rheingau trokken, op zoek naar de oorsprong van de Prädikatsweine. Met dank aan het Duitse Wijninstituut voor de ondersteuning!

Verslagen van de proeverijen kan je hier teruglezen:
De fenomenale Kabinett degustatie: deel 1, deel 2
Spätlese Special: deel 1, deel 2
De grote gerijpte Auslese degustatie: deel 1, deel 2

Kloster Eberbach

De rondleiding (lees deel 1) brengt ons tot in de
Cabinet Keller.
En plots sta je daar dan, op die historische plaats, aangelegd in 1245.
Het is een kleine donkere kelder met vaten met opschrift “Steinberger” langs de muren en een afgesloten verhoogde nis in complete duisternis. Op zich niks bijzonder, maar het moment laat me niet onberoerd…
Enkele foto’s:

Foto Stefaan Soenen

Foto Stefaan Soenen

Cabinet Keller Kloster Eberbach | © Deutscheweine.de

Steinberg
Kloster Eberbach bezat ook de beste wijngaarden van de streek. Zowel Rauethaler Baiken, Erbacher Marcobrunn maar vooral de Steinberg waren vermaard.
De Steinberg werd geleidelijk aan, tussen 1136 en 1239, door achtereenvolgende aankopen en rooien van woudpercelen uitgebreid van 3 ha naar 27 ha, en kwam volledig in bezit van de geestelijken. In 1761 liet de abt rond heel de wijngaard een muur bouwen om diefstal van druiven tegen te gaan. Met bijna drie kilometer muur van drie meter hoog is de Steinberg nog steeds de grootste ommuurde wijngaard van Duitsland. Wereldwijd is er slechts een wijngaard die op een vergelijkbare manier ommuurd is: Clos Vougeot, niet toevallig ook opgericht door de Cisterciënzers.
De muur rond de Steinberg houdt niet alleen de druivendieven tegen, ze verhindert ook het neerdalen van koude lucht langs de helling, waardoor er binnen de muren een warmer microklimaatje ontstaat, wat gunstig is voor de ontwikkeling van de druiven.

De degustatie

Voor de degustatie worden we uitgenodigd in de historische Hospitalkeller, de schatkamer van de klooster.
Hier worden, net zoals in de Bibliotheca van Schloss Johannisberg, flessen bewaard van lang geleden.
De oudste fles dateert van 1704. Vanaf jaargang 1814 is er minstens een fles van elk jaar aanwezig. Ook hier worden de flessen regelmatig van een nieuwe kurk voorzien. En net als op Schloss Johannisburg wordt het niveau in de fles aangevuld met ofwel dezelfde wijn als er voldoende beschikbaar is, ofwel door glasparels in de fles te doen.

In de donkere ruimte, spaarzaam verlicht met enkele kaarsjes op de vaten langs de muren, wacht Kathrin Puff ons op met een speciale fles om de proeverij te starten.
Kathrin is sinds 2018 de nieuwe oenologe en keldermeester van Kloster Eberbach. Ze is gedreven en gemotiveerd om Kloster Eberbach terug op een hoger niveau te tillen.

Kathrin verrast ons met een Spätlese van het jaar 1976. We proeven in het schemerduister, wat bijdraagt tot de sfeer.
Staatsweingüter Kloster Eberbach 1976 Rauenthaler Ghern Riesling Spätlese
Complexe neus van gedroogd fruit en droogbloemen, koffie, karamel, honing. etherisch balsamisch. Frisse aanzet met nog wat citrus, rijpe droge vruchten, sinaas- en mandarijnschil, groene theekruiden, zachte zuren, licht zoete impressie. Complex mondgevoel.

 

We kijken nog wat rond in de schatkamer waarvan de tralies gesloten blijven. Enkele foto’s onderaan dit artikel.
Dan worden we uitgenodigd voor een meer uitgebreide degustatie in het proeflokaal van het domein.

Kathrin Puff, oenologe en keldermeester van Kloster Eberbach

Ook hier ligt de nadruk op de Prädikatsweine. Maar we beginnen met twee droge rieslings.
Kloster Eberbach Crescentia Steinberger Riesling trocken Auktionsrarität 2018
Crescentia is de historische benaming voor de betere wijnen, en de benaming wordt nog steeds gebruikt om de wijnen die een trede hoger dan Gutsweine zijn te benoemen. Deze wijn is voorzien van een gouden capsule, het is een wijn die op de jaarlijkse veiling wordt aangeboden. Opgevoed op Stückfass, er is slechts 600 liter van gebotteld.
In de neus iets wild, mineraal, wit fruit en gedroogde perzik, citrus, grassig, kruiden. Tikje restzoet valt op, met groene kruidighedi en prikkelende aciditeit naar einde toe. Iets hoekig nu, met wat onrijpe tonen. 

Kloster Eberbach Crescentia Baiken Riesling trocken 2016
Baiken is een prestigieuze “Cru” in Rheingau: van de 18ha bezit Kloster Eberbach er 15. Ook op Stückfass opgevoed.
Geel fruit, mineraal, thee, wit fruit, kleine kruidigheid. Stevige zuren, erg strakke wijn met potentie en spanning. Afdronk met steenfruit, goede lengte.

Kloster Eberbach Rauenthaler Baiken Riesling Spätlese 2015
terug Baiken, maar opgevoed op roestvrij staal. Rijper neus, met honing, droesem, romigheid. Zoete aanzet, fruitgedreven, met zuurtjes die net voldoende frisheid geven, maar zoetheid is nadrukkelijk aanwezig.

Kloster Eberbach Marcobrunn Riesling Auslese 2010
Gutsabfüllung aus dem Cabinetkeller” prijkt op het etiket. Dit verwijst uiteraard naar de historische kelder van het klooster, maar is ook een hogere kwaliteitsaanduiding dan Crescentia.

103 gram restsuiker in deze Marcobrunn Auslese. Deze historische wijngaard was al bekend in 1390, staat te lezen op een Instagrampost van Jasmin Bähr. De wijn werd verkocht onder de naam “Vini crementi in Marckinborn“.
Rijpheid, evolutief, koffie en karamel, zeste van sinaas. Gekonfijt fruit, citrusschil, potpourri van gedroogd fruit, met veel zuren. Alles blijft netjes binnen de lijntjes. Mooi gestructureerde Auslese.

Kloster Eberbach Berg Schlossberg “Aus dem Cabinetkeller” Riesling Beerenauslese 2015
160 gram restzoet. Schlossberg heeft leisteen en kwartsiet in de bodem.
Rijpe appel en zoet exotisch fruit, bloemen en honing, Botrytis, blauwe kaas, nagellak. Rijp met een volmondige zoetheid; honing, bruine suiker, kandijstroop. Erg zoete impressie waardoor evenwicht wat zoek is.

 

Kloster Eberbach Berg Schlossberg “Aus dem Cabinetkeller” Riesling Trockenbeerenauslese 2017
305 gram restsuiker, 8,8 g/l aciditeit, 7,5% alcohol.
Koffie, karamel, kandij en honing, rozijntjes en geweekte pruimen, kruidig. Romige aanzet met overweldigend rijp tropische fruitextract. Zuren breken laat door, en brengen de wijn een beetje in balans. Veel concentraat. Pikant gevoel dat spanning brengt. Mooie wijn!

Dit bezoek was onvergetelijk. Niet in het minst door de inbreng van de gedreven gids Jasmin, ook door alle informatie die we opdeden. Zelden zoveel bijgeleerd op zo’n korte tijd.
Lees er in de loop van 2020 nog meer over in Perswijn, waar Stefaan enkele artikels zal wijden aan de Prädikatswijnen.

Met oprechte dank aan het Duitse Wijninstituut voor de ondersteuning!

Nog enkele sfeerbeelden: (klik op een foto voor meer details):

Lees ook: Een reis naar de oorsprong van Prädikatsweine: Schloss Johannisberg (deel 1)
Lees ook: Een reis naar de oorsprong van Prädikatsweine: Schloss Johannisberg (deel 2)
Lees ook: Een reis naar de oorsprong van Prädikatsweine: Kloster Eberbach (deel 1)

Lees ook: Op bezoek bij Weingut Kaufmann (deel 1)
Lees ook: Op bezoek bij Weingut Kaufmann (deel 2)

 

Bronnen:
Schloss Johannisberg
Oxford Companion to Wine – Jancis Robinson
Wines of Germany – Anne Krebiehl
Caesar-michel.de
Duitsewijn.nl
Deutscheweine.de
The Geography of Wine: Regions, Terroir and Techniques
Researchgate.net
St. Anthony
Wikipedia
Heroes of riesling

Kloster Eberbach
Wikipedia Kooster Eberbach
Hessenschau.de
Wikipedia Pinot Noir “Klebrot”
Google Arts&Culture
Wikipedia Cisterciënzers
Die Zisterzienser und ihre Weinberge in Brandenburg
Wein: Geschichte und Genuss

Meer over Prädikatsweine:
Over mostgewicht en graden Oechsle
Kabinett, een kleine geschiedenis
Het Kabinett-probleem: wijnbouw en de opwarming van het klimaat